LIVE UPDATES
Bota

Çrregullimi i sistemit nervor autonom, (POTS) një tjetër sindromë që po lidhet me Covid-19

1 Dhjetor 2020, 15:29 Nga DOSJA
Çrregullimi i sistemit nervor autonom, (POTS) një tjetër

Disa pacientë që vuajnë nga Covid-19 për një kohë të gjatë, kanë më shumë mundësi trajtimi nëse mjekët i diagnostikojnë ata me një sindromë pak të njohur të quajtur POTS (sindroma e takikardisë ortostatike posturale). POTS është një formë e dis-autonomisë – një çrregullim i sistemit nervor autonom. Kjo degë e sistemit nervor rregullon funksionet që ne nuk i kontrollojmë me vetëdije, të tilla si rrahjet e zemrës, presioni i gjakut, djersitja dhe temperatura e trupit. Karakteristikat kryesore të POTS janë simptomat specifike dhe rritja e ekzagjeruar e rrahjeve të zemrës kur qëndroni në këmbë.

POTS, është një çrregullim i sistemit nervor që mund të ketë një larmi shkaqesh dhe ka ekzistuar para Covid. Një shkaktar i zakonshëm është një infeksion, siç është një virus. Tani disa mjekë besojnë se koronavirusi po shkakton çrregullimin në disa njerëz, duke dhënë një shpjegim për simptomat dobësuese, duke përfshirë rrahjet e shpejta të zemrës dhe lodhja e madhe pas një aktiviteti të vogël fizik. Sipas ekspertëve lajmi i mirë është se ekzistojnë protokolle dhe trajtime për POTS. Ato përfshijnë një kthim gradual në aktivitetin fizik, duke parandaluar mpiksjen e gjakut në gjysmën e poshtme të trupit; konsumimi i shtuar i kripës dhe lëngjeve nëse presioni i gjakut është i ulët; dhe ilaçe për rregullimin e presionit të gjakut, rrahjeve të zemrës dhe vëllimit të gjakut.

Por diagnoza sjell edhe sfida të reja: Edhe përpjekjet e lehta për të rifilluar aktivitetin fizik janë cilësuar të mundimshme për shumë pacientë post-Covid, për arsye që nuk janë ende të qarta. Pra, përmirësimi shpesh është mjaft i ngadaltë. Dhe është e rrallë që POTS të zhduket plotësisht edhe me trajtim. Mbetet e paqartë nëse pacientët me POTS, pas infektimit me Covid-19 do të ndjekin rikuperime të ngjashme me njerëzit me POTS jo të infektuar. Nuk dihet se sa pacientë post-Covid mund të zhvillojnë POTS. Në përgjithësi, POTS vlerësohet të prekë deri në 1% të popullsisë së botës, sipas një studimi të vitit 2018 në revistën mjekësore “Journal of Internal Medicine”. Çrregullimi mund të prekë burra dhe gra, por shumica e rasteve me POTS diagnostikohen tek gratë midis moshës 15 dhe 50 vjeç.

Instituti Johns Hopkins ka drejtuar një program të klinikës POTS për më shumë se tre vjet. “Pasi pashë një numër në rritje të pacientëve post-Covid me simptoma të ngjashme me POTS, vendosa të hapja një klinikë të re kushtuar tyre,” tregon Tae Chung, drejtori i klinikës “POTS Johns Hopkins”.

POTS zakonisht diagnostikohet me atë që një test të thjeshtë, i cili mat ndryshimet në rrahjet e zemrës, kur qëndron nga shtrirë në pozicion të drejtë. Nëse rrahjet e zemrës rriten me 30 rrahje në minutë ose më shumë, kur pacientët ngrihen drejt dhe kanë simptoma të tilla si marrja e mendve që është më e theksuar kur qëndron në këmbë, ekspertët besojnë se kanë POTS.

Tracy Tobiczyk, një stjuardesë 46-vjeçare në Brownstown, ka qenë në shtëpi që pas infektimit me Covid-19 në pranverë. Në korrik, ajo u pranua në universitetin e Qendrës Mjekësore të Universitetit të Miçiganit dhe pas disa javësh përjetoi rrahje zemre të shpejta, madje edhr kur pushonte.

Mjekët e diagnostikuan atë me POTS. Para Covid, zonja Tobiczyk thotë se ajo ecte 4 deri në 5 milje çdo ditë. Tani, ajo  trefon se i merren mendtë kur qëndron në këmbë. Ajo thotë se nuk mund të qëndrojë ulur për më shumë se një orë për shkak të dhimbjes në gjoks dhe gulçimit, të cilën e krahason se ndihet sikur po mbytet.

Amro Stino është një profesor dhe bashkë-drejtor i laboratorit në Shkollën Mjekësore të Universitetit të Miçiganit dhe një nga mjekët e zonjës Tobiczyk. Stino thotë se ai ka parë shumë pacientë post-Covid që kanë POTS, përgjithësisht gra të reja që më parë ishin shumë aktive.

Mjekët paralajmërojnë që pacientët post-Covid duhet t’i kushtojnë vëmendje zemrës dhe mushkërive të tyre para se të idendifikohen me një diagnozë POTS për të përjashtuar problemet e tjera. Nëse një pacient ka miokardit, një gjendje tjetër e zakonshme post-Covid, rritja e konsumit të kripës dhe lëngjeve mund të shkaktojë dëmtime të mëtejshme të zemrës.

“Një nga arsyet që po krijoj një klinikë të veçantë është të sigurohem që këto simptoma nuk vijnë nga shkaqe të tjera, veçanërisht nga mpiksjet e gjakut”, thotë  Chung në Johns Hopkins.

Normat e rikuperimit të POTS ndryshojnë. Një studim i kohëve të fundit nga 42 pacientë të botuar në Revistën Ndërkombëtare të Kërkimit Mjedisor në Britani, zbuloi se shumica e pacientëve treguan disa përmirësime të simptomave pas dy vitesh por ende kanë këtë gjendje.

“Është një gjendje kronike”, thotë Lauren Stiles, president i “Dysautonomia International”, një organizatë jofitimprurëse.
Disa ekspertë besojnë se POTS mund të jetë autoimune në disa raste. Disa studime kanë treguar që pacientët me POTS kanë antitrupa që sulmojnë nervat autonomë në zemër dhe enët e gjakut.

Benjamin Levine, drejtor i Institutit për Shëndetësi dhe Mjekësi në “Texas Health Presbyterian”, zhvilloi “protokollin Levine”, një program stërvitje për pacientët POTS. Ai mendon se mund të jetë e parakohshme të diagnostikohen pacientët Covid me kushte si POTS kaq shpejt. Disa atletë, për shembull, mund të vuajnë nga atrofia e muskujve dhe dekondicionimi i shkaktuar nga pasiviteti gjatë rikuperimit.

“Kjo nuk do të thotë që ata kanë POTS por sigurisht që mund të kenë një fiziologji të ngjashme me POTS”, thotë Levine.

Ekspertë të tjerë thonë se dekondicionimi mund të përkeqësojë simptomat, por nuk po i shkakton ato.

Marrë nga GazetaSi

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota covid-19 covid-19

Sondazh

Poll

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës