LIVE UPDATES
Ekonomi

Liberalizimi i vizave, Kosova frikë e panik për ikjen e punëtorëve

Azemi vlerëson se tanimë është vonë që shteti të reagojë në largimin e të rinjve nga vendi, sipas tij edhe po t’ua ofrojë pagë 1 mijë euro një punëtori që është paguar 300 euro, nuk do t’ia mbushë mendjen të qëndrojë këtu.

20 Janar 2024, 07:52 Nga I.A
Liberalizimi i vizave, Kosova frikë e panik për ikjen e
Foto Ilustruese

KOSOVË- Liberalizimi i vizave për Kosovën që nga 1 janari i këtij viti është përcjellë me shqetësime, frikë e panik se kriza me mungesë punëtorësh do të përkeqësohet. Madje kanë filluar të jepen edhe shifra konkrete për largimin e punëtorëve. Vetëm këtë vit thuhet se Kosova do të mbetet pa qindra mijë punëtorë.

“Në vitin 2024 do të mungojnë rreth 150 mijë punëtorë. Vetëm në mars të këtij viti pritet të ikin mbi 25 mijë persona”, thotë me shqetësim kryetari i Sindikatës së Punëtorëve të Sektorit Privat, Jusuf Azemi, duke lutur Zotin që këto shifra të mos jenë të sakta.

“Dashtë Zoti të dhënat tona të mos dalin të sakta, sepse ne mendojmë se vetëm vitin 2024 do të na mungojnë rreth 150 mijë punëtorë. Sipas një statistike ose disa të dhënave, vetëm një kompani e autobusëve shumë e madhe në Kosovë, deri në mars thotë se ka mbi 25 mijë persona të kontraktuar se do të ikin jashtë.

Megjithatë, jemi të bindur që jo të gjithë do të qëndrojnë jashtë, sepse do të këtë një numër të vogël se do të kthehen prapa”.

Azemi vlerëson se tanimë është vonë që shteti të reagojë në largimin e të rinjve nga vendi, sipas tij edhe po t’ua ofrojë pagë 1 mijë euro një punëtori që është paguar 300 euro, nuk do t’ia mbushë mendjen të qëndrojë këtu.

Që ky vit do të jetë sfidues për bizneset në lidhje me fuqinë punëtore e thonë edhe njohës të ekonomisë.

Drejtori ekzekutiv i Odës Ekonomike Amerikane, Arian Zeka, ka thënë se ankesa më e madhe e ndërmarrjeve të sektorit privat lidhet me fuqinë punëtore në dispozicion.

“Ajo çfarë mund të themi është se ankesa e ndërmarrjeve të sektorit privat lidhen me disponueshmërinë e fuqisë punëtore.

D.m.th edhe në vitin 2023, por natyrisht një pjesë e këtyre shqetësimeve shkojnë përtej vitit 2023, edhe pashmangshëm me liberalizmin e vizave, rriten më tej, pra, si shqetësime nga droja se trendet e ikjes së popullsisë tashmë pas 1 janarit të vitit 2024 kur nuk ka më regjim të vizave për shtetasit e Kosovës, mund të rriten më tej, gjithnjë duke i pasur parasysh trendet e largimit të popullsisë gjatë viteve të kaluara, edhe atëherë kur kemi pasur realisht regjim të vizave”.

Arian Vranica, nga Shoqata e Gastronomëve të Kosovës, ka thënë se ky sektor që nga koha e pandemisë është përballur me vështirësi.

Ai ka thënë se bizneset janë të shqetësuara për ikjen e punëtorëve, pas liberalizimit të vizave.

“Mendoj se bizneset kanë filluar vonë të marrin masa për ikjen e punëtorëve. Para një kohe kemi pasur një situatë ku kemi pas më shumë kërkues për punë, tani e shohim se ka një tendencë për të përmirësuar shërbimet ndaj punëtorëve, duke përfshirë edhe sigurimet shëndetësore.

Por mendoj se është vonë për të fituar besimin e punëtorëve”.

Bizneset e Kosovës duhet të rrisin pagat

Kryetari i Aleancës Kosovare të Bizneseve, Agim Shahini, ka kërkuar rritjen e pagave për punëtorët në sektorin privat.

Shahini vlerësoi se duhet të ketë trajtim dinjitoz për punëtorët.

“Nuk merren parasysh mendimet profesionale, nuk kanë sigurim shëndetësor, nuk kanë hapësirë intelektuale të ngulfatur nga presioni politik, nuk trajtohen, as paguhen si truri i një institucioni, por si punëtorë e shumë të injoruar”.

Shahini ka thënë se liberalizimi i vizave sjell shumë avantazhe, por edhe e largim të punëtorëve të zellshëm të Kosovës, siç i quajti ai “truri i Kosovës”.

“Ikja e trurit nga Kosova është problem kombëtar. Liberalizimi ka ndodhur dhe sjellë shumë avantazhe për qarkullimin e lirë të qytetarëve në BE-së, por ikja e trurit të Kosovës është problem kombëtar, e kjo ka ndodhur dje, sot dhe nesër do të vazhdojë. Ikën profesori, inxhinieri, mjeku, infermieri, ikën polici e ushtari, ikën punëtori e jo punëtori.

Sipas statistikave të AKB-së, në periudhën 2020-2023 kanë ikur rreth 10 mijë profesionistë”.

Për të luftuar trendin e ikjes së punëtorëve nga Kosova, kryetari i Odës Ekonomike të Kosovës, Lulzim Rafuna, thotë se Qeveria e Kosovës duhet të përgatisë urgjentisht një plan për parandalimin e migrimit të të rinjve.

“T’i motivojë ata të rinj dhe të reja të fillojnë biznese, [duke nisur] prej një biznesi fillestar, biznes familjar dhe pse të mos zhvillohet biznes i madh në Kosovë, pasi rinia ka qenë gjithmonë një aset me të cilin Kosova gjithmonë është krenuar”.

Sipas Rafunës, bizneset kanë filluar të gjejnë mënyra për përmirësimin e kushteve të punës, duke ofruar rritje page e bonuse.

Ai ka thënë se dy sektorë vuajnë më shumë se të gjithë nga mungesa e punëtorëve.

“Më e theksuar është te sektori i ndërtimtarisë dhe ai i gastronomisë. Këta janë dy sektorët ku më së shumti vërehet mungesa e fuqisë punëtore gjatë viteve të fundit, por edhe tani, tendenca që është duke u ndier, dihet se këtu dominon fuqia që është më pak e kualifikuar dhe ata kanë tendencë që për një pagë më të mirë të lëvizin prej Kosovës”.

Kosovës po i largohen edhe mjekët e mësimdhënësit

Nënkryetarja e Sindikatës së Bashkuar të Arsimit, Shkencës dhe Kulturës (SBASHK), Vjollca Shala, ka treguar pas përfundimit të gjysmës së parë të këtij viti shkollor, se rreth 600 mësimdhënës do të largohen nga vendi i punës.

“Në vitin 2023, mbi 300 mësimdhënës kanë kërkuar pushim pa pagesë në drejtoritë komunale të arsimit.

Ndërsa këtë vit, meqenëse gjysmëvjetori i parë i vitit shkollor 2023 – 2024 përfundon në fund të kësaj jave, pritet që numri i mësimdhënësve të cilët kanë bërë kërkesë për pushim pa pagesë, por ka edhe të tillë mësimdhënës që fare nuk kanë bërë kërkesë për pushim pa pagesë, është diku rreth 500 apo 600 mësimdhënës, që do të largohen nga vendi i tyre të punës.

Edhe ata do të largohen kryesisht në vende të ndryshme të Europës”.

Edhe mjekët po e braktisin vendin e punës në Kosovë

Kryetari i Odës së Mjekëve të Kosovës, Pleurat Sejdiu, ka deklaruar se në Kosovë, çdo vit largohen rreth 173 mjekë nga vendi në faza të ndryshme.

Duke folur për rrezikun e largimit të punëtorëve nga Kosova, Sejdiu tha se mosha e personave që largohen nga vendi është diku rreth 30 vjeç, e që mungesa e tyre, sipas tij, do të vërehet në vazhdimësi.

“Ne si organizatë e monitorojmë këtë fenomen prej vitit 2019. Është një trend në vazhdimësi stabël, diku rreth mesatares 173 persona në vit që largohen në faza të ndryshme.

Tani vetëm i kemi identifikuar nëpërmjet bisedave nga sondazhet e ndryshme. E kemi një moshë mesatare, rreth 30 vjeç. Kjo do të thotë se është brezi i ri, mungesa e tyre momentale nuk mund të them se ndihet, për shkak se këta do të ishin ata të cilët do të duhej të vinin pas disa vitesh”.

Mbi 156 mijë banorë u larguan nga Kosova në katër vjet

Brenda 4 viteve, nga Kosova janë larguar më shumë se 156 mijë banorë, që llogaritet në 8.85% e popullsisë së vendit. Është vlerësuar se deri në fund të vitit 2022, mbi 949 mijë banorë jetojnë jashtë vendit.

Në të dhënat e publikuara së fundmi nga Ministria e Punëve të Brendshme, “Migrimi 2018-2022”, thuhet se nga kërkesat e shtetasve të Kosovës për t’u pajisur me vizë të zonës Shengen, 84% e tyre ishin pozitive, ndërsa 16% janë refuzuar.

Sipas Agjencisë së Statistikave, gjatë vitit 2021 janë larguar mbi 42 mijë banorë nga Kosova.

Një anketë e Institutit Republikan Ndërkombëtar, me seli në Shtetet e Bashkuara, e publikuar në nëntor të vitit 2021, ka treguar se 78% e kosovarëve të moshës 18 deri në 35 vjeç “ndoshta” ose “përfundimisht” do të largoheshin nga vendi, nëse do të kishin mundësi.

Më 1 janar 2024 iu dha fund regjimit të vizave dhe pritjes disavjeçare të qytetarëve të Kosovës, për të lëvizur lirisht pa viza drejt vendeve të Europës.

Qytetarët e Kosovës do të mund të udhëtojnë deri në 90 ditë, në një periudhë brenda gjashtë muajsh, në të gjitha shtetet që janë anëtare në zonën Schengen.

Marrë nga Monitor.al

liberalizimi i vizave për kosovën

Sondazh

Poll

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale