LIVE UPDATES
Ekonomi

Bankat e vogla të SHBA-së dhe pasuritë e paluajtshme komerciale - një lak i rrezikshëm?

Bankat e vogla në SHBA mbajnë mbi 70% të kredive për pasuri të paluajtshme komerciale.

1 Korrik 2023, 07:10 Nga A.B

Ekziston mundësia e një laku të rrezikshëm, midis bankave të vogla amerikane dhe pasurive të paluajtshme komerciale. Skenari është i tillë:

Bankat e vogla në SHBA mbajnë mbi 70% të kredive për pasuri të paluajtshme komerciale.

Çmimet në shumicën e llojeve të pasurive të paluajtshme komerciale në shumicën e vendndodhjeve, janë në rënie; në disa qytete të mëdha, vlerësohet se 90% e pronave janë “nën ujë” (pra, borxhi mbi pronat e kalon vlerën e pronës).

Një zhvendosje e depozitave nga bankat e vogla në bankat e mëdha dhe fondet monetare, ul kapitalin e disponueshëm për kreditë për pasuri të paluajtshme.

Shtrëngimi i tregut të huave, duke përfshirë normat më të larta të interesit, po e bën gjithashtu më të vështirë rifinancimin e pasurive të paluajtshme.

Në rast se pronarët aktualë të pasurive të paluajtshme komerciale, nuk janë në gjendje të rifinancojnë, mund të pasojë një valë dështimesh financiare, duke çuar në ulje të mëtejshme të çmimeve të pasurive të paluajtshme komerciale dhe në falimentimin e bankave të vogla—një spirale negative ose një lak me pasoja katastrofike.

Tani që e keni idenë e përgjithshme, do t’ju jap më shumë hollësi dhe kontekst për secilën nga pikat e mësipërme.

1.Roli i bankave të vogla në pasuritë e paluajtshme komerciale

Bankat e vogla dhe të mesme (të gjitha bankat me përjashtim të 25 bankave kryesore), mbajnë mbi 67% të kredive për pasuri të paluajtshme komerciale. Pasuritë e paluajtshme komerciale përbëjnë rreth 43% të kredive të vogla bankare në SHBA.

2.Çmimet e pasurive të paluajtshme komerciale po bien, pronat janë “nën ujë”

Çmimet e pasurive të paluajtshme komerciale, kanë rënë me rreth 5% që nga kulmi në mesin e vitit 2022 dhe parashikohet të bien edhe më shumë me 15-20% gjatë zhvillimit të ciklit:

Grafiku i mësipërm mbështetet në mesataret kombëtare të SHBA-së. Në qytetet me një numër shumë të madh zyrash të lira (p.sh. Los Angeles), situata është shumë më e rëndë.

Sipas Colliers, kullat me zyra në Los Anxhelos kanë një mesatare prej mbi 21 dollarë borxh për metër katror katror, ndërsa vlera e tregut është 14 dollarë/metër katror. Brookfield, qiradhënësi më i madh komercial i qytetit, nuk arriti të shlyente kredinë prej 1 miliard dollarësh dhe këtë vit shpalli falimentimin.

Në SHBA, vlerësohet se ka përafërsisht 1.5 trilionë dollarë kredi për pasuri të paluajtshme komerciale që duhet të paguhen deri në fund të vitit 2025, me potencialin për të qenë “nën ujë”. Kjo do të krijojë vështirësi në shitje dhe do të ulë edhe më tepër çmimet e pasurive të paluajtshme.

3.Zhvendosja e depozitave nga bankat e vogla

Vetëm në gjysmën e dytë të marsit 2023, rreth 230 miliardë dollarë depozita u tërhoqën nga bankat e vogla amerikane. Megjithëse që atëherë situata është stabilizuar pak a shumë, kjo tërheqje depozitash pengon aftësinë e bankave të vogla për të financuar dhe për të rifinancuar pasuritë e paluajtshme komerciale.

Largimet e mëtejshme të kapitalit janë ende të mundura. Është e kuptueshme që bankat e vogla janë bërë shumë më të kujdesshme për kreditimin e pasurive të paluajtshme komerciale.

Ndërkohë që rritja e normave të interesit ka shkaktuar rënien e vlerave të bonove, sipas rregulloreve aktuale, bankat nuk kanë nevojë t’i regjistrojnë ato në vlerën e tregut, nëse mbahen deri në maturim.

Prandaj, edhe pse në teori janë “të shëndetshme”, sipas profesorit Amit Seru në Universitetin Stanford, në fakt, pothuajse gjysma e 4800 bankave amerikane, kanë djegur rezervat e tyre të kapitalit.

A nuk është ironike që bonot e thesarit të SHBA-së, që mendohet se janë shtylla e qëndrueshmërisë së sistemit financiar global, tani janë bërë thembra e Akilit?

E gjithë kjo ka ndodhur sepse Rezerva Federale veproi në mënyrë të papërgjegjshme, duke ulur në mënyrë artificiale normat e interesit për vite me radhë, dhe më pas papritur vuri frenat, me rritjen më të shpejtë të normave të interesit në historinë e SHBA-së.

4.Tregu më i shtrënguar i kredive

Tarifa preferenciale, pra norma që bankat u ngarkojnë klientëve më të denjë për kredi, është rritur nga pak më shumë se 3% në fund të vitit 2020, në pak më shumë se 8% që nga maji 2023.

Shpenzimet e normave të interesit për ato kredi që janë gati të rinovohen ose hipotekat me norma të ndryshueshme, pothuajse janë trefishuar gjatë tre viteve. Shumë bankierë po diskutojnë gjithashtu për terma dhe kushte më të rrepta (raportet e mbulimit, përqindja e kolateralit, etj.)

Letrat me vlerë komerciale të mbështetura me hipotekë (CMBS), për shembull, ku bankat sigurojnë dhe rishesin paketat e hipotekave, janë një burim i rëndësishëm likuiditeti për tregjet e hipotekave, që praktikisht ka ngecur në vend.

Në mars 2023, vëllimi i huave CMBS, ra me 85% krahasuar me një vit më parë, duke shtrënguar edhe më tej tregun e huave.

Sa u tha më sipër, tregon se ka mundësi për një lak me pasoja katastrofike; ky rrezik do të rritet më shumë në rast recesioni. Në rrezik më të lartë do të jenë pronat me hipoteka me normë të ndryshueshme, ose me hipoteka që do të skadojnë së shpejti. Ekziston edhe mundësia e “infektimit”.

Ndikimi negativ mund të infektojë financat komunale, pasi shuma e tatimit mbi pronën, që paguhet nga pronarët e pasurive të paluajtshme komerciale, mund të bjerë në mënyrë dramatike.

Powell, kryetari i Rezervës Federale, është shprehur: “Ne jemi të vetëdijshëm për përqendrimet… në pasuritë e paluajtshme komerciale… sistemi bankar është i fortë, i shëndoshë, elastik, i mirëkapitalizuar”. Duket sikur po flet për një sistem bankar krejt tjetër nga ai që sapo përshkruam.

Për fat të keq, interpretimi i profesorit Seru, është ndoshta më i besueshëm: “Një pjesë e mirë e sistemit bankar amerikan, është në rrezik për mosshlyerje borxhesh”./MONITOR

banka shba

Sondazh

Poll

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel