LIVE UPDATES
Bota

Nga veshkat deri tek shtatzënia, ja çfarë u bën koronavirusi organeve të njeriut

24 Shkurt 2020, 07:43 Nga DOSJA
Nga veshkat deri tek shtatzënia, ja çfarë u bën

TIRANË– Koronavirusi vdekjeprurës që ka pushtuar prej dy muajsh Kinën ka marrë jetë njerëzish edhe jashtë territorit të saj, duke prhapur shumë panik tek qytetarët.

Siç kanë thënë edhe ekspertët, kjo sëmundje e re është  gjenetikisht e ngjashme me SARS prandaj dhe u quajt SARS-CoV-2.

Por si ndikon ky virus tek trupi i njeriut, çfar ju bn organeve?  Pyetje kjo që ka ngallur shumë kuriozitet tek njerëzit pasi paniku është teje i lartë.

Problemi i parë që ky koronavirus shkakton tek njerëzit jan komplikacionet me frymëmarrjen dhe mushkritë, pasi është një smundje që prek drejtëpërdrejtë frymëmarrjen.

Ky virus përhapet shumë lehtë në ambientet e hapura dhe të mbyllura, sidomos kur dikush kollitet apo teshtin, duke bërë që njerzit që i ka pranë ta marrin më lehtë atë.

Ndrkoh pasi SARS shprtheu dhe tashm ka marrë afro 3000 jetë njerzish në territorin e Kins dhe jasht saj, Organizata Botërore e Shëndetit ka deklaruar se kjo sëmundje zakonisht godet mushkëritë në tre faza. Por këtyre 3 goditjeve të forta jo të gjithë mund t’iu bëjnë ballë.

Një profesor i asociuar në Universitetin e Maryland School of Medicine, Matthe B. Frieman, i cili studion koronaviruse shumë patogjene, ka shpjeguar se SARS infekton dhe godet menjher qelizave celiake, të cilat heqin mbeturinat si poleni ose virusi, dhe pastaj mbushin rrugët e frymëmarrjes së pacientit me mbeturina dhe lëng. Mendohet q po e njjta gj ndodh edhe me Koronavirusin.

Mushkëritë

Për shumicën e pacientëve, COVID-19 fillon dhe mbaron në mushkëri, sepse ashtu si gripi, koronaviruset janë sëmundje të frymëmarrjes.

Ata përhapen në mënyrë tipike kur një person i infektuar kollitet ose teshtin, duke spërkatur pikat që mund të transmetojnë virusin tek kushdo që është në kontakt të ngushtë. Koronaviruset gjithashtu shkaktojnë simptoma të ngjashme me gripin: Pacientët mund të ken ethe dhe kollë që përparon në pneumoni ose më keq.

Pas shpërthimit të SARS, Organizata Botërore e Shëndetit raportoi se sëmundja sulmoi në mënyrë tipike mushkëritë në tre faza: përsëritje virale, hiperreaktivitet imunitar dhe shkatërrim pulmonar.

Jo të gjithë pacientët i kalojn të tre fazat, në fakt vetëm 25 përqind e pacientëve me SARS pësuan dështim të frymëmarrjes, nënshkrimi përcaktues i rasteve të rënda

Stomaku

Gjatë shpërthimit të SARS dhe MERS, gati një e katërta e pacientëve kishin diarre, një tipar shumë më i rëndësishëm i atyre koronavirusëve zoonotikë. Por Frieman thotë se ende nuk është e qartë nëse simptomat gastrointestinale luajnë një pjesë të madhe në shpërthimin e koronavirusit, duke pasur parasysh rastet me diarre dhe dhimbje barku kanë qenë të rralla.

Kur ndonjë virus hyn në trupin tuaj, kërkon qelizat njerëzore, proteina në pjesën e jashtme të qelizave të quajtura receptorë. Nëse virusi gjen një receptor të pajtueshëm në një qelizë, ai mund ta pushtojë at.

Gjaku

Koronaviruset gjithashtu mund të shkaktojnë probleme në sistemet e tjera të trupit, për shkak të reagimit hiperaktiv të imunitetit që përmendëm më herët.

Një studim i vitit 2014 tregoi se 92 përqind e pacientëve me MERS kishin të paktën një shenj të koronavirusit jashtë mushkërive. Në fakt, shenjat e një goditjeje të plotë të trupit janë dëshmuar me të tre koronaviruset zoonotike, enzimat e ngritura të mëlçisë, qelizat e bardha të gjakut n numr t ult dhe numërimin e trombociteve dhe presionin e ulët të gjakut. Në raste të rralla, pacientët kanë vuajtur nga dëmtimi akut i veshkave dhe arrest kardiak.

Por kjo nuk është domosdoshmërisht një shenjë se virusi vetë po përhapet në të gjithë trupin, thotë Angela Rasmussen, një virolog dhe shkencëtar i asociuar i kërkimit në Shkollën e Shëndetit Publik Mailman University University Columbia. Mund të jetë një stuhi citokine.

Veshkat 

Ashtu si mëlçia, veshkat tuaja veprojnë si një filtër të gjakut tuaj. Veshka është e mbushur me rreth 800,000 njësi distiluese mikroskopike të quajtura nefron. Këto nefron kanë dy përbërës kryesorë: një filtër për të pastruar gjakun dhe pak tuba që i kthejnë gjërat e mira përsëri në trupin tuaj ose i dërgojnë mbeturinat në fshikëzën tuaj si urinë.

6 përqind e pacientëve me SARS,  dhe një e katërta e pacientëve MERS, pësuan dëmtim akut të veshkave. Studimet kanë treguar që koronavirusi i ri mund të bëjë të njëjtën gjë. Mund të jetë një tipar relativisht jo i zakonshëm i sëmundjes, por është një karakter fatal. Në fund të fundit 91.7 përqind e pacientëve SARS me dëmtim të veshkave akute vdiqën, sipas një studimi të vitit 2005 në Veshkat International.

Ky dëmtim mund të bëhet vdekjeprurës nëse virusi depërton në qelizat dhe fillon të përsëritet. Por Lai, i cili ishte gjithashtu anëtar i grupit të parë të studiuesve që raportonin për SARS dhe kontribuan në studimin e veshkave, thotë se nuk kishte prova që virusi SARS po përsëritet në veshka.

Shtatzënia

Mes frikës e panikut për rrezikun nga Koronavirusi, disa ditë më parë në Whan mjekët deklaruan se lindën dy bebe me që mbartnin koronavirusin e ri. Menjëherë njerëzit u shqetësuan dhe ngritën pyetje nëse edhe një grua shtatzënë mund të infektojë në barg fëmijën e saj të palindur.

Megjithatë transmetimi nga nëna tek fëmija nuk janë evidentuar raste me SARS ose MERS. Por ka rrugë të tjera që që një foshnjë e porsalindur mund të marrë këtë koronavirus vdekjeprurës. Raste të tilla bëhet fjalë për spitale dhe vende të mbipopulluara me njerëz të infektuar nga virusi.

Koronavirusi po përhapet me shpejtësi. Në Itali janë shënuar 4 viktima dhe 152 të infektuar, ndërsa në rang global kanë humbur jetën 2619 persona, kryesisht në Kinë. Në Shqipëri ka nisur kontrolli pasi është përhapur panik për shkak të afërsisë gjeografike me Italinë. Për të sqaruar gjithë situatën ministrja e Shëndetësisë, Ogerta Manastirliu do të mbledhë sot në orën 9.30 Task Forcën. Mbledhja do të zhvillohet në Sallën e Emergjencave në aeroportin e Rinasit.

Burimi: nationalgeographic.com 

A.C/Dosja.al

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota koronavirusi ne itali sars whan koronavirusi ne itali sars whan

Sondazh

Poll

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale