SHBA- Zjarret po përhapen në rajone të bollshme në botë që dikur ishin më pak të prirur për t’u djegur, sipas një analize të re të të dhënave 20 vjeçare nga Guardian.
Ndërsa zona e përgjithshme e djegies vjetore në botë ka mbetur relativisht statike në këtë periudhë, hulumtimi tregon një model rajonal zjarri që po prek më shumë pyje dhe më pak kullota. Në vitet e fundit, zjarret kanë shkatërruar zona të Kalifornisë, Australisë, Siberisë dhe Pantanalit që dikur ishin relativisht të paprekura. Në Afrikë, përkundrazi, ka pasur një zvogëlim të zjarreve në savanë.
Ekspertët besojnë se ndryshimi i modeleve të zjarrit drejtohet nga faktorë njerëzorë: ngrohja globale, e cila po krijon më shumë kushte kutia në pyje dhe shndërrimi i tokës, i cili po shndërron kullotat në fusha bujqësore, bashkësi dhe rrugë.
Shkaqet dhe pasojat janë ende duke u studiuar, por shkencëtarët janë të shqetësuar se kjo zhvendosje do të vendosë më shumë dioksid karboni në atmosferë nga pyjet, ndërsa shkatërron bio-vitalitetin unik të kullotave, të cilat janë përshtatur më mirë për zjarrin.
“Që nga fillimi i viteve 2000, ne po shohim një rënie të zjarreve në tokë, të cilat dominojnë numrat global. Në të njëjtën kohë, ka një rritje në disa sisteme me karburant të lartë siç janë SHBA-të perëndimore që disa studime i kanë lidhur me ndryshimin e klimës, “– tha Niels Andela, një ekspert i distancës në Universitetin e Cardiffit.
Zjarret e mëdha lihen të përhapen nëpër rajonet veriore dhe perëndimore të populluara pak. Por në sezonin e zjarrit 2019-20, zjarret goditën jug-lindjen dhe konsumuan pyje që nuk ishin mësuar të digjen në këtë shkallë.
Dr Pep Canadell, shkencëtar kryesor kërkimor në Qendrën e Shkencës për Klimën në Organizatën e Kërkimit Shkencor dhe Industrial të Komonuelthit në Australi, fajësoi temperaturat më të nxehta në mbi 100 vjet, një thatësirë dy-vjeçare në shumë pjesë të Australisë jug-lindore që thau pyll dhe siguroi karburant për zjarrin. Ai paralajmëroi prirje të tilla ka të ngjarë të vazhdojnë.
(d.a/dosja.al)
1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:
SERBI-Zëvendëskryeministrja e Serbisë, Zorana Mihajloviç, ka reaguar pas deklaratës së kreut të LVV-së, Albin Kurti, i cili ka thënë se dialogu renditet ...
SHBA– Administrata e Biden premtoi 4 miliardë dollarë për një program vaksinimi ndaj vaksinimit për vendet e varfëra me shpresën e kërkimit të donacioneve më të...
VIETNAM-Vietnami do të marrë 60 milion doza vaksine këtë vit, duke përfshirë 30 milion me skemën Covax. Sipas TheGuardian, Ministri i shëndetësisë Nguyen Thanh ...
SHBA– Sipërmarrësi Bill Gates në një episod të ‘sway’ një podcast nga The New York Times, shpjegoi se nuk është i interesuar në garën hapësinore si kolegët e t...
FRANCË-Presidenti francez Emmanuel Macron iu ka bërë thirrje Evropës dhe SHBA-së. të dërgojnë urgjentisht deri në 5% të furnizimeve të tyre të vaksinave an...
SHBA– Të rinjtë kanë më shumë të ngjarë të ri-infektohen me Covid-19, sipas një studimi të botuar së fundmi. Autorët e studimit, përfshirë ata nga Mali Si...
KOSOVË-Njëmbëdhjetë veteranë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, do të paraqiten ditën e sotme, para Gjykatës Themelore. Sipas Insajder, ata akuzohen...
ITALI– Qeveria e kryeministrit të emëruar, Mari Draghi ka marrë miratimin e të dyja dhomave të parlamentit italian.Kabineti i përbërë nga 23 ministra tekn...
KOSOVË-Kryetari i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës, Behgjet Pacolli, është shprehur se do të votonte Vjosa Osmanin për presidente nëse çështja do ...
SERBI-Deputeti shqiptar, Shaip Kamberi, i cili është bërë i njohur në gjithë trojet Shqiptare, për shkak të fjalimit në gjuhën shqipe që ka mbajtur në Parlament...