LIVE UPDATES
Ekonomi

Fantazia fiskale e Europës

Banka e Japonisë ka rritur blerjet e bonove për të ruajtur kufirin mbi yield-et. Në Europë, në tetor, yield-i i bund-eve dhjetëvjeçare gjermane kaloi nivelin 3% për herë të parë në më shumë se një dekadë.

28 Tetor 2023, 07:38 Nga I.A
Fantazia fiskale e Europës
Giorgia Meloni

ITALI- Ndërsa po rritet frika se normat e interesit do të qëndrojnë të larta për një kohë të gjatë, yield-et e bonove qeveritare në të gjitha vendet e pasura, po ulen. Yield-et e bonove dhjetëvjeçare të thesarit në Amerikë, rreth 4.7%, janë në nivelin më të lartë që nga viti 2007. Banka e Japonisë ka rritur blerjet e bonove për të ruajtur kufirin mbi yield-et. Në Europë, në tetor, yield-i i bund-eve dhjetëvjeçare gjermane kaloi nivelin 3% për herë të parë në më shumë se një dekadë.

Ato italiane janë gati 5%, niveli më i lartë që nga fundi i krizës së borxhit në Eurozonë, në vitin 2012. Dhe ky është një shqetësim, sepse Italia është një nga vendet anëtare me më shumë borxhe në bllok dhe qeveria e saj nuk duket e shqetësuar se planet e shpenzimeve po bëhen të paqëndrueshme. Gjatë 15 muajve të fundit, rritja e inflacionit në Eurozonë është shoqëruar me veprime dramatike nga Banka Qendrore Europiane (BQE), e cila ka rritur normat me 4.5 pikë përqindje.

Megjithatë, po të gjykojmë nga shpenzimet publike të shteteve nuk është aspak e dukshme se po ndodh një betejë kundër inflacionit. Buxhetet u rritën në disa vende të mëdha europiane, sepse qeveritë u përpoqën të ndihmonin qytetarët të rimëkëmbeshin nga karantinat e pandemisë dhe kriza e energjisë. Por edhe pse këto goditje tashmë janë zbehur, deficitet kanë mbetur të mëdha.

Franca parashikon një mungesë në buxhet prej gati 5% të PBB-së këtë vit dhe 4.4% vitin e ardhshëm. Italia planifikon të ketë një deficit prej 5.3% këtë vit dhe 4.3% në vitin 2024. Kjo mungesë është pavarësisht faktit se vendi pritet të marrë rreth 70 miliardë euro (74 miliardë dollarë) nga fondi i rimëkëmbjes i BE-së, një shumë e barasvlershme me 2% të PBB-së vjetore të Italisë.

Shpenzimet e Italisë janë një problem i veçantë për shkak të rritjes së ngadaltë ekonomike të vendit, që këtë vit pritet të jetë nën 1%, si dhe barrës së madhe të borxhit. Borxhi publik neto në vitin 2022, ishte sa 144% e PBB-së. Nëse ka një deficit shumë të madh, ose përballet me një normë interesi shumë të lartë, borxhi do të bëhet i pamenaxhueshëm. Tani vendi është në rrezik nga të dyja anët.

Investitorët janë përshtatur mirë me rreziqe të tilla. Kjo është arsyeja pse ata marrin një prim për huadhënien për Italinë, krahasuar me huadhënien për Gjermaninë. Kur qeveria e Italisë, e udhëhequr nga Giorgia Meloni, zbuloi planet buxhetore më 27 shtator, shpërndarja e yield-it u rrit në përputhje me planet e shpenzimeve.

Nëse nuk frenon shpenzimet, zonja Meloni mund të përplaset me Komisionin Europian, Bankën Qendrore dhe investitorët. Në një botë të përsosur, Italia do të ndiqte rregullat fiskale të BE-së, që janë përpiluar me qëllim për t’u siguruar që financat publike të mos rrezikohen. Për fat të keq, kjo do të jetë e vështirë të arrihet. Si fillim, rregullat nuk janë realiste.

Të presësh që Italia të arrijë një objektiv të borxhit ndaj PBB-së prej 60% gjatë pak viteve, është qesharake. Edhe pse Komisioni Europian shpreson t’i rishikojë këto rregulla, vendet veriore të rrepta nuk lëshojnë shumë pe. Prandaj si rezultat ka ngecje.

Edhe nëse do të kishte rregulla më të mira, zbatimi i tyre do të ishte i vështirë. Përvoja e kaluar tregon se qeveritë kombëtare rrallëherë zgjedhin të ndjekin rregullat e vendosura në Bruksel dhe të shkurtojnë shpenzimet në vend, ngaqë nuk duan të zemërojnë votuesit.

Kjo e detyron Italinë të marrë masa disiplinore nga investitorët dhe BQE-ja. Roli i Bankës Qendrore është shumë më i qartë se sa ishte gjatë krizës së borxhit të Eurozonës. Nëse diferencat e borxhit të qeverisë fillojnë të dalin jashtë kontrollit, BQE-ja është zotuar ta blejë atë borxh.

Në korrik të vitit të kaluar, banka tha gjithashtu se do të kërkonte të ndihmonte transmetimin e qetë të politikës monetare, duke blerë borxhin e një vendi, nëse diferencat rriten me më shumë sesa mund të garantohet nga bazat ekonomike.

Megjithatë, kjo nuk do të thotë se BQE-ja do të ndalojë politikën e pamatur fiskale të një vendi. Programet e saj hyjnë në fuqi vetëm nëse shteti në fjalë pranon disiplinën buxhetore. Vëmendja e Bankës Qendrore është rritja e pajustifikuar e diferencave, në vend të vetë nivelit të normës së interesit dhe kjo e fundit është problem për Italinë.

Për më tepër, duke qenë se ka qenë një blerëse e madhe e bonove qeveritare gjatë pandemisë, BQE-ja së shpejti do të vendosë se si t’i zvogëlojë zotërimet e saj, gjë që mund të ulë më tej kërkesën për bono italiane.

Priten më shumë shqetësime në treg. Deri atëherë, qeveria e zonjës Meloni mund të ketë filluar të ulë shpenzimet. Megjithatë, ka më shumë gjasa që ajo të presë derisa investitorët nervozë dhe kostot në rritje të huamarrjes, ta detyrojnë ta bëjë këtë. Një përballje me realitetin është pothuajse e sigurt. Pyetja e vetme është se sa dramë do të ndodhë më parë.

Marrë nga Monitor.al

giorgia meloni bqe

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë