LIVE UPDATES
Bota

Nga veshkat deri tek shtatzënia, ja çfarë u bën koronavirusi organeve të njeriut

24 Shkurt 2020, 07:43 Nga DOSJA
Nga veshkat deri tek shtatzënia, ja çfarë u bën

TIRANË– Koronavirusi vdekjeprurës që ka pushtuar prej dy muajsh Kinën ka marrë jetë njerëzish edhe jashtë territorit të saj, duke prhapur shumë panik tek qytetarët.

Siç kanë thënë edhe ekspertët, kjo sëmundje e re është  gjenetikisht e ngjashme me SARS prandaj dhe u quajt SARS-CoV-2.

Por si ndikon ky virus tek trupi i njeriut, çfar ju bn organeve?  Pyetje kjo që ka ngallur shumë kuriozitet tek njerëzit pasi paniku është teje i lartë.

Problemi i parë që ky koronavirus shkakton tek njerëzit jan komplikacionet me frymëmarrjen dhe mushkritë, pasi është një smundje që prek drejtëpërdrejtë frymëmarrjen.

Ky virus përhapet shumë lehtë në ambientet e hapura dhe të mbyllura, sidomos kur dikush kollitet apo teshtin, duke bërë që njerzit që i ka pranë ta marrin më lehtë atë.

Ndrkoh pasi SARS shprtheu dhe tashm ka marrë afro 3000 jetë njerzish në territorin e Kins dhe jasht saj, Organizata Botërore e Shëndetit ka deklaruar se kjo sëmundje zakonisht godet mushkëritë në tre faza. Por këtyre 3 goditjeve të forta jo të gjithë mund t’iu bëjnë ballë.

Një profesor i asociuar në Universitetin e Maryland School of Medicine, Matthe B. Frieman, i cili studion koronaviruse shumë patogjene, ka shpjeguar se SARS infekton dhe godet menjher qelizave celiake, të cilat heqin mbeturinat si poleni ose virusi, dhe pastaj mbushin rrugët e frymëmarrjes së pacientit me mbeturina dhe lëng. Mendohet q po e njjta gj ndodh edhe me Koronavirusin.

Mushkëritë

Për shumicën e pacientëve, COVID-19 fillon dhe mbaron në mushkëri, sepse ashtu si gripi, koronaviruset janë sëmundje të frymëmarrjes.

Ata përhapen në mënyrë tipike kur një person i infektuar kollitet ose teshtin, duke spërkatur pikat që mund të transmetojnë virusin tek kushdo që është në kontakt të ngushtë. Koronaviruset gjithashtu shkaktojnë simptoma të ngjashme me gripin: Pacientët mund të ken ethe dhe kollë që përparon në pneumoni ose më keq.

Pas shpërthimit të SARS, Organizata Botërore e Shëndetit raportoi se sëmundja sulmoi në mënyrë tipike mushkëritë në tre faza: përsëritje virale, hiperreaktivitet imunitar dhe shkatërrim pulmonar.

Jo të gjithë pacientët i kalojn të tre fazat, në fakt vetëm 25 përqind e pacientëve me SARS pësuan dështim të frymëmarrjes, nënshkrimi përcaktues i rasteve të rënda

Stomaku

Gjatë shpërthimit të SARS dhe MERS, gati një e katërta e pacientëve kishin diarre, një tipar shumë më i rëndësishëm i atyre koronavirusëve zoonotikë. Por Frieman thotë se ende nuk është e qartë nëse simptomat gastrointestinale luajnë një pjesë të madhe në shpërthimin e koronavirusit, duke pasur parasysh rastet me diarre dhe dhimbje barku kanë qenë të rralla.

Kur ndonjë virus hyn në trupin tuaj, kërkon qelizat njerëzore, proteina në pjesën e jashtme të qelizave të quajtura receptorë. Nëse virusi gjen një receptor të pajtueshëm në një qelizë, ai mund ta pushtojë at.

Gjaku

Koronaviruset gjithashtu mund të shkaktojnë probleme në sistemet e tjera të trupit, për shkak të reagimit hiperaktiv të imunitetit që përmendëm më herët.

Një studim i vitit 2014 tregoi se 92 përqind e pacientëve me MERS kishin të paktën një shenj të koronavirusit jashtë mushkërive. Në fakt, shenjat e një goditjeje të plotë të trupit janë dëshmuar me të tre koronaviruset zoonotike, enzimat e ngritura të mëlçisë, qelizat e bardha të gjakut n numr t ult dhe numërimin e trombociteve dhe presionin e ulët të gjakut. Në raste të rralla, pacientët kanë vuajtur nga dëmtimi akut i veshkave dhe arrest kardiak.

Por kjo nuk është domosdoshmërisht një shenjë se virusi vetë po përhapet në të gjithë trupin, thotë Angela Rasmussen, një virolog dhe shkencëtar i asociuar i kërkimit në Shkollën e Shëndetit Publik Mailman University University Columbia. Mund të jetë një stuhi citokine.

Veshkat 

Ashtu si mëlçia, veshkat tuaja veprojnë si një filtër të gjakut tuaj. Veshka është e mbushur me rreth 800,000 njësi distiluese mikroskopike të quajtura nefron. Këto nefron kanë dy përbërës kryesorë: një filtër për të pastruar gjakun dhe pak tuba që i kthejnë gjërat e mira përsëri në trupin tuaj ose i dërgojnë mbeturinat në fshikëzën tuaj si urinë.

6 përqind e pacientëve me SARS,  dhe një e katërta e pacientëve MERS, pësuan dëmtim akut të veshkave. Studimet kanë treguar që koronavirusi i ri mund të bëjë të njëjtën gjë. Mund të jetë një tipar relativisht jo i zakonshëm i sëmundjes, por është një karakter fatal. Në fund të fundit 91.7 përqind e pacientëve SARS me dëmtim të veshkave akute vdiqën, sipas një studimi të vitit 2005 në Veshkat International.

Ky dëmtim mund të bëhet vdekjeprurës nëse virusi depërton në qelizat dhe fillon të përsëritet. Por Lai, i cili ishte gjithashtu anëtar i grupit të parë të studiuesve që raportonin për SARS dhe kontribuan në studimin e veshkave, thotë se nuk kishte prova që virusi SARS po përsëritet në veshka.

Shtatzënia

Mes frikës e panikut për rrezikun nga Koronavirusi, disa ditë më parë në Whan mjekët deklaruan se lindën dy bebe me që mbartnin koronavirusin e ri. Menjëherë njerëzit u shqetësuan dhe ngritën pyetje nëse edhe një grua shtatzënë mund të infektojë në barg fëmijën e saj të palindur.

Megjithatë transmetimi nga nëna tek fëmija nuk janë evidentuar raste me SARS ose MERS. Por ka rrugë të tjera që që një foshnjë e porsalindur mund të marrë këtë koronavirus vdekjeprurës. Raste të tilla bëhet fjalë për spitale dhe vende të mbipopulluara me njerëz të infektuar nga virusi.

Koronavirusi po përhapet me shpejtësi. Në Itali janë shënuar 4 viktima dhe 152 të infektuar, ndërsa në rang global kanë humbur jetën 2619 persona, kryesisht në Kinë. Në Shqipëri ka nisur kontrolli pasi është përhapur panik për shkak të afërsisë gjeografike me Italinë. Për të sqaruar gjithë situatën ministrja e Shëndetësisë, Ogerta Manastirliu do të mbledhë sot në orën 9.30 Task Forcën. Mbledhja do të zhvillohet në Sallën e Emergjencave në aeroportin e Rinasit.

Burimi: nationalgeographic.com 

A.C/Dosja.al

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota koronavirusi ne itali sars whan koronavirusi ne itali sars whan

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë