2 ditë zie kombëtare! Shuhet përgjithmonë gjeniu i letrave shqipe, Ismail Kadare, veprat e tij u botuan në mbi 45 gjuhë të botës

Ismail Kadare

TIRANA- Presitgjozja franceze “Le Figaro” i ka dedikuar një artikull ndarjes nga jeta të gjeniut të letërsisë shqipe, Ismail Kadare. “Le Figaro” shkruan se Kadare, një refugjat politik në Francë në vitin 1990, la pas një vepër me një frymë të fuqishme epike, duke përzier analizat e mprehta politike me legjendat e djeshme. Artikulli përshkruan të gjithë jetën e kolosit të letërsisë shqipe duke shtuar se ai ndërroi jetë mëngjesin e së hënës nga një atak në zemër në spitalin e Tiranës.

Artikulli i plotë i “Le Figaro”:

“Nëse i besoni letërsisë, vetëm letërsisë, ajo do të jetë mbrojtja juaj qiellore. Asgjë nuk mund të ndodhë me ju”. Deri në vitin 1990, vit kur kërkoi azil politik në Francë, Ismail Kadare arriti ta bënte të tijën këtë moto, duke përdorur me kënaqësi metaforën në librat e tij të shumtë, të cilët ishin shumë kritikë ndaj regjimeve totalitare, teksa vendi i tij, Shqipëria ishte nën sundimin e një diktatori.

Ismail Kadare vdiq të hënën në mëngjes në moshën 88-vjeçare nga një atak në zemër, tha spitali i Tiranës. Ai mbërriti atje “pa shenja jete”, mjekët i bënë një masazh kardiak, por ai “vdiq rreth orës 08:40” tha spitali. Për një kohë të gjatë, shkrimtari mishëroi paradoksin e të qenit një shkrimtar i njohur dhe i persekutuar. Nëse librat e tij botoheshin në Shqipëri, shpesh ndaloheshin menjëherë nga regjimi ose në rastin më të mirë gjymtoheshin. Ai megjithatë gëzohej për këtë fakt, duke argumentuar se këto vepra ishin më të vlefshme për bashkatdhetarët e tij që nxitonin t’i merrnin.

Fitues i disa çmimeve prestigjioze duke përfshirë Çmimin Ndërkombëtar Man Booker (2005) dhe Çmimin Princi i Asturias (2009), autori gjithashtu konsiderohej rregullisht kandidat për Çmimin Nobel për Letërsinë. Në Francë, që nga viti 1996, ai ishte anëtar i asociuar i Akademisë së Shkencave Morale dhe Politike, i graduar Komandant i Legjionit të Nderit në vitin 2015. Ai ishte në fakt shkrimtari më i njohur shqiptar në botë, duke kontribuar për këtë vend të vogël të mbytur për gati gjysmë shekulli nga diktatori Enver Hoxha.

Ismail Kadare lindi në vitin 1936 në Gjirokastër, perla e Shqipërisë së Jugut, e cila ishte edhe vendlindja e diktatorit disa vite më parë. Babai i tij ishte një postier dhe djali i ri tregoi një interes të hershëm për tragjedianët grekë dhe Shekspirin në veçanti. Si fëmijë dhe pastaj si adoleshent, ai përjetoi të gjithë avatarët e komunizmit, fillimisht modën ruse, më pas kineze dhe më në fund shqiptare, kur vendi i tij u mërzit me dy fuqitë e mëdha totalitare.

Në moshën 17-vjeçare, student në Universitetin e Tiranës u shqua për vargjet e tij. Ai u dërgua në Institutin Gorki në Moskë, një terren pjellor për autorë dhe kritikë. I pëlqente si student, por më vonë deklaroi se ishte i pakënaqur si shkrimtar. Në fakt, përmbledhja e tij e parë me poezi u botua nga një botues rus, tekstet e tij të paprekura, por të shoqëruara me një parathënie që denonconte ndikimin e dëmshëm të Perëndimit.

Kadareja i ri e pranoi këtë botim. Aty zë rrënjë ky dualitet që e shënjon për shumë vite. Ai kritikohet ashpër, por tolerohet nga një regjim që sheh tek ai një fletë metalike që duhet dërguar herë pas here në Perëndim. Për një kohë të gjatë ai e përballoi këtë gjendje deri në ditën kur nuk duroi dot kompromiset dhe qëndroi në Paris me gruan dhe dy vajzat.

Ndërkohë, në vitin 1960, studenti i ri u kthye në atdhe, në Shqipëri. “Nëse mundesh, falë letërsisë, të mos e marrësh seriozisht regjimin, je i shpëtuar”, – deklaroi ai për Nouvel Observateur në 2005. Në fakt, që në fillim, ai u përpoq të minonte regjimin e Shqipërisë. Pas “Ditëve të Pirjes”, historisë së dy banditëve të vegjël indiferentë ndaj çështjes socialiste, një vepër e konsideruar menjëherë dekadente, ai botoi në vitin 1963 atë që konsiderohet romani i tij i parë.

“Gjenerali i Ushtrisë së Vdekur” gëzon sukses të madh në vendin e tij. Janë përpjekjet e pasuksesshme të një oficeri italian që shkon në Shqipëri për të marrë trupat e ushtarëve të vdekur disa vite më parë. Në vend të bashkatdhetarëve të tij, që nuk gjendeshin askund, ai do të sjellë eshtrat e ushtarëve gjermanë! Perëndimi zbulon përmes këtij libri, të përkthyer 7 vjet pas botimit në Shqipëri, se vendi i vogël ballkanik është shtëpia e një shkrimtari të vërtetë me gjëra për të thënë.

Nën tiraninë komuniste të Enver Hoxhës

Më pas, romancieri do të vazhdojë të deshifrojë dimensionin njerëzor dhe metafizik në romanet në periferi të përrallës, në procesin e zhveshjes së iluzioneve paranojake të disave. Tek “Pallati i ëndrrave” (1982), ai përshkruan një vend që i nënshtrohet diktaturës, banorët e të cilit duhet të përmbledhin ëndrrat e tyre, të cilat renditen menjëherë në mënyrë të përpiktë. Tek “Piramida” (1992), ai rrëfen tekat e një faraoni që përpiqet të revoltohet kundër traditave stërgjyshore duke ndërtuar një varr madhështor për vete. Ai përfundimisht do të dorëzohet dhe ndërtimi do të zvarritet përmes krizave dhe revoltave.

Njëkohësisht drejtoi revistën letrare “Les Lettres albanaises”, botuar njëkohësisht në shqip dhe frëngjisht, e vetmja gjuhë që mësohet zyrtarisht në vendin e tij. Ai bëhet anëtar i institucionit. I emëruar në mënyrë të njëanshme deputet i Kuvendit Popullor, përfiton disa avantazhe në krahasim me pjesën tjetër të popullsisë, një makinë private, të drejtën për të marrë një pjesë të të drejtave nga përkthimet e tij jashtë vendit, një apartament mjaft të madh. Ai vazhdon të botojë libra me ritme të qëndrueshme, por guaska e shkrimtarit që strehohet te letërsia po çahet gradualisht.

Në vitin 1982, ai u përball një fushatë akuzash. Ironia e fundit: diktatori mbajti anën e tij. Çlirimi erdhi në vitin 1990, 5 vjet pas vdekjes së Enver Hoxhës. Ramiz Alia, njeriu që e pasoi, nuk i përmbushi shpresat e Kadaresë, i cili besonte se shihte tek ai njeriun e ndryshimit dhe të reformave. Teksa promovote “Pallatin e Ëndrrave” në Francë, shkrimtari vendosi të kërkojë azil politik. Ai shkruan: “Në një duel të tillë midis një tirani dhe një poeti, është gjithmonë, siç e dimë, poeti ai që fiton, edhe nëse për njëfarë kohe ai mund të shfaqet i mundur” .

Kur regjimi më në fund ra, ai u kthye në vendin e shqiponjave, duke u kthyer disa herë në vit edhe pse shtëpia e tij mbetej në Paris. Në Francë, ai vazhdon të botojë me të njëjtën rregullsi, besnik i Fayard, shtëpinë e botuesit të tij origjinal Claude Durand (1938-2015). Ishte gjithashtu në Francë kur ai ndërmori detyrën herkuliane për të riparë të gjithë punën e tij, duke krasitur ose përfunduar veprat që ai kishte vetëcensuruar. Me rënien e diktaturës, romanet e tij të rinj u bënë gjithnjë e më të shkurtër. Mikro-novela zëvendëson sagat, por kritika nuk fshihet më domosdoshmërisht në formë simbolike dhe Shqipëria është gjithmonë në qendër të shkrimeve të tij. Në fund të viteve 1990, ai u përfshi në çështjen e shqiptarëve në Kosovë. I ashpër ndaj Serbisë, ai shton numrin e intervistave dhe angazhimeve të fjalimeve publike.

Më pas do të kthehet qetësia, i përgjumur nga rregullsia e botimeve. Pas romanit “Kukulla” në 2015-ën ku evokon figurën e nënës së tij, ai publikoi në 2017 atë që është ndoshta historia e tij më intime. “Mëngjese në kafe Rostand”, i titulluar sipas selisë së tij në Paris, paraqitet si një koleksion tekstesh të përbëra të shkruara gjatë dekadës së mëparshme të jetuar midis Francës dhe Shqipërisë, me të cilat ai përfundimisht kishte bërë paqe. Romani i tij i fundit, i botuar në vitin 2022, “Mosmarrëveshja”, emblematik i gjithë veprës së tij, rindërton bisedën telefonike midis Stalinit dhe Pasternakut gjatë arrestimit të poetit Mandelstam në vitet 1930.

Në vitin 2020, koleksioni Bouquin (Robert Laffont) ribotoi me zgjuarsi dy nga veprat e tij, “Muzgu i perëndive të stepës” dhe diptikun “Kur sunduesit grinden” kushtuar pjesërisht mosmarrëveshjeve midis Shqipërisë së vogël dhe fqinjëve të saj të fuqishëm komunistë, Kinës dhe BRSS gjatë Luftës së Ftohtë. Më pas francezët zbuluan versionin origjinal të tekstit, i cili u redaktua nga regjimi shqiptar kur u publikua në vitin 1973. Ajo mbetet piktura më e mirë e jetës së përditshme të një diktature nga njeriu që e përshkroi veten si “një shkrimtar normal në një vend i çmendur”. 

Foto ilustruese

GJIROKSTRA- Në qytetin e lindjes së Ismail Kadaresë, Gjirokastër, banorët shprehën hidhërimin e thellë për ndarjen nga jeta të shkrimtarit të njohur shqiptar. Në shtëpinë ku lindi zoti Kadare, që tani është kthyer në muze, vizitorët thanë se lajmi ishte shokues, por vepra e shkrimtarit të shquar mbetet për t`u përcjellë nga të gjithë brezat. Bashkëkohës të Kadaresë thonë se Gjirokastra mori famë të përbotshme prej krijimtarisë së Kadaresë, ashtu si edhe shkrimtari mori shumë nga qyteti i gurtë ku lindi dhe kaloi fëmijërinë.

Në shtëpinë e lindjes së shkrimtarit të shquar Ismail Kadare flamuri kombëtar u përkul, ndërsa banorët e Gjirokastrës e pritën të shokur lajmin për ndarjen nga jeta të shkrimtarit.

Thanas Dino një mik i hershëm i Ismail Kadresë tha se lajmi ishte i papritur. “Ndërsa Kadare po bëhej gati të shkonte në shtëpinë verore për pushime morëm lajmin e hidhur”, tha Dino

Dino tha se "Ismail Kadare ishte një njeri që të jepte ekuilibër. Kadare kishte një dashuri të brendshme të thellë dhe interesohej shumë për njerëzit, pavarësisht se ishte krijuar një perceptim se ai ishte indiferent", tha zoti Dino.

“Po të ishe me Ismailin ekuilibroheshe. Mua më dukej se ishte një njeri që i jepte ekuilibër tërë shoqërisë, gjithë vendit. Figurat e mëdha janë si orientimi nga malet, si ato Farat në det që orientojnë lundërtarët.”

Zoti Dino thotë më tej se Gjirokastra dhe Kadare janë të lidhur pazgjidhmërisht.

“Ismaili është një shkrimtar i këtij formati , i këtij lloji se është nga Gjirokastra. Shiko dimensionet e Gjriokastrës, një qytet i dendur dhe i ngjeshur dhe i lartë. Mendja e tij është një Gjirokastër e vogël dhe vepra e tij është kështu. Në qoftë se ai do ishte nga një qytet tjetër do bënte një letërsi tjetër. Vepra e Kadaresë është pjellë e këtij qyteti, fat i madh”.

Vepra letrare e Kadaresë tani do marrë një peshë edhe më të madhe , thotë zoti Dino.

“Është një humbje shumë e madhe, një ditë që mendonim se nuk do vinte jo unë dhe njërëzit e letërssië por vetë kombi shqiptar mendonte që s`do vinte kjo ditë. Por tani kaq fuqi kemi dhe mendoj se vepra e tij do marrë një peshë më të madhe, tani do kërkohet më shumë ai dhe do orientohemi më shumë peej tij. Ky është nderimi më i madh që mund t`i bëhet nëj shkrimtari dhe një figure të madhe”.

Ndërsa Cezar Kotoni thotë se që kur ishte i vogël lexonte me endje veprat e Kadaresë. Cezari që ka pasur takime të shpeshta me shkrimarin thotë se Kadare interesohej gjithmonë për gjërat e çuditshme të Gjirokastrës. Në shtëpinë e lindjes që tani është kthyer në muze vizitorët e pritën sot të shokuar lajmin thotë Bruno Pjetri, udhërrëfyes.

Dy turistë spanjollë tek vizitonin shtëpinë thanë se kanë lexuar disa nga veprat e Kadaresë. “Ai ishte një shkrimtar i madh dhe po lë pas një vepër të madhe. E mësuam nga fqinja e shtëpisë këtu që Kadare sot u nda nga jeta, jemi shumë të mërzitur”.

Engjëll Serjani gazetar thotë se Gjirokastra ka pjesën vet të çmuar në veprat e Kadaresë që nga romani “Kronikë në gur” dhe deri tek romani më i fundit “Darka e gabuar”.

“Kadareja i dha një emër të madh Gjiroakstrës jo vetëm në hapësirat shqiptare por në të gjithë botën me rreth mbi 50 përkthime të veprave të tij, pjesën më të madhe të të cilave me ngjare dhe episode që vijnë nga ky qytet i veçantë”, thotë zoti Serjani.

Në shtëpinë e shkrimtarit erdhi sot edhe mjeshtri i polifonisë gjirokastrite Roland Cenko për të përcjellë motivet e dhimbjes por edhe fjalët e zemrës për shkrimtarin e shquar. Kadare ia dhuroi shtëpinë lindjes qyteti të gurtë gati 30 vite më parë dhe ajo pret tani me mijëra vizitorë. Në një nga vizitat e tij atje në odanë e shtëpisë ku lindi, Kadare tha se ulej në një stol të vogël dhe shkruante, tek një dritë e bukur hynte nga dritarja…/ VOA

Ismail Kadare

TIRANA- E marta dhe e mërkura për patësisht datat 2 dhe 3 korrik, do të jenë ditë zie kombëtare në nderim të kolosit të letrave shqipe, Ismail Kadare, i cili ndërroi jetë mëngjesin e sotëm në moshën 88-vjeçare. Kryeministri Edi Rama ka firmosur vendimin ku thuhet se në të gjitha institucionet shtetërore dhe publike të ulet flamuri kombëtar në gjysmështizë.

Po ashtu në vendim shtohet se homazhet publike dhe ceremonia shtetërore të organizohen në mjediset e Teatrit Kombëtar të Operas, Baletit dhe Ansamblit Popullor, Tiranë, ditën e mërkurë, datë 3.7.2024, përkatësisht, nga ora 9:00 deri në orën 11:00, dhe nga ora 11:30 deri në orën 12:30.

Më tej shtohet se në orën 13:00, datë 3.7.2024, në nderim të tij të ndërpritet çdo veprimtari dhe të mbahet një minutë heshtje dhe se Radiotelevizioni Shqiptar, gjatë orëve të kryerjes së homazheve dhe ceremonialit shtetëror, të transmetojë muzikë funebre.

VENDIMI:

SHPALLJEN DITË ZIE KOMBËTARE NË NDERIM TË TË NDJERIT, ISMAIL KADARE, PERSONALITET I SHQUAR I LETRAVE SHQIPE

Në mbështetje të nenit 100 të Kushtetutës, të pikës 4, të nenit 4, të ligjit nr.8926, datë 22.7.2002, “Për formën dhe përmasat e flamurit kombëtar, përmbajtjen e himnit kombëtar, formën dhe përmasat e stemës së Republikës të Shqipërisë dhe mënyrën e përdorimit të tyre”, dhe të pikës 12, të kapitullit VI, të ceremonialit shtetëror të Republikës së Shqipërisë, të miratuar me vendimin nr.420, datë 8.6.2016, të Këshillit të Ministrave, të ndryshuar, me propozimin e Kryeministrit, Këshilli i Ministrave

VENDOSI:

1. Shpalljen ditë zie kombëtare të martën dhe të mërkurën, përkatësisht, në datat 2 dhe

3 korrik 2024, në nderim të të ndjerit, Ismail Kadare, personalitet i shquar i letrave shqipe.

2. Në të gjitha institucionet shtetërore dhe publike të ulet flamuri kombëtar në gjysmështizë.

3. Homazhet publike dhe ceremonia shtetërore të organizohen në mjediset e Teatrit Kombëtar të Operas, Baletit dhe Ansamblit Popullor, Tiranë, ditën e mërkurë, datë 3.7.2024, përkatësisht, nga ora 9:00 deri në orën 11:00, dhe nga ora 11:30 deri në orën 12:30.

4. Në orën 13:00, datë 3.7.2024, në nderim të tij të ndërpritet çdo veprimtari dhe të mbahet një minutë heshtje.

5. Radiotelevizioni Shqiptar, gjatë orëve të kryerjes së homazheve dhe ceremonialit shtetëror, të transmetojë muzikë funebre.

6. Për organizimin e homazheve dhe të ceremonisë shtetërore ngrihet Komisioni i Posaçëm Shtetëror nën mbikëqyrjen e Kryeministrit, i cili në përbërje të ketë:
Ministrin e Ekonomisë, Kulturës dhe Inovacionit;
– Ministrin e Mbrojtjes;
-Ministrin e Brendshëm;
-Kryetarin e Bashkisë Tiranë;
– Drejtorin e Protokollit të Shtetit;
– Drejtorin e Përgjithshëm të Policisë së Shtetit;
Komandantin e Gardës së Republikës së Shqipërisë; Drejtorin e Drejtorisë së Shërbimeve Qeveritare;
Përfaqësues nga Kabineti i Kryeministrit;
Përfaqësues nga zyra e Shtypit të Kryeministrit.
7. Ngarkohet Protokolli i Shtetit që të krijojë dhe të drejtojë grupin e punës, përgjegjës për ndjekjen dhe zbatimin e masave organizative të homazheve dhe të ceremonialit shtetëror.
8. Shpenzimet e varrimit, të homazheve dhe të ceremonialit të përballohen nga Ministria e Ekonomisë, Kulturës dhe Inovacionit.
Ky vendim hyn në fuqi menjëherë dhe botohet në “Fletoren zyrtare”.

Ismail dhe Besiana Kadare

TIRANË- Vajza e të ndjerit Ismail Kadare, Besiana ka bërë një reagim lidhur me ndarjen nga jeta të babait të saj. Me një postim në Facebook, Besiana nuk ka zgjedhur të shkruajë fjalë, por të ndajë një poezi të shkrimtarit më të madh shqiptar.

Poezia në fjalë titullohet “Kohë e pamjaftueshme”, dhe me fjalët e ndjera, Besiana ka dashur të tregojë dhimbjen që po përjeton familja e tyre që prej mëngjesit të sotëm.

Postimi i plotë:

Kohë e pamjaftueshme
S'kam kohë të harroj shumë gjëra
Që nga mendja ti nxjerr përjetë.
Për tragjikët e vjetër e shkrepëtimat
Do t'më duhen së paku dy vjet.
Dhe ndoshta po aq për Danten,
Për frëngjishten tok me plazhet po aq,
Ndoshta gratë do të jem duke fshirë
Kur muzgu do të afrohet ndërkaq.
Si udhëtari me peshë të tepërt
Para avionit që niset pas pak
I ngarkuar rëndshëm ende
Do t'afrohem tek varri humbak.
Nga supet si ta heq këtë barrë?
Ku ta hedh këte peshë, si?
Me të s'mund të zbres atje poshtë
Por as lart dot s'e lë kurrsesi.
I menduar gjer në çast të fundit
Nga mosthënia, nga pengu tragjik,
Një shenjë ndoshta të pakuptueshme
Do t'ju bëj të gjithëve e do ik.

Ismail Kadare

Ismail Kadare

TIRANA- Lidhur me lajmin për ndarjen nga jeta të gjeniut të letrave shqipe, Ismail Kadare, ka shkruar dhe prestigjiozja amerikane “The New York Times”. Kjo e fundit shkruan në artikullin e saj se ai ishte shkrimtari që i shpalosi botës realitetin shqiptar me romanet e tij.

NYT shkruan se ai u krahasua me Orwellin dhe Kafkën dhe eci në vijën e hollë të politikës me vepra që fshihnin kritikat e tij ndaj shtetit të tij totalitar.

Artikulli vijon teksa shkruhet se emri i Kadaresë është diskutuar disa herë për çmimin "Nobel" për letërsinë. Në vitin 2005, ai mori Çmimin Ndërkombëtar Man Booker. Finalistët përfshinin titanë të tillë si Gabriel García Márquez dhe Philip Roth.

Artikulli i plotë i New York Times:

Ismail Kadare, novelist e poeti shqiptar që futi vendin e vogël ballkanik në hartën e letërsisë botërore, ka vdekur sot në Tiranë në moshën-88 vjeçare. Vdekja u konfirmua nga kreu i shtëpisë së tij botuese Onufri, Bujar Hudhri, i cili tha se ai pësoi arrest kardiak dhe vdiq në spitalin ku u dërgua në Tiranë.

Në karrierën e tij letrare prej më shumë se gjysmë shekulli, Kadare shkroi dhjetëra libra, koleksione poemash dhe tregime të shkurtra. Ai u bë i famshëm me romanin e tij të parë në 1970, “Gjenerali i Ushtrisë së Vdekur”, i cili u përkthye fillimisht në Frëngjisht dhe kritikët e quajtën ‘kryevepër’.

Kadare ka qenë disa herë i nominuar për çmimin Nobel por pa arritur ta marrë atë, duke konkuruar me emra të letërsisë si Gabriel García Márquez e Philip Roth.

Kadare është krahasuar shpesh me Kafka, Kundera e Orwell. Në tre dekadat e para të karrierës së tij ai jetoi e shkroi në Shqipëri, kur vendi ishte nën diktaturën e ashpër të liderit komunist Enver Hoxha. Për t’i shpëtuar persekutimit në vendin me rreth 6,000 disidentë politikë të ekzekutuar dhe 160 000 të dërguar në kampe përqendrimi, Kadare duhet të bënte kujdes në madh në shkrimet e tij.

Ai shërbeu për 12 në kuvendin e Shqipërisë dhe ishte anëtar i sindikatës së shkrimtarëve. Romani i tij “Dimri i Madh” konsiderohet si një nga portretizimet më të favorshme të diktatorit Hoxha dhe më vonë Kadare ka thënë se e shkroi të ta zbutur atë që ta shihte më sy të mirë.

Ndërsa në romane të tjera si “Pallati i Ëndrrave” (1981), shkrimtari në mënyrë subversive sulmonte diktaturën me anë të alegorise, satirës, legjendës e mitologjisë. Kadare “është një interpretues i madh i psikologjisë dhe fizionomisë së shtypjes shtetërore”, shkruante Richard Eder në rrjetin The New York Times në 2002.

Pas studimeve në universitetin e Tiranës, Kadare fitoi një bursë për në universitetin Gorky në Moskë, të cilin më vonë e përshkruante si “një fabrikë dogmash në shkollën e realizimit socialist”. Romani i tij Gjenerali i Ushtrisë së vdekur e bëri atë të njohur në botë dhe në vitin 1965, autoritetet ndaluan tregimin e tij të dytë “Përbindëshi,” menjëherë pas publikimit në një revistë.

Fama e papritur e Kadare tërhoqi vëmendjen e diktatorit dhe për të zbutur mbikëqyrjen e regjimit Kadare thotë se shkroi “Dimrin e madh” në 1977), ku lavdërohej ndarja e ‘guximshme e Hoxhës me Bashkimin Sovjetik në 1961. Kadare thotë se kishte tre mundësi zgjedhjeje: “Të mbronte besimet e tij, që do të thoshte vdekje, heshtje totale, apo t’i bënte një homazh regjimit në formë rryshfeti për ta lënë të qetë”.

Për të mbrojtur punën e tij nga manipulimi i regjimit në rast vdekjeje, Kadare thuhet se ka nxjerrë fshehurazi jashtë Shqipërisë dorëshkrimet e tij, duke ia dërguar publikuesit francez Claude Durand, i cili ka udhëtuar disa herë në Tiranë. Duke shkruar për të në 1997 në artikujt e New York Review of Books, historiani i Oxford, Noel Malcolm, vlerësonte intensitetin e atmosferës së Kadare, por kritikonte refuzimin e kritikave.

Malcolm paralajmëronte Kadare se “autori proteston shumë dhe redaktimet e volumeve të tij vetëpromovuese, mund të dëmtojnë reputacionin e tij me kritikët”. Ai shtonte se punimet më të mira të Kadare ishin shkruar “në një tjetër kontekst, më njerëzor e më mitik nga çdo tip arti ideologjik”.

Ndërsa në një përgjigje të vrazhdë Kadare akuzonte Malcolm për ‘arrogancë kulturore’ ndaj autorit të një vendi të vogël. “të flasësh kështu me një shkrimtar të vendi të vogël është mentalitet kolonialist”, ishte përgjigjur Kadare në ‘New York Review of Books’.

Pas rënies së komunizmit Kadare vijoi të shkruante për terrorin komunist, duke i përshkruar shqiptarët që jetonin në Evropën e shekullit të 21, si të ndjekur nga makthet e gjakmarrjes , legjendat e mitologjia. Opinionisti Charles McGrath shkruante në ‘The Times’ në 2010 se Kadare nuk shkruan dot “asgjë që të mos jetë interesante.”

Ismail Kadare

TIRANA- Homazhet për shkrimtarin Ismail Kadare, i cili u nda nga jeta ditën e sotme, mësohet se do të mbahen ditën e mërkurë, rreth orës 11:00. Bëhet me dije se ceremonia do të kryhet nga institucionet shtetërore, konkretisht nga Kryeministria. Aktualisht trupi i Kadaresë ndodhet në ambientet e një agjencie funerale në kryeqytet.

Ismail Kadare, shkrimtari i mirënjohur është ndarë nga jeta mëngjesin e ditës së sotme në moshën 88-vjeçare.  Ai konsiderohet si një ndër shkrimtarët më të mëdhenj bashkëkohorë, ku shquhet kryesisht për prozë, por kontributi i tij është shtrirë edhe në dramaturgji, poezi dhe përkthime. 

Deri më sot veprat e tij janë përkthyer në rreth 45 gjuhë të ndryshme, duke qenë kështu përfaqësues kryesor i letërsisë shqipe nëpër botë. Kadare është nominuar 15 herë për çmimin Nobel në Letërsi, ndërsa është nderuar me disa çmime kombëtare dhe ndërkombëtare. Kadare konsiderohet nga disa si një nga shkrimtarët dhe intelektualët më të mëdhenj të shekujve 20 dhe 21, dhe si një zë universal kundër totalitarizmit. 

Ismail Kadare dhe Blendi Fevziu\

TIRANË- Gazetari Blendi Fevziu ka propozuar që Ismail Kadare të prehet në paqe në varrezat e nderit në Kodrat e Liqënit të Tiranës. Me anë të një postimi në Facebook, Fevziu thekson se Kadare është intelektuali më i rëndësishëm që Shqipëria ka nxjerrë në historinë e saj. 

Postimi i Plotë:

Ismail Kadare eshte intelektuali me i rendesishem qe Shqiperia ka nxjerre ne historine e saj. Shqiptari me i njohur ne bote dhe padyshim, sic shkruan shtypi nderkombetar, nje prej intelektualeve me te medhenj te shekullit te XX. Ai duhet varrosur ne altarin e njerezve te shquar, prane Vellezerve Frasheri, Faik Konicen dhe Mithat Frasherit ne varrezen e nderit ne Kodrat e Liqenit te Tiranes.

Kadare ka ndërruar jetë në moshën 88-vjeçare mëngjesin e sotëm në Spitalin Universitar Nënë Tereza si pasojë e arrestit kardiak. Ai është nominuar 15 herë për çmimin Nobel në Letërsi, ndërsa është nderuar me disa çmime kombëtare dhe ndërkombëtare. Kadare konsiderohet nga disa si një nga shkrimtarët dhe intelektualët më të mëdhenj të shekujve 20 dhe 21, dhe si një zë universal kundër totalitarizmit.

ismail kadare

FRANCË- Gjeniu i letërsisë shqiptare, Ismail Kadare mbylli sytë përgjithmonë mëngjesin e sotëm. Kadare ishte një nga të paktët autorë shqiptarë të njohur dhe të përkthyer në mbarë botën. Konkretisht veprat e tij janë përkthyer në 45 gjuhë të botës

"Gjenerali i ushtrisë së vdekur", botuar në Shqipëri në vitin 1963, ishte romani i parë i Ismail Kadaresë, që i solli famë, duke e bërë menjëherë një nga të paktët shkrimtarë shqiptarë të njohur ndërkombëtarisht. Fitues i çmimeve më prestigjioze letrare (Man Booker, Prince of Asturias, Jerusalem Prize), Kadare vdiq në Tiranë, më 1 korrik, në moshën 88-vjeçare, shkruan gazeta e njohur franceze, Le Monde.

Ai lindi më 28 janar 1936, në Gjirokastër, një qytet që ndodhet 200 kilometra larg Tiranës, në jugun malor të Shqipërisë. Kadare e përshkroi atë në romanin e tij të vitit 1971 “Kronikë në gur” dhe në veprën e tij madhështore autobiografike të vitit 2015, “Kukulla”. Në jetën e tij si në tregimet e tij, Kadare kthehej gjithmonë në Gjirokastër.

Le Monde kujton fjalët e Kadaresë në një intervistë për këtë gazetë në vitin 2001, ku ai nuk e fshehu lodhjen e tij për t’i shmangur gjithmonë dyshimet e paqartësisë për të kur e pyetën për Shqipërinë dhe kohën e komunizmit. “Më vjen neveri të shpenzoj kaq shumë energji duke folur për këtë. Në thelb, ajo që njerëzit më pyesin është se si dola i gjallë nga sistemi. Por ju mund të qëlloheni për gjërat më të vogla, kështu që pse duhet ta sakrifikoja veten? Ata që lekturojnë më thotë: ‘Nuk ishe i sinqertë me diktatorët’. Por a është e nevojshme të jesh i sinqertë me banditët dhe kafshët e egra?”.

Sinqeriteti i tij, tha ai, ushtrohej në artin e tij. Në të vërtetë, letërsia ishte me të që në moshë të re. Në moshën 9-vjeçare, kur komunizmi u përhap në vendin e tij, ai tashmë ishte “i fiksuar pas idesë për të gjetur kuptimin e fjalëve”. Në moshën 12-vjeçare, ai shkroi vargjet e tij të para.

ismail kadare

TIRANË- Ambasada amerikane në Tiranë ka reaguar për vdekjen e shkrimtarit më të madh shqiptar të njohur botërisht, Ismail Kadaresë.

Në reagimin e tyre shprehet pikëllimi për ndarjen nga jeta të Ismail Kadaresë, letërsia e të cilit frymëzon lexues në mbarë botën.

Më tej thuhet se vepra e tij ka krijuar ura midis Shqipërisë dhe botës dhe trashëgimia e tij do të jetojë si një dëshmi e gjeniut të tij në letra. Ambasada i ka shprehur ngushëllimet familjes dhe të dashurve të tij. 

“Jemi thellësisht të pikëlluar për ndarjen nga jeta të Ismail Kadaresë, letërsia e të cilit frymëzon lexues në mbarë botën. Kujtojmë me kënaqësi që Ambasada e SHBA nderoi Kadarenë me Çmimin Ndërkombëtar Neustadt për Letërsinë në vitin 2020. Vepra e tij ka krijuar ura midis Shqipërisë dhe botës dhe trashëgimia e tij do të jetojë si një dëshmi e gjeniut të tij në letra. Mendimet tona janë me familjen e tij, me të dashurit e tij dhe me popullin shqiptar”, shkruan ambasada.

Hasani dhe Kadare

TIRANË- Ministri për Evropën dhe Punët e Jashtme, Igli Hasani ka reaguar lidhur me ndarjen nga jeta të shkrimtarit më të madh shqiptar Ismail Kadare. Me një postim në rrjetin social X, Hasani ka cilësuar Kadarenë si një figurë monumentale në letërsinë shqipe dhe evropiane.

Më tej Hasai shprehet se veprat e Kadaresë magjepsën miliona lexues duke u bërë shkrimtari më i madh dhe më me ndikim shqiptar i kohës. Hasani përmbyll duke thënë se trashëgimia Kadaresë do të vazhdojë të frymëzojë dhe lidhë të gjithë së bashku.

Postimi i plotë:

Vajtojmë humbjen e Ismail Kadaresë, një figurë monumentale në letërsinë shqipe dhe evropiane. Shkëlqimi i tij letrar i kapërceu kufijtë, duke formësuar thellësisht kuptimin e historisë dhe trashëgimisë së Shqipërisë. Veprat e tij magjepsën miliona lexues në mbarë botën, duke e cilësuar padyshim si shkrimtarin më të madh dhe më me ndikim shqiptar të kohës sonë. Në atdhe, kryeveprat e Kadaresë kanë qenë shoqërues të vazhdueshëm për breza, duke shërbyer si fener shprese dhe krenarie në kohëra të errëta dhe më të ndritshme. Mendimi dhe urtësia e tij intelektuale shërbyen si drita udhëzuese, gjithmonë drejt përparimit dhe emancipimit. Një shqiptar i madh, një kolos i Ballkanit, një evropian i dalluar! Trashëgimia e tij do të vazhdojë të na frymëzojë dhe lidhë të gjithëve. U prefsh ne paqe!

ismail kadare

TIRANË- Një kafene pranë natyrës dhe liqenit artificial të Tiranës ishte vendi i preferuar i gjeniut të letërsisë shqiptare që sot mbylli sytë përgjithmonë.  Ismail Kadare te bar-restorant "Juvenilja" shijonte kafenë e çdo dite dhe ishte si një vendtakim për të gjithë admiruesit e tij që donin të kishin një kujtim me të. Kafja e fundit e tij në atë vend ishte të hënën e 24 qershorit 2024.

“Duke sfiduar vapën e padurueshme të Tiranës” shkruan botuesi Bujar Hudhri teksa poston një foto me të.

Në Paris të Francës, Kadare kishte të preferuar kafe Rostand! Aty shkonte rregullisht dhe gjente frymëzimin për të shkruar veprat e tij kur u largua nga Shqipëria në vitet 1990. Madje i kushtoi librin "Mëngjeset në Kafe Rostand" ku tregon përvojën e tij në Paris para dhe pas rënies së regjimit komunist në Shqipëri, si dhe për kafenenë.  Pas botimit të librit, autori u detyrua të gjente një kafene tjetër për të shkruar sepse në Kafe Rostand i vinin shqiptarët ta takonin e nuk e linin të punonte.

Haradinaj dhe Kadare

KOSOVË- Kryetari i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës Ramush Haradinaj, ka reaguar për vdekjen e shkrimtarit Ismail Kadare. Me një postim në Facebook, Haradinaj është shprehur se Kadare mbetet emblema e letërsisë, krijimtarisë dhe krenarisë shqiptare.

Ndër të tjera Haradinaj, ka thënë se Kadare ishte shqiptari më i njohur në glob, dhe se lartësoi Kosovën e Shqipërinë duke futu letërsinë e një kombi të vogël në analet e letërsisë së përbotshme.

Postimi i plotë:

Sot nuk ka emër më të madh ndër shqiptarë, se sa emri Ismail Kadare. Jo vetëm se ai mbetet emblema e letërsisë, e krijimtarisë dhe e krenarisë shqiptare, por sepse ishte shqiptari më i famshëm në Glob. Njeriu që e lartësoi Kombin, që e lartësoi Shqipërinë, që lartësoi Kosovën dhe që letërsinë e një kombi të vogël e futi në analet e letërsisë së përbotshme.

Ne sot e kemi humbur gjeneralin e letrave shqipe, e kemi humbur ambasadorin e krijimtarisë shqiptare në Botë, e kemi humbur Ismail Kadarenë, emri i të cilit i ngërthen në vete krejt vlerat më të larta që mund t'i ketë njeriu!

Ky emër do t'i jetojë epokat!

Lamtumirë Mjeshtër!

Ismail Kadare

TIRANË- Botuesi i Ismail Kadaresë, Bujar Hudhri tregoi se si ishte gjendja e tij shëndetësore para se të vdiste. Në një intervistë për Top Channel, Bujari thekson se Kadare ka qenë i dobët fizikisht, por me një dëshirë të madhe për të dalë dhe për të takuar miqtë e tij. Po ashtu Hudhri thekson se homazhet për Kadarenë janë marrë përsipër nga kryeministri Edi Rama.

Hudhri: Nuk e kisha menduar një lajm të tillë, kam menduar që një shkrimtar i madh si Kadare nuk i përket kësaj bote, por një planeti paralel të letërsisë. Më trishton që Kadare më thoshte që shtëpia botuese është shtëpia e dytë e shkrimtarit dhe më shumë se kurrë i ndjej këto fjalë. Unë e kam ndjerë gjithmonë këtë raport timin, unë jam botuesi i tij.

A iku me ndonjë merak Kadare, çfarë bisedonit?

Hudhri: Mendoj që ka ikur i lumtur, edhe pse nuk i shkon letërsisë së tij kjo fjalë. Ishte i lumtur që vjet Onufri nxori veprën e tij të plotë, që koicidonte 70 vjet me letërsinë e tij, në ato 7 vëllime herë 1000 faqe, jam i lumtur që kjo vepër madhështore u promovua në panairin e librit në Prishtinë. Ishte një atmosferë që Kadare u ndje shumë mirë.

Si ka qenë gjendja e tij shëndetësore?

Hudhri: Ka qenë i dobët fizikisht, kishte dëshirë të dilte, dilte me vështirësi. Dilte te kafja e tij e preferuar, me miqtë e tij. Ishte në Tiranë dhe kanë qenë orët e tij më të bukura në kafene duke biseduar dhe takuar njerëz.

A jeni kontaktuar nga personalitete të huaja?

Hurdhi: Kadare është pjesë e thesarit botëror, mori çmimet më të larta, vlerësimi më i madh është që është në panteonen e letërsisë botërore. Një shkrimtar nuk ka lindje dhe vdekje, nuk ka një kufi kohor.

Kush do të kujdeset për homazhet?

Hurdhi: Homazhet janë marrë përsipër nga Kryeministri.

ismail kadare

TIRANË- Delegacioni i Bashkimit Europian në Tiranë ka reaguar lidhur me ndarjen nga jeta të shkrimtarit më të njohur shqiptar, Ismail Kadaresë. 

Në postimin e tyre në Facebook, thuhet se zëri i tij i fuqishëm letrar bëri jehonë në të gjithë Evropën, dhe shfaqi kulturën e pasur dhe të larmishme në mbarë botën. 

Delegacioni i BE-së i ka shprehur ngushëllimet të dashurve të tij dhe të gjithë atyre që admiruan veprat e tij. Më tej thuhet se trashëgimia e Kadaresë do të jetojë gjatë.

POSTIMI I DELEGACIONIT TË BE: 

Lajm i trishtë nga Tirana sot.

Ismail Kadare, një kolos i letrave dhe zë i dashur i Shqipërisë, është ndarë nga jeta në moshën 88-vjeçare. 

Zëri i tij i fuqishëm letrar, i përkthyer në 45 gjuhë, bëri jehonë në të gjithë Evropën dhe më gjerë, duke shfaqur kulturën e pasur dhe të larmishme shqiptare në mbarë botën. Proza e tij e mprehtë, depërtuese dhe gjithsesi mirëdashëse pasqyronte kompleksitetin e historisë dhe folklorit të Shqipërisë.

Ngushëllimet tona më të sinqerta për të dashurit e tij dhe të gjithë ata që e admiruan gjenialitetin e tij. Trashëgimia e Kadaresë do të jetojë gjatë.

helena dhe ismail kadare

TIRANË- Helena dhe Ismail Kadare, lidhën martesë më 20 tetor 1963, dhe prej asaj dite kanë jetuar çdo ditë historinë e tyre të dashurisë. Fryt i kësaj dashurie ishin edhe dy vajzat e tyre, Gresa dhe Besiana. Helena Kadare, nuk ishte vetëm bashkëshortja e shkrimtarit më të madh shqiptar dhe gjeniut të letërsisë shqipe, por ishte gjithashtu përkrahësja dhe mbështetja e tij më e madhe në çdo vendim të tijin. Mes këtyre vendimeve dhe i vitit 2021, për të lënë përfundimisht Francën dhe për t’u rikthyer në Shqipëri.

Pak javë më parë Helena tregoi në një emision televiziv njohjen dhe nisjen e marrëdhënies me shkrimtarin Ismail Kadare. Historia e tyre e nisur gjithçka nga një rastësi mjaft e bukur, iu ngjan sigurisht historive të librave dhe filmave. Ajo tregoi se para se ta takonte dhe të dashurohej me të, i njihte të gjitha poezitë e shkrimtarit, ndërkohë që Ismaili nuk e njihte fare Helenën.

“Ai mori çmimin e Republikës, unë isha nxënëse në gjimnaz dhe të gjithë e dinin që i dija përmendsh të gjitha poezitë e tij dhe më kishin shtruar fotot e tij të gazetës. Ai nuk më njihte fare”,- u shpreh Helena.

Duke treguar detaje të paditura më parë Helena Kadare shtoi:

“Unë botova një tregim te ‘Zëri i Rinisë’. Ai ishte në Moskë, kishte përfunduar studimet këtu dhe kishte shkuar për specializim. Atje shkonin gazetat shqiptare në një hotel në Moskë. Ai pa këtë tregim dhe më bëri 3 rreshta (ku më shkroi): “Lexova tregimin tuaj, shkruani dhe mos u trembni”. I gjithë gjimnazi e mori vesh këtë gjë që erdhi kjo letër. Pastaj, kur erdhi në Shqipëri, u njohëm rastësisht në rrugë”.

Siç e thamë dhe më sipër historia e dashurisë mes Helenës dhe Ismail Kadaresë vërteton shprehjen “rastësia mbreti i botës”. Ajo zbuloi arsyen se përse bashkëshorti i saj nuk i ka dhuruar kurrë një unazë. Tregoi dhe se nuk ka marrë as një propozim martese dhe se ceremonia e tyre kishte nevrikosur njerëzit:

“Nuk më ka dhuruar unazë, sepse ka qenë një brez që e quanin veten shumë modernë dhe përjashtonin zakonet e vjetra. Atëherë ka qenë diçka konservatore, jashtë shijeve tona. Në atë kohë nuk kishte një propozim martese. Unë isha në konvikt, isha studente e vitit të parë dhe ishte ‘Lidhja e Shkrimtarëve’. Ismaili ftoi të gjithë shkrimtarët e ‘Lidhjes së Shkrimtarëve’ dhe unë ftova të gjitha shoqet e konviktit, duke zemëruar jashtëzakonisht shumë farefisin tonë dhe gjithashtu edhe gratë e shkrimtarëve që nuk ishin të ftuara”, - tregoi ajo. Ajo që e ka bërë dhe më interesante këtë rrëfim si kurrë më parë ishte se në festën e organizuar nga Helena dhe Ismail Kadare, janë njohur shkrimtari Dritëro Agolli dhe e shoqja Sadija.

Ismail Kadare jo më kot është cilësuar edhe si zëri universal kundër totalitarizmit, pasi me romanet e tij sfidoi regjimin dikatorial të Shqipërisë me në krye Enver Hoxhën. Në një tjetër intervistë televizive, Helena ka treguar momentin më të vështirë që kanë përjetuar së bashku me bashkëshortin e saj. Kadare theksoi se kishin frikë se do i internonin për shkak të veprave të publikuara të tij. Ajo tregoi se Kadarenë e çuan në Myzeqe për të bërë punë krahu por që ky i fundit nuk pranoi kurrë të punonte ashtu.

“Momenti më i vështirë që kemi kaluar bashkë ka qenë Plenumi. Kishim frikë internimin. Ishte një gjë shumë e fortë, pikërisht për “Pallatin e Ëndrrave”. Ajo ishte një pjesë, dhe kur doli libri nuk pati asnjë kopje që të shitej sepse ishte vjedhur në shtypshkronjë. Më pas u bë një ribotim i shpejtë dhe u përhap menjëherë. Ky ka qenë momenti më i vështirë. Më pas Ismailin e thirrën në Komitetin Qendror. Kadare bëri një autokritikë shumë të fuqishme duke thënë se armën që më dha partia ia drejtova partisë. Më pas atë e çuan në atë fshatin në Myzeqe”-tha ajo.

Përveçse se bashkëudhëtarja e gjeniut të letërsisë shqiptare, veprat e të cilit janë të përjetshme, Helena Kadare e njohur edhe si Elena Kadare është një autore novelash dhe romanesh. Është një ndër të paktat shkrimtare romanciere shqiptare, në vitet e regjimit komunist. Autore e shtatë vëllimeve, veprat e saj flasin për ëndërrimet vajzërore, përjetimet e të qenit nënë e bashkëshorte. Gjithashtu është një përkthyese cilësore e disa veprave të autorëve të njohur botërorë, kryesisht francezë.  Me kohën, Helena u shndërrua në protagoniste të librave të Kadaresë, siç ishte Ana te “Përbindëshi”, por kjo nuk ka mjaftuar. Edhe Helena Kadare, jetën e saj krah Ismailit, e ka dokumentuar në “Kohë e pamjaftueshme” edhe pse nuk e mori kurrë dakordësinë nga bashkëshorti i saj, i cili ishte kategorikisht kundër librave autobiografikë.

Basha dhe Kadare

TIRANË- Deputeti Lulzim Basha ka reaguar në lidhje me ndarjen nga jeta të shkrimtarit më të madh shqiptar, Ismail Kadare. Me një postim në rrjetin social Facebook, Basha thot se Kadareja është krenaria e kulturës kombëtare dhe përfaqësuesi më i denjë i letërsisë shqipe.

Gjithashtu Basha thot se me largimin e Kadaresën ga kjo botë, kultura e letërsia ka humbur një zë original si dhe kombi ka humbur një mbrojtës të flaktë të identitetit kombëtar.

Postimi i plotë:

Ndarja nga jeta e shkrimtarit të madh Ismail Kadare, është një lajm i trishtë për kulturën dhe kombin shqiptar.
Patriarku i letrave shqipe, ambasadori i kulturës shqiptare në botë, shkrimtari që mbajti gjallë vetëdijen dhe shijen letrare për gati gjysmë shekulli, mbylli sytë përgjithmonë për të fituar pavdekësinë në altarin e letërsisë dhe kulturës së përbotshme.
Me veprën e tij letrare, me shumëllojshmërinë e zhanreve dhe universin e temave, Kadare është krenaria e kulturës kombëtare dhe përfaqësuesi më i denjë i letërsisë shqipe të gjysmës së dytë të shekullit XX.
Me largimin e tij nga kjo botë, kultura dhe letërsia ka humbur një zë origjinal të jashtëzakonshëm, kombi ka humbur një mbrojtës të flaktë të identitetit kombëtar, familja dhe të afërmit njeriun e dashur, miqtë dhe kolegët mikun e tyre të pazëvendësueshëm.
Në këtë ditë të trishtë, jam pranë familjes dhe të afërmve me lutjet për paqe të merituar dhe amshim të paharruar! Le të prehet i qetë, shkrimtari ynë i madh!

Sali Berisha

TIRANË- Kreu i Partisë Demokratike Sali Berisha ka reaguar pas ndarjes nga jeta të shkrimtarit më të madh shqiptar Ismail Kadare. Berisha me anë të një postimi në Facebook e ka quajtur Kadarenë si gjeniun botëror të letrave shqipe. Po ashtu Berisha thekson se në vitin ‘90 Ismail Kadare ishte një avokat i lirive dhe të drejtave të njeriut dhe hapjes së Shqipërisë.

Postimi i Plotë: 

Dielli perëndoi përgjithmonë për gjeniun botëror të letrave, Ismail Kadare! Sot mort, zi dhe dhimbje për mbarë kombin shqiptar. Ismail Kadare, gjeniu botëror i letrave shqipe, dhe njërit prej shkrimtarëve më të mëdhenj të kohës, mbylli sytë përgjithmonë për të mbetur për jetë i pavdekshëm në olimpin e veprave të tij.

Laurat i çmimeve me prestigjoze të letrave si Man Booker, Prince des Asturies, Jerusalem Prize, veprat e Ismail Kadares u përkthyen në rreth 45 gjuhë të botës. Në kohërat më të errëta të regjimit hoxhist kur me një varg apo poezi mund të hapje varrin tënd, me gjithë konformizmin që kishte si alternativen me te mire burgun dhe internimin, Ismail Kadare arriti të dalë nga shtrati i Prokustit me vepra si “Pallati i Ëndrrave” etj. për të cilat regjimi e censuroi për vite të tëra.

Në vitin ‘90 Ismail Kadare ishte një avokat i lirive dhe të drejtave të njeriut dhe hapjes së Shqipërisë. Ai pas largimit nga Shqipëria, nga mërgimi në Paris,  mbështeti Lëvizjen Studentore dhe Revolucionin Demokratik që përmbysi diktaturën komuniste në Shqipëri. Duke u përulur me nderimin më të madh dhe mirënjohjen më të thellë para kujtimit dhe veprës të ndritur të Ismail Kadares, shpreh ngushëllimet e mia më të ndjera familjes së tij të nderuar miqve, të afërmëve dhe lutem së bashku me ta që shiprti i madh i tij të prehet në paqen e merituar. Amin! #sb

Kadare ka ndërruar jetë në moshën 88-vjeçare mëngjesin e sotëm në Spitalin Universitar Nënë Tereza si pasojë e arrestit kardiak. Ai është nominuar 15 herë për çmimin Nobel në Letërsi, ndërsa është nderuar me disa çmime kombëtare dhe ndërkombëtare. Kadare konsiderohet nga disa si një nga shkrimtarët dhe intelektualët më të mëdhenj të shekujve 20 dhe 21, dhe si një zë universal kundër totalitarizmit.

TIRANË- U shuajt sot në moshën 88 vjeçare, në Tiranë, shkrimtari i madh Ismail Kadare. Ai ndodhej në banesën e tij në Tiranë, kur papritmas është shembur në tokë pa ndjenja. Mjekët e urgjencës, të thirrur nga familjarët e tij, nuk mundën të bënin asgjë.

Kadare, konsiderohet si një nga kolosët e letërsisë shqiptare. Autor i dhjetëra romaneve, poezive dhe eseve, ai është ndoshta ndër shqiptarët më të njohur në botë, me veprat e tij të përkthyera në mbi 40 gjuhë të ndryshme e të botuara anembanë.

Nën regjimin komunist, letërsia ishte për të një mjet arratisje nga një realitet i mbyllur nga dhuna e diktaturës. Në vitin 1990, ai kërkoi azil politik në Francë. Një akt i cili, do të përfaqësonte një goditje të fortë për regjimin që ishte në frymën e fundit, e që do të shembej pak muaj më vonë, pas lëvizjes studentore të dhjetorit të po atij viti. Në intervistën e tij të parë nga Parisi, dhënë për Zërin e Amerikës, në atë kohë, Kadare do të theksonte se “asnjëherë kombi shqiptar, i gjithë kombi, nuk ka qenë kaq i emancipuar, kaq i ndriçuar së brendshmi kaq i lirë e kaq i prirur drejt demokracisë se sa në këtë fundshekulli. Ky është thelbi. Të tjerat, strukturat shoqërore, mekanizmat, legjislacioni, do t’i përshtaten me se s’bën këtij thelbi. Kam bindjen se më parë seç mund të mendojnë skeptikët dhe kritizerët, kombi shqiptar do të integrohet në familjen evropiane të kombeve, sepse ai s’ka patur kurrë tjetër familje e nuk mund të ketë kurrë tjetër familje jashtë këtij kontinenti”.

Në tetor të vitit të kaluar, gjatë vizitës së tij në Tiranë, presidenti francez Emmanuel Macron, ndërsa i jepte Kadaresë titullin Oficer i Lartë i Legjionit të Nderit, një nga medaljet më të rëndësishme të Francës, do t'i drejtohej shkrimtarit shqiptar duke i thëne se: “Ju kontribuat në zgjimin e madh të njerëzve që ngritën Perden e Hekurt. Ju e keni ndarë ekzistencën tuaj midis fjalëve dhe gjërave, njerëzve dhe gjërave. Nga tavolina e kafesë Rostand, lindën tekstet e përjetshme. Ju mund ta linit anijen të digjej, por nuk pranuat të braktisni një popull në duart e atyre që dogjën lirinë e tyre”.

Zoti Kadare, ka qenë disa herë me radhë kandidat për çmimin Nobel për letërsinë, ndërkohë që janë të shumta vlerësimet prestigjioze ndërkombëtare për veprën e tij, si Booker Prize në vitin 2005, apo Princi i Asturias në vitin 2009.

Ndër veprat më të njohura të tij veçohen “Gjenerali i ushtrisë së vdekur”, romani i tij i parë i botuar në vitin 1963, “Pallati i ëndrrave”, “Prilli i thyer”, “Kronikë në gur”, “Dimri i vetmisë së madhe”, “Koncert në fund të dimrit”, “Përbindëshi” apo dhe “Prilli i thyer”.

Në një mesazh ngushëllimi, Presidenti Bajram Begaj e cilëson shkrimtarin Kadare, një “kolos të mendimit dhe të penës”. Në postimin e tij në Facebook, kreu i shtetit shprehet se “Shqipëria dhe shqiptarët humbën sot gjeniun e tyre të letrave, emancipuesin e tyre shpirtëror, Ballkani poetin e miteve të tij, Evropa dhe bota ndër përfaqësuesit më të spikatur të letërsisë moderne”.

Ndërsa kryetarja e parlamentit, Lindita Nikolla shkruajti se “me veprën që krijoi, Ismail Kadare, shkrimtari shqiptar më i madh i të gjitha kohrave, u ngjit në Olimpin e letrave shqipe. Me rrezatimin e përbotshëm të veprës së tij, Kadare e ngjiti letërsinë dhe kulturën shqiptare në majat e letërisë, kulturës dhe qytetërimit botëror.”

Në llogarinë e tij në Facebook, kryeministri Edi Rama, e quajti një “lajm të trishtueshëm, largimin nga mesi ynë të monumentit më të madh të kulturës shqiptare, i cili tanimë u ngjit në piedestalin e përjetësisë”.

Zoti Rama zgjodhi të ribotojë një mesazh që ai vetë kishte publikuar për datëlindjen e shkrimtarit, ku ai ndër të tjera vlerëson maksimalisht kontributin e Kadaresë për gjuhën shqipe ose siç ai e konsideron “monumentin fantastik që i ka ngritur… kësaj gjuhe të hatashme të cilën ne shqiptarët kemi fatin të flasim e të shkruajmë si gjuhë amtare”.

Marrë nga VOA

Patricio Ranieri Ciu

TIRANË- Drejtor i teatrit “Fabrika Voitila” dhe “Pulcinella” në Itali Patricio Ranieri Ciu ka reaguar për ndarjen nga jeta të kolosit të letërsisë shqiptare Ismail Kadare. Me anë të një reagimi në rrjetet sociale, Ranieri Ciu thekson se kur humb jetën një shkrimtar qe lexoni me zell ka një ndjenjë dëshpërimit të pashpjegueshëme. Po ashtu thekson se sot na la një njeri i madh, poet dhe mik, të cilit duhet t'i themi faleminderit. 

KUJTIMI I ISMAIL KADARÉ

Kur humbisni një bashkëqytetar ka një hidhërim të shkurtër si po largohej një pjesë të vogël të qytetit tuaj. Kur zhduket një shkrimtar qe lexoni me zell ka një ndjenjë e dëshpërimit të pashpjegueshëm, sikur të ishte re atë pjesë e të menduarit tuaj që falë faqeve të tij u ndjeve i lirë. Kur humbisni një shok të një udhëtimi bashkëkohor, shoku aq i hapur i një bote se sa nga mirënjohja e ka nominuar disa herë për Çmimin Nobel për Letërsinë, trishtimi bie në sy në formën e një loti. Këtu shkon bashkëqytetari shqiptar, shkrimtar dhe shoqërues i ideve. Nuk ka zbrazëti ose dëshpërim, nuk ka asnjë keqardhje. Imazhi etik mbetet i tij “Prilli i thyer”. Identiteti i tij mbetet, të fortë si gurët të Gjirokastrës ne ate menyre aq njëjës më lidhën me të. Na la një njeri i madh, poet dhe mik të cilat do të na duhet të mësojmë të themi "Faleminderit" për të.

Kadare ka ndërruar jetë në moshën 88-vjeçare mëngjesin e sotëm në Spitalin Universitar Nënë Tereza si pasojë e arrestit kardiak. Ai është nominuar 15 herë për çmimin Nobel në Letërsi, ndërsa është nderuar me disa çmime kombëtare dhe ndërkombëtare. Kadare konsiderohet nga disa si një nga shkrimtarët dhe intelektualët më të mëdhenj të shekujve 20 dhe 21, dhe si një zë universal kundër totalitarizmit.

Edi Rama

TIRANË- Kryeministri Edi Rama ka reaguar për ndarjen nga jeta të gjeniut të letrave shqiptare Ismail Kadare. Me anë të një postimi në Facebook, Rama thekson se Kadare u ngjit në piedestalin e përjetësisë. Ndërkohë që ka publikuar mesazhin që i ka dërguar Kadaresë për datëlindjen e tij, Rama thekson se tashmë nuk është më gojëdhënë, pasi Ismaili nuk shkruan më.

Postimi i Plotë:

Sapo mësova lajmin e trishtueshëm të largimit nga mesi ynë të monumentit më të madh të kulturës shqiptare, i cili tanimë u ngjit në piedestalin e përjetësisë dhe asnjë fjalë s’më vjen në këtë moment, po vetëm ideja e ribotimit të këtij mesazhi të publikuar për ditëlindjen e tij.
“Duke shkruar për të këtë urim, më erdhi në mend se sa shumë njerëz kanë marrë penën që të bëjnë libra, dizertacione, mastera, doktoratura, referate, artikuj, shkrime, jetëshkrime e shkarrashkrime, me ditirambe, vlerësime e deri edhe ofendime, për librat e tij e për të vetë dhe se sa pak gjasë ka, që vargmalet e letrave të tyre të kenë një fat më të mirë se sa kështjellat e rërës, që kalamajtë ngrenë buzë detit, duke parafytyruar heronjtë e përrallave e të balladave apo bajlozët e gogolët e kërcënimeve të dëgjuara përpara gjumit.
Dhe me këtë mendim po e le këtë shënim (që të njëjtin fat me ato kështjella do të ketë) me një falenderim të thjeshtë, pa pretenduar asgjë më shumë se sa shprehjen e mirënjohjes së madhe ndaj Ismailit për monumentin fantastik që i ka ngritur gjuhës shqipe, duke ma bërë edhe më të madhe dashurinë për këtë gjuhë të hatashme, të cilën ne shqiptarët kemi fatin të flasim e të shkruajmë si gjuhë amtare; për kënaqësinë e jashtëzakonshme të udhëtimeve në botën e ngjarjeve, personazheve, emocioneve që ai ka jetësuar me lehtësinë e një magjistari, nxjerrë në dritë fuqinë e një ekzorcisti dhe magazinuar me saktësinë e një gjirokastriti; për hidhërimet që u ka shkaktuar mediokërve e për buzëplasjen që u ka provokuar xhelozëve me suksesin e tij jehues në dhjetra gjuhë të kësaj bote, e patjetër edhe për debatin e pambarimtë mes barrikadave, ku janë rreshtuar përballë tash 30 vjet, admiruesit e shkrimtarit dhe gjykatësit e qytetarit a thjesht njeriut Ismail Kadare - ku unë vetë kam mësuar e kuptuar jo pak me kalimin e viteve...
Ah, krejt personale kjo, po edhe për Vladimir Majakovskin, gjeniun vullkanik të poezisë ruse, që po të mos ekzistonte Ismail Kadareja nuk do ta kisha njohur kurrën e kurrës dot, në një prej takimeve më të mahnitshme të jetës sime me letërsinë!
Po ndalem këtu dhe duke uruar sot bashkë me ditëlindjen e tij edhe që gojëdhana se Ismaili nuk shkruan më, të jetë vetëm një lojë e tij e radhës me personazhet e jetës reale, ku ai gjithnjë ka qenë si një i huaj me prejardhje e me pashaportë shqiptare, fjalën e fundit të këtij urimi ia le Majakovksit të shqipëruar prej Kadaresë:
"Mendimin tuaj,
që ëndërron në trurin e butë,
si lakeu i dhjamur në kanapenë me zdral,
do ta tall me zhelen e përgjakur të zemrës;
gjersa të ngopem, idhnak e brutal."
Tani nuk është më gojëdhanë, Ismaili nuk shkruan më

Kadare ka ndërruar jetë në moshën 88-vjeçare mëngjesin e sotëm në Spitalin Universitar Nënë Tereza si pasojë e arrestit kardiak. Ai është nominuar 15 herë për çmimin Nobel në Letërsi, ndërsa është nderuar me disa çmime kombëtare dhe ndërkombëtare. Kadare konsiderohet nga disa si një nga shkrimtarët dhe intelektualët më të mëdhenj të shekujve 20 dhe 21, dhe si një zë universal kundër totalitarizmit.

ismail kadare

TIRANË- Artistja e madhe Inva Mula ka reaguar sot për ndarjen nga jeta të gjeniut të letërsisë shqipe, Ismail Kadare. Përmes një postimi në rrjetet sociale, artistja shprehet e shokuar nga lajmi.

“Lamtumirë mjeshtër! Në ç’ëndërr kemi rënë kaq keq sa nuk po zgjohemi vallë?”, shkruan Mula.

Kadare ka ndërruar jetë në moshën 88-vjeçare mëngjesin e sotëm në Spitalin Universitar Nënë Tereza si pasojë e arrestit kardiak. Ai është nominuar 15 herë për çmimin Nobel në Letërsi, ndërsa është nderuar me disa çmime kombëtare dhe ndërkombëtare. Kadare konsiderohet nga disa si një nga shkrimtarët dhe intelektualët më të mëdhenj të shekujve 20 dhe 21, dhe si një zë universal kundër totalitarizmit.

ismail kadare

TIRANË- Kanë nisur edhe reagimet e para nga politika shqiptare për vdekjen e shkrimtarit më të madh shqiptar, Ismail Kadare.  Kreu i Partisë së Lirisë, Ilir Meta ka shkruar në rrjetet sociale se sot kombi shqiptar humbi gjeniun e madh të letrave shprehësin më të jashtëzakonshëm të fuqisë së mendimit.

Meta shprehet se Kadare ishte për shqiptarët një dritë shprese në një nga periudhat më të errëta të vendit, zëri universal kundër totalitarizmit dhe një simbol i ndritur i vokacionit tonë europian. Ai i ka shprehur ngushëllimet familjes së Kadaresë dhe kombit shqiptar për humbjen e pazëvendësueshme. 

POSTIMI I PLOTË: 

Kombi shqiptar humbi sot gjeniun e madh të letrave dhe shprehësin më të jashtëzakonshëm të fuqisë së mendimit, kulturës, vlerave dhe forcës tonë krijuese, që si askush tjetër u dha atyre përmasa botërore, duke na bërë krenarë të gjithëve.

Ismail Kadare ishte për shqiptarët një dritë shprese në një nga periudhat më të errëta të vendit, zëri universal kundër totalitarizmit, një simbol i ndritur i vokacionit tonë europian, që me kryeveprat letrare të lëna trashëgim do t’i jemi mirënjohës përjetë.

Ngushëllimet më të sinqerta familjes së dashur Kadare, komunitetit të shkrimtarëve e publicistëve dhe mbarë kombit shqiptar për këtë humbje të madhe e të pazëvendësueshme!

ismail kadare

FRANCË- Kanë ardhur raportimet e para nga mediat më të njohura në Francë për vdekjen e shkrimtarit më të madh shqiptar, Ismail Kadare, i cili u nda nga jeta ditën e sotme në moshën 88-vjeçare. Agjencia e madhe franceze, AFP shkruan se Ismail Kadare ishte një dritë e shndritshme në ditët më të errëta të Shqipërisë.

“Romancieri Ismail Kadare, i cili ndërroi jetë në moshën 88-vjeçare, përdori penën e tij si një armë të fshehtë për t'i mbijetuar diktatorit komunist paranojak të Shqipërisë, Enver Hoxha. Tregimi i tij i sofistikuar – shpesh i krahasuar me atë të George Orwell ose Franz Kafka – përdorte metaforën dhe ironinë për të zbuluar natyrën e tiranisë nën Hoxhën, i cili sundoi Shqipërinë nga viti 1946 deri në vdekjen e tij në 1985,” shkruan agjencia franceze e lajmeve. 

“Kohët e errëta sjellin surpriza të pakëndshme, por të bukura”, pati deklaruar Kadare për AFP.

"Ai shpesh u nominua të fitonte një çmim Nobel për punën e tij të madhe, e cila u gërmua në mitet dhe historinë e vendit të tij për të zbërthyer mekanizmat e totalitarizmit. Romanet, esetë dhe poezitë e Kadaresë janë përkthyer në më shumë se 40 gjuhë, duke e bërë atë romancierin më të njohur modern të Ballkanit. Shkrimtari pjellor thyen radhët me komunistët e izoluar të Shqipërisë dhe iku në Paris disa muaj përpara se qeveria të rrëzohej në fillim të viteve 1990. Ai shkroi për zhgënjimin e tij në librin e tij "Pranvera shqiptare- Anatomia e tiranisë"." thuhet në artikull. 

Edhe mediat e tjera ndërkombëtare kanë raportuar për vdekjen e shkrimtarit më të njohur shqiptar, Kadare.

“Romancieri i njohur shqiptar Ismail Kadare ndërroi jetë të hënën nga një atak në zemër në moshën 88-vjeçare, i tha AFP-së redaktori i tij dhe një spital i Tiranës. Mjekët u përpoqën ta ringjallën shkrimtarin kur ai u soll në një spital të Tiranës por ai u deklarua i vdekur në orën 8:40 të mëngjesit me orën lokale, tha spitali. Redaktori dhe botuesi Bujar Hudhri konfirmoi vdekjen e tij”, raportojnë mediet e huaja.

ismail kadare

TIRANË- Ismail Kadare, shkrimtari i mirënjohur është ndarë nga jeta mëngjesin e ditës së sotme në moshën 88-vjeçare.  Ai konsiderohet si një ndër shkrimtarët më të mëdhenj bashkëkohorë, ku shquhet kryesisht për prozë, por kontributi i tij është shtrirë edhe në dramaturgji, poezi dhe përkthime. 

Deri më sot veprat e tij janë përkthyer në rreth 45 gjuhë të ndryshme, duke qenë kështu përfaqësues kryesor i letërsisë shqipe nëpër botë. Kadare është nominuar 15 herë për çmimin Nobel në Letërsi, ndërsa është nderuar me disa çmime kombëtare dhe ndërkombëtare. Kadare konsiderohet nga disa si një nga shkrimtarët dhe intelektualët më të mëdhenj të shekujve 20 dhe 21, dhe si një zë universal kundër totalitarizmit. 

Që nga viti 1994 Kadare është anëtar korrespondent i Akademisë së Shkencave Morale dhe Politike të Francës dhe anëtar i jashtëm i ASHAK. Ai ka qenë delegat në Kongresin e Drejtshkrimit (1972). Kadare në vitin 2005 fitoi çmimin “The Booker Prize Man”. Ismail Kadare është dekoruar nga Presidenti i Republikës së Shqipërisë me Urdhrin “Nderi i Kombit” dhe nga shteti francez me urdhrat “Kryqi i Legjionit të Nderit” e “Oficer i Legjionit të Nderit”.

Ismail Kadare më 23.06.2012 u nderua me Çmimin e madh spanjoll, “Princi i Asturias per Letersi”, nje nga çmimet me prestigjioze letrare në botë. Ai doli fitues mes 31 kandidateve nga 25 vende të ndryshme të botës ku dallohet emri i Milan Kunderas apo italiani Antonio Cabucchi. Ismail Kadare shkroi edhe veprën e njohur “Gënjeshtër nga dashuria e Galdimi ndaj Arife-s” 2013.  Kadare u nderua me Çmimin Park Kyong-ni në 2019, dhe Çmimin Ndërkombëtar Neustadt për Letërsinë në vitin 2020.

Ai ishte i martuar me autoren e njohur Helena Kadare dhe ishte baba i dy vajzave, Gresës dhe Besianës. Në vitin 2023 i është dhënë shtetësia e Kosovës.

ismail kadare

TIRANË- Shkrimtari i mirënjohur Ismail Kadare është ndarë nga jeta mëngjesin e sotëm në Qendrën Spitalore Universitare “Nënë Tereza”.

Sipas Shtëpisë Botuese Onufri, Kadare ka ndërruar jetë mëngjesin e sotëm në orën 08:50, si pasojë e arrestit kardiak.

“Sot, më datë 1 korrik, 2024, në orën 08:50, ndërroi jetë në Qendrën Spitalore Universitare “Nënë Tereza”, shkrimtari i madh Ismail Kadare. Për ceremoninë e përcjelljes do t’ju njoftojmë në një çast të dytë”, shkruan Shtëpia Botuese Onufri.

ismail kadare

TIRANË- Një nga legjendat e letërsisë shqiptare i njohur botërisht, Ismail Kadare ka mbyllur sytë përgjithmonë mëngjesin e ditës së sotme.

Poeti dhe shkrimtari i shquar, Ismail Kadare lindi në Gjirokastër, më 28 janar të vitit 1936. Në qytetin e Gjirokastrës, Kadare përfundoi edhe arsimin e mesëm. Ai është një nga shkrimtarët më gjenialë bashkëkohor, disa herë i nominuar për çmimin “Nobel” në letërsi. Ai shquhet për novela, romane, por ka botuar edhe vëllime me poezi. Në vitin 1958, Kadare ka mbaruar degën e Gjuhës e të Letërsisë në Universitetin e Tiranës, për të vazhduar më pas në Moskë me studime për dy vjet në Institutin e Letërsisë Botërore “Maksim Gorki” (1958-1960).

Me veprën e tij, që ka shënuar një numër rekord të përkthimeve (në mbi 45 gjuhë të huaja) ai e ka bërë të njohur Shqipërinë në botë, me historinë dhe me kulturën e saj shekullore. Rrugën e krijimtarisë letrare e ka nisur si poet që në vitet e gjimnazit Frymëzimet djaloshare, 1954, “Ëndërrimet”, (1957), por është bërë i njohur sidomos me vëllimin “Shekulli im” (1961), që është pasuar nga vëllimet e tjera poetike, si: “Përse mendohen këto male” (1964), “Motive me diell (1968) dhe Koha (1976). Vepra poetike e Ismail Kadaresë shquhet për idetë e thella dhe për figuracionin e pasur e origjinal; rol me rëndësi për pasurimin e poezisë shqiptare.

Në fushën e prozës, Ismail Kadare ka lëvruar tregimin, novelën dhe romanin. Vepra e parë e rëndësishme e Ismail Kadaresë në prozë është romani “Qyteti pa reklama”, që nuk është lejuar të botohej i plotë deri në vitin 2003. Ideja e romanit “Gjenerali i ushtrisë së vdekur” (1964) është shpirti liridashës i popullit shqiptar. Temën e shpirtit të pamposhtur të shqiptarëve nëpër shekuj autori e ka trajtuar edhe në romanin “Kështjella” (1975). Në romanin “Kronikë në gur” (1970) Kadare ka kritikuar psikologjinë provinciale dhe traditat prapanike.

Probleme të rëndësishme të historisë janë trajtuar edhe në përmbledhjet me tregime e novela “Emblema e dikurshme” (1977), “Ura me tri harqe” (1978) dhe “Gjakftohtësia” (1980). E veçanta e talentit të Ismail Kadaresë shfaqet sidomos në trajtimin, nga një këndvështrim i ri, i temës historike dhe në tingëllimin e mprehtë aktual që është i aftë t’i japë asaj, shkruan KosovaPress.

Një nga krijimet më të shquara të Ismail Kadaresë dhe të të gjithë letërsisë së re shqiptare është romani “Pallati i ëndrrave” (1981). Shumica e veprave të Ismail Kadaresë janë përkthyer e botuar në mbi 45 gjuhë të botës dhe janë pritur shumë mirë nga publiku lexues. Ai është shkrimtari shqiptar më i njohur në botë.

Në vjeshtën e viti 1990 Ismail Kadare kishte vendosur të largohej nga Shqipëria dhe të qëndronte në Paris. Shkrimtari në atë kohë e ka përligjur këtë largim me “mungesën e ndryshimeve demokratike”. Autoritetet e kohës e kanë dënuar largimin e Ismail Kadaresë, por krijimtaria e tij nuk është ndaluar. Në vitin 1990 e më pas vepra e tij është bërë shprehja më e fuqishme e vlerave gjuhësore dhe artistike të shqipes letrare. Letërsia e Ismail Kadaresë pas vitit 1990 ka bartur të njëjtat tipare thelbësore të asaj të mëparshme: frymën etnografike dhe shpërfaqjen e identitetit shqiptar.

Ismail Kadare është laureat i shumë çmimeve letrare kombëtare dhe ndërkombëtare. Që nga viti 1994 ai është anëtar korrespondent i Akademisë së Shkencave Morale dhe Politike të Francës dhe anëtar i jashtëm i ASHAK.

Ka qenë delegat në Kongresin e Drejtshkrimit (1972). Në vitin 2005 ka fituar çmimin “The Booker Prize Man”. Ismail Kadare është dekoruar nga Presidenti i Republikës së Shqipërisë me Urdhrin “Nderi i Kombit” dhe nga shteti francez me urdhrat “Kryqi i Legjionit të Nderit” e “Oficer i Legjionit të Nderit”. Ismail Kadare më 23.06.2012 është nderuar me Çmimin e madh spanjoll, “Princi i Asturias për Letërsi”, një nga çmimet me prestigjioze letrare në botë. Ai ka dalur fitues mes 31 kandidateve nga 25 vende të ndryshme të botës, ku dallohet emri i Milan Kunderas apo italiani Antonio Cabucchi. Ismail Kadare ka shkruar edhe veprën e njohur “Gënjeshtër nga dashuria e Galdimi ndaj Arife-s” 2013.

Kadare ishte i martuar me shkrimtaren, Helena Kadare, dhe kanë dy vajza. Vajza e madhe, Gresa mbaroi Fakultetin e Shkencave të Natyrës, në Francë vijoi dhe kreu studimet në Universitetin e Sorbonës dhe punon si shkencëtare dhe pedagoge në Francë. E vogla, Besiana ka qenë ambasadore e përhershme e Shqipërisë në UNESCO, e liruar nga detyra më 2016 u emërua ambasadore e Shqipërisë pranë Organizatës së Kombeve të Bashkuara, duke mbuluar edhe përfaqësuesen e Shqipërisë në Kubë, jo rezidente.

ismail kadare

TIRANË- Ka ndërruar jetë në moshën 88-vjeçare, shkrimtari i mirënjohur, Ismail Kadare. Autori i librave dhe poezive të njohura botërisht është ndarë nga jeta mëngjesin e ditës së sotme.

Kadare lindi më 28 janar të vitit 1936 në Gjirokastër. Ai konsiderohet si një ndër shkrimtarët më të mëdhenj bashkëkohorë. Si shkrimtar shquhet kryesisht për prozë, por kontributi i tij është shtrirë edhe në dramaturgji, poezi dhe përkthime.

Nisi të shkruajë kur ishte ende i ri, fillimisht poezi, me të cilat u bë i njohur, e më pas edhe prozë, duke u bërë prozatori kryesor shqiptar. Deri më sot veprat e tij janë përkthyer në rreth 45 gjuhë të ndryshme, duke qenë kështu përfaqësues kryesor i letërsisë shqipe nëpër botë.