LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Neuroshkencëtarët arrijnë të deshifrojnë sinjalet e trurit në tekst të shkruar

31 Korrik 2019, 08:19 Nga DOSJA
Neuroshkencëtarët arrijnë të deshifrojnë sinjalet e

Në një studim të fundit mjekët i kanë shndërruar sinjalet e trurit për të folur në fjali të shkruara në një projekt hulumtues që synon të transformojë mënyrën se si pacientët me aftësi të kufizuara  të arrijnë të komunikojnë në të ardhmen.

Veprimi i parë që demonstron zbulimin e madh, është shqiptimi i fjalëve specifike që dalin nga truri për t’u shëndërruar në një tekst mjaft të shpejt i cili ka ritmin e një bisede normale.

Në formën e tij të tanishme, softueri për leximin e trurit funksionon vetëm për fjali të caktuara për të cilat është trajnuar, por shkencëtarët besojnë se është një kleçkë pas një sistemit të fuqishëm që mund të deshifrojë në kohë reale fjalët që një person synon të thotë.

Mjekët në Universitetin e Kalifornisë në San Francisko morën përsipër sfidën me shpresën e krijimit të një produkti që lejon njerëzit e paralizuar të komunikojnë më rrjedhshëm sesa të përdorin pajisje ekzistuese që marrin lëvizjet e syve dhe kërcitjet e muskujve.

“Deri më tani nuk ka asnjë sistem protetik për të folur i cili lejon përdoruesit të kenë ndërveprime në kohëzgjatjen e shpejtë të një bisede njerëzore,” tha Edward Chang, një neurokirurg dhe studiues kryesor në studimin e botuar në revistën e njohur “Nature”.

Puna, e financuar nga Facebook, ishte e mundur falë tre pacientëve me epilepsi, të cilët ishin gati të bënin kirurgji neurologjike për gjendjen e tyre. Para se operacionet e tyre të shkonin përpara, të tre kishin një copë të vogël elektrodash të vogla të vendosura direkt në tru për të paktën një javë në mënyrë që të hartohej origjina e konfiskimeve të tyre.

Gjatë qëndrimit në spital, pacientët, të gjithë mund të flisnin normalisht, ranë dakord me vullnet të plotë që do të merrnin pjesë në studimin e Chang. Ai përdori elektrodat për të regjistruar aktivitetin e trurit, ndërsa secili pacient ju drejtuan nëntë pyetje të vendosura dhe u kërkuan të lexonin një listë me 24 përgjigje të mundshme.

Nga regjistrimet e sakta që bënë , Chang dhe ekipi i tij ndërtuan modele kompjuterike që mësuan të përputheshin me modele të veçanta të aktivitetit të trurit me pyetjet që pacientët dëgjuan dhe përgjigjet që ata jepnin. Pasi u trajnua, softueri mund të identifikonte pothuajse menjëherë, dhe vetëm nga sinjalet e trurit, çfarë pyetje dëgjoi një pacient dhe çfarë përgjigje ktheu ai, me një saktësi prej 76% dhe 61%.

Një qëllim tjetër ishte që të lexonin ” një fjalim të imagjinuar”, ose fjali të krijuara driekt në mendje. Për momentin, sistemi zbulon sinjalet e trurit që janë dërguar për të lëvizur buzët, gjuhën, nofullën dhe laringun. Por për disa pacientë me lëndime ose sëmundje neurodegjeneruese, këto sinjale mund të mos mjaftojnë dhe do të nevojiten mënyra më të sofistikuara për të lexuar fjali.

Ndërsa puna është ende në fillimet e saj, Winston Chiong, një neuroetikolog në UCSF i cili nuk ishte i përfshirë në studimin e fundit, tha se ishte e rëndësishme të debatosh për çështjet etike që sisteme të tilla mund të ngrinin në të ardhmen.

“Por nëse dikush dëshiron të komunikojë dhe nuk mundet, unë mendoj se ne kemi një përgjegjësi si shkencëtarë dhe klinikë për të rivendosur atë aftësi më themelore njerëzore.“- tha një nga anëtarët që po realizojnë këtë studim.

Marrë dhe përshtatur nga Theguardian

A.C/Dosja.al

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

psikologji psikologji neuroshkencëtarët sinjalet e trurit perkthehen ne tekst te shkruar neuroshkencëtarët sinjalet e trurit perkthehen ne tekst te shkruar

Sondazh

Poll

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër