LIVE UPDATES
Ekonomi

Gjuetarët japin alarmin: Thëllëza e malit, pasuria gjenetike e trojeve shqiptare drejt zhdukjes

27 Prill 2019, 20:45 Nga DOSJA
Gjuetarët japin alarmin: Thëllëza e malit, pasuria gjenetike e

TIRANË- Thëllëza e malit e trojeve tona, e njohur si Alectoris Graeca. Përveçse është një shpend pjesë e biodiversitetit, pasurisë gjenetike, ajo përfaqëson dhe vetë kulturen, ku jorrallë herë e hasim në folklor, si në vargjet e këngëve, recitime, poezi etj. Të gjithë e kemi dëgjuar si emër, pak e kanë parë dhe shumë pak ia dinë hallin, ditët e vështira që po kalon, me një mori faktorësh ndikues të drejpërdrejtë apo tërthorazi në ekzistencën e saj.

Lidhur me problematikën nuk është e lehtë të gjesh materiale, apo ta shtrish diskutimin në plan të gjerë, pasi mungojnë të dhënat rreth saj. Sot në Shqipëri, të vetmit që kanë informacion rreth saj, janë gjuetarët. Me të drejtë lind pyetja, pse kështu?! Sepse janë grupi më i interesuar rreth saj. Ajo përbën gjuetinë më të vështirë dhe më të bukur, për një pasionant të gjuetisë me zagarë fluri. Nga bashkërendimi dhe diskutimi i informacioneve të marra gjatë ekspeditave në terren, gjuetarët kanë ngritur shpesh alarmin e pakësimit pothuaj drastik të saj. Sidomos vitet e fundit shikohet një rënie e menjëhershme e popullatës.

Dikur thëllëza e malit hasej deri në zonat e ulëta kodrinore, për ta gjetur sot të fshehur fort majave, shkrepave, greminave, honeve. Në sistemin e kaluar padiskutim menaxhimi i mjedisit bëhej me seriozitet dhe efikasitet, duke mundësuar ekosisteme të shëndosha dhe një larmishmëri e shtrirje të gjerë të llojeve. Por me ndryshimet që pasuan pas viteve 90’, problematikat e krijuara preken dhe thëllëzën e malit, duke nisur rrugën drejt një tatëpjete vështirësisht të rikuperueshme. Një mori faktorësh të bërë bashkë, si:  

-ndryshimi i sistemeve bujqësore; ndarja e tokave, lënia djerr, prishja e sistemeve të vaditjes, përdorimi i tejskajshëm i pesticideve dhe plehrave kimike etj.

 –urbanizimi; një vrull i madh i ndërtimeve të paplanifikuara, por jo vetëm, zaptuan sipërfaqe kaq të rëndësishme për jetën e egër.

–ndotja; keqmenaxhimi i mbetjeve, fabrikat, helmet dhe një mori praktikash bujqësore- industriale etj.

–humbja habitateve; mijëra hekarë pyje të shkatërruara, toka të zëna e sipërfaqe të urbanizuara, të gjitha në kurriz të jetës së egër. 

–braktisja e kullotave; zaptimi i kullotave nga shkurre, bar i madh dhe pemë,mungesa e kujdesit ndaj burimeve, lerave…krijon kushte të papërshtatshme.                                                                                                

– gjuetia e paligjshme; mungesa e strukturave dhe efikasitetit të tyre në menaxhimin faunës dhe gjuetisë, lejuan këdo të vinte dorë mbi pasuritë e vendit, ku përjashtim nuk bëri dhe thëllëza e malit. Vlen për t’u përmendur dhe presioni i madh ndaj saj nga gjuetia turistike, ku në shumicën e rasteve kryehej në praktika të paligjshme me një impakt tejet negative për llojin.

Për të ardhur sot në një gjendje alarmi, ku zërin e ngrejnë gjuetarët, si për ironi të përjashtuar nga aktiviteti i gjuetisë dhe menaxhimi i mjedisit. Me vendosjen e moratoriumit, edhe pse u hoq presioni i gjuetisë turistike mbi të, por jo brakonazhi, ajo ka ardhur në një perkeqësim të vazhdueshëm. Mungesa e strukturave për mbledhjen e të dhënave rreth saj, mungesa e interesit, mungesa e krijimit të grupeve studimore dhe implementimin e projekteve, nuk lë shpresë për menaxhimin dhe kujdesin ndaj kësaj pasurie gjenetike të Trojeve Shqiptare.

Sot, përveç menaxhimit të zonave të mbrojtura, nuk ka struktura dhe projekte efikase për menaxhimin e biodiversitetit në të gjithë pjesët e Shqiperisë. Të vetmet shifra shpendësh të numëruar janë në zonat e mbrojtura, jashtë saj… Nuk ka asnjë interes konkret për mbledhjen dhe dokumentimin e të dhënave, hartimin dhe zbatimin e projekteve. Në këto kushte, rreziku i rënies drastike së popullatës së thëllëzës do vijë duke u shtuar. Duhet të kujdesemi sa nuk është vonë. Nëse e humbim ajo vështirësisht do të popullojë zonat, të cilat i ka braktisur.

(Dosja.al)

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

sociale sociale gjetaret japin alarmin thelleza drejt zhdukjes thelleza e malit gjetaret japin alarmin thelleza drejt zhdukjes thelleza e malit


Sondazh

Poll

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës