LIVE UPDATES
Insights

Zgjerimi i BE në BP të mos rezultojë ”alla turka”

8 Shkurt 2020, 13:20 Nga DOSJA
Zgjerimi i BE në BP të mos rezultojë ”alla turka”

BE- Shpresa të përforcuara kanë shoqëruar publikimin këtë javë të metodologjisë së rishikuar të zgjerimit, “Përmirësim i procesit të pranimit – Një perspektivë e besueshme e BE për Ballkanin Perëndimor.” Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut, (MV) shpresojnë fort të hapen këtë pranverë negociatat e hyrjes së tyre në BE.

Shqipëria mirëpret metodologjinë e rishikuar të zgjerimit dhe është e gatshme të vazhdojë reformat përmbajtësore për transformimin rrënjësor mbështetur në parimet e metodologjisë së re dhe pret çeljen e bisedimeve për anëtarësim brenda 2020”, deklaroi Gent Cakaj, Ministri në detyrë për Europën dhe Punët e Jashtme.  Që hapja e negociatave të ndodhë, metodologjia e rishikuar duhet t’i ketë dhënë Francës dhe vendeve të tjera skeptike, atë që kanë kërkuar me këmbëngulje vitin e kaluar kur refuzuan hapjen e negociatave: forcimin e shtetit ligjor.

Franca ka marrë atë që kërkoi

Ardian Haҫkaj, drejtor për hulumtime në Institutin për Bashkëpunim dhe Zhvillim dhe bashkë-autor i studimit “Shmangia nga rreziku i rënies në kurthin e një ushtrimi në letër: Pse vendet e BP kanë nevojë për një model zgjerimi të BE me në qendër zhvillimin njerëzor?” të publikuar ditët e fundit në Tiranë thotë për DW se metodologjia e rishikuar ia ka arritur të japë sa kanë kërkuar vendet skeptike. “Franca dhe vendet e tjera skeptike morën atë që kishin kërkuar: rol më të madh të politikës që përkthehet në theks më të madh tek Sundimi i Ligjit dhe Funksionimi i Institucioneve, në zyrtarizimin e rolit të vendeve anëtare në të gjitha hallkat e procesit të zgjerimit dhe procedura më të detajuara për procesin e kthyeshmërisë për vende problematike”, thekson Ardian Haҫkaj për DW.

Refuzimi potencial – metodologjia nga “alla frenga” do rezultojë alla turka”

Plotësimi i kërkesave të Francës dhe vendeve të tjera skeptike në metodologjinë e re mund të mos përligjë një refuzim potencial të rekomandimit të pritshëm të KE për hapjen këtë pranverë të negociatave të hyrjes në BE me Shqipërinë dhe MV. “Çdo refuzim i ardhshëm i vendeve anëtare të BE, bazuar mbi metodologjinë e rishikuar, do të sillte dështimin “de facto” të procesit të zgjerimit. Nga një metodologji “alla frënga” do të përfundonim në një zgjerim “alla turka”, thotë për DW, Ardian Haҫkaj, duke sjellë në vëmendje rastin e Turqisë.

Si mund ta rindezë BE motorin e zgjerimit?

Që të mos ndodhë kështu me vendet e Ballkanit Perëndimor, BE ka forcuar dy instrumentat: shtetin ligjor dhe kthyeshmërinë e procesit. Por këto në thelb nuk janë të reja në metodologjinë e rishikuar. “Gjithҫka ka qenë e mundur edhe më parë. Kur negociatat e pranimit ҫeleshin, kapitulli i sundimit të ligjit hapej i pari dhe mbyllej i fundit, vendet anëtare ndërhynin kudo ku ato dëshironin dhe rasti i Turqisë tregon që kthyeshmeria ka qenë e mundur dhe më parë. Ndryshimi, që besoj mund të ri-ndezë motorin e zgjerimit, është fokusi tek funksionimi i institucioneve si ҫështje fondamentale, vëmendja ndaj qeverisjes së mirë dhe connectivitetit /ndërlidhshmërisë), ku secili prej këtyre fokuseve shërben si element bashkues i një grupi kapitujsh. Në studimin tonë qeverisja e mirë dhe ndërlidhshmëria janë pikat kryesore ku BE mund të ndërhyjë me efikasitet në BP, ” thekson për DW, Ardian Haҫkaj.

Zgjerimi në BP- në qendër zhvillimi njerëzor

Studimi “Shmangia nga rreziku i rënies në kurthin e një ushtrimi në letër: Pse vendet e BP kanë nevojë për një model zgjerimi të BE me në qendër zhvillimin njerëzor?” me kontribut edhe të Matteo Bonomit,nga Instituti Italian për Çështje Ndërkombëtare dhe Dušan Rejlić, nga Fondacioni gjerman “Shkenca dhe Politika.” (SWP, Stiftung  Wissenschaft und Politik) me seli në Bruksel, sjell shifra dhe gjetje për të argumentuar modelin e zgjerimit që BE duhet të aplikojë në BP.

Tre bashkëautorët theksojnë se “sipas një vlerësimi të kohëve të fundit të Bankës Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim, (BERZH), rajonit të BP  do t’i duhen 200 vjet që të arrijë mesataren e BE të Prodhimit të Brendshëm Brutto (Global Domestic Product, GDP) për frymë të popullsisë”. Kjo tregon, theksojnë autorët që vendet e BP në ”martesën” e tanishme me BE nuk kanë qënë në gjendje të realizojnë një proces për t’u afruar më shpejt me Perëndimin. Ndërkohë që aftësia e shteteve të BP për të konverguar socio-ekonomikisht dhe politikisht me BE-në po dobësohet më tej, ndërsa situata politike vazhdon të përkeqësohet.”

Bazuar në këtë gjetje, studimi thekson se BE duhet të aplikojë në BP një model zgjerimi që duhet të ketë në qendër zhvillimin e kapitalit njerëzor, investimet dhe nxitjen e rritjes ekonomike.

Mangësi të metodologjisë së re

Ardian Haҫkaj thotë për DW se metodologjia e rishikuar e zgjerimit ka disa mangësi që mund të rrezikojnë rezultatin. “Nuk përmendet “kapja e shtetit”, “mungesa e vullnetit politik”, „migrimi” tre fenomene që kanë qenë në metodologjinë e 2018-s dhe kontribuojnë në entropinë e sistemeve të demokracisë liberale në Ballkan. Metodologjia mbështetet në ideologjinë e tregut dhe jo sa duhet në faktorin njeri. Nuk është e qartë sesi shpërblehen vendet e BP që janë 100% në të njëjtën linjë me politikën e jashtme të BE, kur është e qartë sesi inkurajohen me fonde shtesë vendet që përparojnë në reforma dhe politika sektoriale”, thotë për DW, Ardian Haҫkaj.

Marrë nga DW 

(a.m/dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

opinione opinione ardian haҫkaj metodologjia e re e zgjerimit ardian haҫkaj metodologjia e re e zgjerimit

Sondazh

Poll
Insights 7 Shkurt 2020, 21:22

Ju që shani Alketën, pini uthull!

TIRANË- Çfarë nuk u tha e çfarë nuk u shkrua për Alketa Vejsiun për daljen mbrëmë në Sanremo. Por shprehja që më ka lënë pa fjalë ishte: Na t...

Insights 7 Shkurt 2020, 15:49

“Italia” is the new “Vera Grabocka”

TIRANË- Unë nuk jam ndierë krenare mbrëmë: Jo për faktin se një grua shqiptare prezantoi në Sanremo, jo për faktin se nuk ishte e bukur apo e zonja, apo se...

Insights 3 Shkurt 2020, 18:12

Ju lutem z. Kurti, është radha e juaj

Për të mbërritur në pozitën më të lartë në vend, atë të Kryeministrit të Kosovës, lideri i Lëvizjes Vetëvendosja, Albin Kurti, e ka bërë komplet rrugën.Në asnjë...

Insights 1 Shkurt 2020, 21:08

Lulzim Basha ka nevojë të jetë i vërtetë

TIRANË- Lulzim Basha ka nevojë për një gjë bazike në imazhin e tij publik. Ka nevojë për diçka që i mungon më shumë se çdo udhëheqësi tjetër ...

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale