LIVE UPDATES
Bota

Debati Britani e Madhe-Greqi: Grindja për Partenonin ngelet në vendnumëro

31 Dhjetor 2021, 08:46 Nga DOSJA
Debati Britani e Madhe-Greqi: Grindja për Partenonin ngelet në

MBRETËRI E BASHKUAR  – Relievet e moçme, 2500 vjeçare, që prezantojnë skena nga mitologjia greke, janë quajtur edhe “Elgin Marbles”, “Mermeret e Elginit”, duke e marrë emrin nga Lord Elgin, ish-ambasadori britanik në Perandorinë Osmane. Ai bëri që pas vitit 1801 statujat e mermerit të merreshin nga Aksopolis dhe t‘i shiteshin me shumë fitim qeverisë britanike, së bashku me qindra objekte të tjera antike nga Athina

Skulpturat e Partenonit janë ngritur në piedestal në Angli

Skulpturat prej mermeri përbëhen nga pjesë të gdhendura, metope (figuracione të veçanta me pak figura) dhe me grup figurash. Ato krijojnë së bashku gati gjysmën e skulpturave që kanë mbetur nga Partenoni. Shumë prej objekteve të tij ndodhen në Muzeumin e Akropolit në Athinë. Shitja e tyre tek Muzeumi Britanik u ndalua momentin e fundit, në vitin 1816 duke nxjerrë një ligj, i cili edhe atë kohë ka qenë shumë kontrovers. Kështu për shembull poeti dhe shkrimtari britanik, Lord Byron, foli në atë kohë për “vjedhje”.

Edhe në Greqi prej kohësh thuhet se objektet janë vjedhur. Por Mbretëria e Bashkuar e sheh ndryshe këtë punë. Sipas Muzeumit Britanik objektet janë shitur në mënyrë legale, dhe duhet të qëndrojnë atje ku janë, në Londër. Në një deklaratë të gjithanshme të publikuar në faqen e internetit të Muzeumit Britanik, drejtuesit shpjegojnë se Lord Elgini “ka vepruar me dijeni të plotë dhe me lejen e autoriteteve të atëhershme si të Athinës ashtu edhe të Londrës.”

Kryedebati mes debateve për kthimin e objekteve kulturore

“Ky rast është mbase shembulli i parë i një debati për kthimin e objekteve kulturore. Që prej 200 vjetësh kjo temë ndodhet në agjendën kulturore të Britanisë së Madhe dhe natyrisht edhe të Greqisë,” i thotë Deutsche Welle-s Alexander Herman, zëvendësdrejtor i Institutit britanik për artin dhe të drejtën, si dhe autor i librit të botuar sivjet (2021): “Restitution “The Return of Cultural Artefacts”.

Në kohën kur Lord Elgin organizoi largimin e skulpturave, Greqia ka qenë e pushtuar nga Turqia, por menjëherë pas marrjes së pavarësisë nga Perandoria Osmane, më 1832, Greqia ngriti zërin për kthimin e artefakteve të ndryshme, thotë Herman, i cili ka analizuar për librin e tij debatet e të dy pozicioneve për skulpturat e Partenonit.

Kërkesat për kthimin e veprave të artit janë shtuar në mbarë botën

Debati për kthimin e veprave të artit ka marrë dhenë vitet e fundit. Muzeume nga e gjithë bota, që nga SHBA deri në Gjermani, kanë kthyer objekte që janë blerë në rrethana të paqarta, nga qendrat kryesore të kolonializmit. Para pak kohe Franca i ktheu 26 vepra arti Beninit, vepra që vinin nga ish-mbretëria e Dahomey-it. Shumë të diskutueshme janë edhe bronxet nga Benini, që mund të shihen tani në Muzeumin e sapohapur Etnologjik të Forumit Humbold në Berlin, dhe që mendohet t’i kthehen në vitin 2022 Nigerisë.

Në nëntor të 2021, Qendra Gjermane për veprat e humbura të artit, mblodhi 40 ekspertë nga e gjithë bota për të diskutuar artin e vjedhur dhe kthimin e objekteve koloniale. Kjo temë është kthyer në vëmendje të publikut, dhe bashkë me të edhe grindja e përhershme midis Greqisë dhe Mbretërisë së Bashkuar.

Boris Johnsoni nuk ndihet përgjegjës

Takimi midis dy kryeminstrave në nëntor nuk u zhvillua ashtu siç do të kishte shpresuar kryeministri grek. Boris Johnson pretendon, “të mos ketë të bëjë me këtë punë “, dhe tha, se i kupton “emocionet e forta të popullit grek”, por çështja është vetëm çështje e Muzeumit Britanik dhe jo e qeverisë britanike.

Në muajin tetor me këtë temë u morr një Komitet këshilltarësh i UNESCO-s, i cili këshilloi Muzeumin Britanik që të fillojë dialogun me Greqinë. Duket se edhe shumë britanikë duan që statujat t’i kthehen Greqisë: Sipas një sondazhi të publikuar në nëntor nga YouGov-Umfrage, 56 përqind e britanikëve të pyetur janë shprehur pro kthimit të skulpturave Greqisë. Edhe zëra të tjerë kanë folur nga Mbretëria e Bashkuar. Shkrimtari dhe aktivisti Stephen Fry, i cili ka shkruar një seri librash për mitologjinë greke, kërkon kthimin Greqisë të skulpturave dhe ka propozuar që në vend të origjinaleve, Muzeumi Britanik t‘i prezantojë veprat me teknologji tri-dimensionale.

A ka një rrugë të mesme?

Sipas mendimit të ekspertit për kthimin e veprave të artit, Herman, të dyja palët kanë humbur aktualisht me argumentimet e tyre, dhe duket se një rrugëdalje elegante nga situata nuk është e mundur. Sa më shumë që këmbëngulin tek qëndrimet e tyre, aq më shumë vështirësohet situata. Mbretëria e Bashkuar vazhdon të dëshmojë që i ka blerë veprat në mënyrë legale kurse Greqia, që ato janë vjedhur dhe duhen kthyer në atdhe. “Të dyja palët duhet të jenë në gjendje, të gjejnë një rrugë të mesme, për të gjetur zgjidhjen,” thotë Herman.

Nëse vjen puna deri aty, atëherë ky do të ishte një hap i rëndësishëm, mendon shkrimtari: “Ky do të ishte një moment i rëndësishëm për marrëdhëniet greko- britanike, por edhe për Europën dhe botën, për të demostruar që edhe vetë kontroversat më kokëforta mund të gjejnë zgjidhje.”

Marrë nga DW

Ndihmës-Sekretarja e Shtetit takoi Alibeajn, ndërsa Paloka deklaroi se ka firmosur peticionin kundër ambasadores Kim. Çfarë do të thotë kjo për PD?

View Results

bota rajoni greqia mbreteria e bashkuar partenoni greqia mbreteria e bashkuar partenoni

Sondazh

Poll

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!