Aktualitet

Marrëveshja me Shqipërinë për emigrantët, BE vë në vëzhgim Romën: Kështu thyhet e drejta për azil

Marrëveshja e bërë mes Italisë dhe Shqipërisë për të “kontraktuar” çështjen e emigratëve tashmë ka hyrë në lupën e BE-së.

7 Nëntor 2023, 12:22 Nga A.B
Marrëveshja me Shqipërinë për emigrantët, BE vë
BE

ITALI- 'La repubblica':

Ka shumë dyshime. Dhe në disa mënyra të njohura tashmë. Marrëveshja e bërë mes Italisë dhe Shqipërisë për të “kontraktuar” çështjen e emigratëve tashmë ka hyrë në lupën e BE-së.

Komisioni Evropian, shpjegon një zëdhënës i Palazzo Berlaymont, është “në dijeni të marrëveshjes operacionale mes autoriteteve italiane dhe shqiptare. Është e rëndësishme që çdo marrëveshje e këtij lloji të respektojë plotësisht të drejtën e BE-së dhe ndërkombëtare”.

Nuk mungojnë dyshimet dhe muajt e fundit është bllokuar tashmë marrëveshja që qeveria daneze po bënte me Ruandën. Natyrisht që shqyrtimi nga Komisioni Evropian në thelb do të fillojë kur të dorëzohen dhe të bëhen funksionale dokumentet e marrëveshjes Romë-Tiranë. Megjithatë vëmendja po përqendrohet menjëherë tek e drejta për azil. Protokolli – shpjegojnë në Palazzo Chigi – zbatohet për emigrantët e shpëtuar në Mesdhe nga anijet italiane, si ato të Marinës dhe Guardia di Finanza.

Por, siç kërkohet nga ligji ndërkombëtar, anijet që mbajnë flamurin italian – dhe aq më tepër ato ushtarake – janë territor italian. Në të cilin zbatohet ligji i vendit tonë dhe padyshim ai i Bashkimit Evropian.

Frika e zyrave të Brukselit, pra, ka të bëjë kryesisht me Rregulloren e Dublinit.

Pse?

Sepse neni 3 i kësaj marrëveshjeje – edhe pse i largët në kohë– përcakton se “Shtetet Anëtare do të shqyrtojnë çdo kërkesë për mbrojtje ndërkombëtare të paraqitur nga një shtetas i një vendi të tretë ose një person pa shtetësi në territorin e çdo Shteti Anëtar, duke përfshirë në kufi dhe në zonat tranzite”.

Si do të jetë e mundur – kjo është një nga pyetjet që po lind – të garantohet kjo e drejtë për anijet ushtarake? Si mund të sigurohet respektimi i këtij rregulli nëse migranti që dëshiron të paraqesë një kërkesë për azil transferohet menjëherë në një vend që nuk i përket Bashkimit Evropian?

Italia do të krijojë një qendër identifikimi dhe pritjeje në tokën shqiptare. Por a do të jetë në gjendje të mbrojë të drejtat e emigrantit? Dhe do të zbatohet legjislacioni italian apo shqiptar? Ideja e Palazzo Chigi-t është që qendra e vendosur në Shqipëri të jetë në fakt territor italian. Por a mjafton të jepen të gjitha garancitë e mundshme?

Në fakt, do të ishte tjetër çështje nëse pas formulimit të kërkesës për azil, migranti do të transferohej “në një vend të tretë të sigurt”.

Në këtë rast nuk do të kishte shkelje ligjore.

Vetë neni 5 i Rregullores së Dublinit parashikon më pas kryerjen e një “interviste personale” me azilkërkuesit.

Ku dhe në çfarë forme do të mbahet nëse shtetasi jo i BE-së ndodhet në një territor jashtë BE-së si Shqipëria?

Edhe krahasimi me nenin 19 të së njëjtës Rregullore potencialisht nxjerr në pah mospërputhjet. Detyrimet në lidhje me të drejtën e azilit pushojnë së ekzistuari nëse “pala e interesuar është larguar nga territori i Shteteve Anëtare për të paktën tre muaj”. Shqipëria nuk është një vend anëtar i Bashkimit dhe a mund të konsiderohet vërtet CPR tokë e BE-së? Përndryshe kërkesa për azil duhet të plotësohet brenda 90 ditëve përndryshe e drejta do të humbet.

A do të mund të respektojë qendra e pritjes e rënë dakord me Tiranën këto kohë? Së fundi, neni 28 përcakton se një person nuk mund të ndalohet përtej një “kohe të arsyeshme”.

Ku do të shkojnë përtej kësaj kohe? Protokolli duhet të përfshijë kthimin në Itali. Dhe në atë rast do të ishte vërtet një lojë qesharake rrotullimi.

Me një kosto shtesë transferimi. Ose do të qarkullojnë në territorin shqiptar, por me një rrezik të mëtejshëm: afërsia me një shtet tjetër anëtar të BE-së, Greqinë, mund të përbëjë shkelje të parimit të “besimit të ndërsjellë”, pra bashkëpunimit besnik midis vendeve anëtare. Me pak fjalë, një sekuencë pyetjesh që së shpejti do të shqyrtohen nga Komisioni Evropian.

Tashmë dje në mëngjes, në lidhje me një marrëveshje të ngjashme të nënshkruar nga Britania e Madhe me Ruandën, një zëdhënëse e ekzekutivit të BE-së kishte nënvizuar se “për çështjet e azilit, rregullat evropiane zbatohen vetëm për kërkesat për azil të bëra në territorin e shteteve anëtare, jo për ato të bëra jashtë”.

Gjithashtu duhet mbajtur parasysh se krahasimi me Mbretërinë e Bashkuar (nga e cila me sa duket mori frymëzimin Giorgia Meloni) nuk qëndron: ajo nuk është më pjesë e BE-së dhe Ruanda është disa mijëra kilometra larg.

Tashmë në prillin e kaluar, Komisionerja për Punët e Brendshme, Ylva Johansson, e cilësoi atë procedurë si “çnjerëzore dhe të padenjë”.

Në vitin 2012, Gjykata e BE-së për të Drejtat e Njeriut dënoi Italinë për një procedurë të ngjashme.

Në ujërat ndërkombëtare, jo kombëtare, ato u transferuan në anijet ushtarake italiane dhe u kthyen në Libi pa u informuar për destinacionin e anijeve, pa asnjë procedurë për identifikimin dhe verifikimin e situatës së tyre personale dhe pa informacion në lidhje me procedurën e azilit. Një precedent mjaft i pranishëm në institucionet e Brukselit. Ndoshta jo në Palazzo Chigi që synon të mbulojë dështimin e Memorandumit me Tunizinë me këtë marrëveshje të re. Megjithatë, edhe kjo është shumë e pasigurt.

shqiperia marreveshje me italine per emigrantet

Sondazh

Poll

MË SHUMË