Protesta për Zvërnecin/ Protestuesit çajnë kordonin metalik, policia i sulmon me ujë. Tubimi shpërndahet në gjithë Tiranën
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
Tragjedia me dy viktima në Shëngjin, policia jep detaje: Të gjithë shtetas nga Kosova, tre persona në spital 3 Qersho...
“Ka forca në Shqipëri dhe jashtë që janë kundër”/ Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thot&eum...
"Shqipëria është e shqiptarëve"/ Qytetarët mbushin rrugët e Tiranës, kërkojnë anulimin e pr...
INDI– Deri më tani, vendi i dytë më i populluar në botë duket se ka shmangur situatën më të keqe që mund të krijojë ky virus vdekjeprurës. Që nga e marta, India kishte raportuar 31.360 raste të koronavirusit dhe 1,008 vdekje, ose rreth 0.76 vdekje për 1 milion. Krahasojeni atë me Shtetet e Bashkuara, ku numri i vdekjeve për milion është më shumë se 175.
Disa ekspertë thonë se bilancet në Indi janë relativisht pozitivë, kur shikohet se çfarë po ndodh në vende të tjera.
“India nuk priti që problemi të përshkallëzohej. Në vend të kësaj, sapo u shfaq virusi, ne u përpoqëm ta ndalojmë atë duke marrë vendime të shpejta. Unë nuk mund ta imagjinoj se cila gjendje do të kishte qenë sikur të mos ishin marrë vendime kaq të shpejta.”– tha Kryeministri i Indisë Narendra Modi më 14 prill, pasi zgjati bllokimin mbarëkombëtar të vendit, deri në 3 maj.
Por realiteti që qëndron pas bilancit zyrtar të Indisë është më i komplikuar dhe ekspertët paralajmërojnë se është shumë herët që India të gëzohet se ja ka dalë në luftën me virusin.
“Të paktën deri më tani, duket se virusi nuk ka qenë në gjendje të dëmtojë aq sa kisha frikë.”- ka thënë Srinath Reddy, presidenti i Fondacionit të Shëndetit Publik të Indisë, jofitimprurës që punon në trajnime, kërkime dhe zhvillim të politikave.
Sa të shpejtë ishin vendimet e Modit?
Më 24 mars, Modi njoftoi se vendi po kalonte në një bllokim tre-javor. India ka një popullsi prej 1.3 miliardë, dhe i vetmi vend me një popullsi më të madhe, Kina urdhëroi bllokime në të gjithë qytetin.
Bllokimi i një shteti nënkupton miliona punëtorë që sot nuk paguhen më. Por mosvendosja e një bllokimi të rrezikut mbizotëron sistemin e kujdesit shëndetësor të Indisë. Një model vlerësoi se pa masa distancuese sociale, rreth 150 milion njerëz në Indi do të infektoheshin deri në qershor të 2020. Të premten, një zyrtar i lartë i pandemisë së Indisë tha se vendi do të kishte më shumë se 100,000 raste deri tani nëse nuk do të ishte izoluar.
Kur India u fut në izolim ishin konfirmuar vetëm 519 raste me Covid-19.
Për krahasim, Italia priti derisa të kishte më shumë se 9.200 raste të koronavirusit përpara se të hynte në një bllokim mbarëkombëtar, ndërsa Mbretëria e Bashkuar kishte rreth 6.700 kur vendosi izolimin për gjtihë shtetin.
Pas bllokimit, mijëra punëtorë migrantë u përpoqën të largohen nga qytetet kryesore të Indisë pasi kufizimet si shkak i koronavirusit i lanë pa punë. Kjo shkaktoi frikë se migrantët mund të përhapnin virusin. në vendet ku do të shkonin.
Rreth një javë pasi filloi bllokimi, vetëm dy njerëz kishin vdekur nga koronavirusi në lagjet e Mumbait. Pas vdekjes së dytë, disa nga anëtarët e familjes së vitimës ishin testuar dhe ishin karantinuar në shtëpi, ndërsqa më vonë në këtë vend u bllokuan 300 shtëpi dhe 90 dyqane.
Deri në kohën kur u vendos bllokimi, India kishte marrë tashmë masa të tjera.
Më 11 mars, India pezulloi të gjitha vizat turistike dhe njoftoi se të gjithë udhëtarët që kishin qenë në zonat më të prekura të botës në javët e kaluara do të karantinohen për të paktën 14 ditë. Nga 22 marsi, të gjitha fluturimet tregtare ndërkombëtare u ndaluan të ulen në Indi dhe të gjitha shërbimet e trenave të pasagjerëve në vend u pezulluan.
Shtetet e Bashkuara, për krahasim, kanë kufizuar të huajt që udhëtojnë nga Kina, Irani dhe vendet e caktuara evropiane, por nuk ka asnjë ndalim të vendasve që shkojnë në atdhe.
Po sikur numrat të mos jenë të vërtetë?
Si në çdo vend, të kuptuarit tonë për shpërthimin e virusit në Indi është i mirë për sa kohë numrat që kemi në dispozicion janë teje të ulët. Dhe kjo varet nga testimi.
Sipas Ministrisë së Shëndetësisë të Indisë, vendi ka kryer më shumë se 625,000 teste që nga e diela, më shumë se Koreja e Jugut, e cila është vlerësuar për qasjen e saj ndaj testimit.
Kur ekspertët e shëndetit publik po vlerësojnë se sa masivisht po teston një vend, ata nuk shikojnë vetëm numrin e përgjithshëm, përkundrazi ata shpesh shikojnë shkallën e pozitivitetit të vendit. Nëse një pjesë e madhe e testeve kthehen pozitive, kjo sugjeron që vetëm rastet më serioze, siç janë ato në spital po testohen.
Sipas Mike Ryan, drejtori ekzekutiv i Programeve të Emergjencave Shëndetësore të OBSH-së, një standard i mirë është që të ketë të paktën 10 raste negative për çdo pozitiv.
Rreth 4% e testeve të Indisë janë pozitive, sipas të dhënave nga Ministria e Shëndetësisë në Indi, shumë poshtë këtij standardi. Është gjithashtu një normë dukshëm më e ulët se SHBA., ku norma është rreth 17%, sipas të dhënave nga Universiteti Johns Hopkins (JHU). Edhe më e ulët se Mbretëria e Bashkuar, ku shkalla është rreth 21%, bazuar në të dhënat e qeverisë.
Një masë tjetër e dobishme është përqindja e rasteve të vdekjeve. Në Indi, rreth 3% e rasteve kanë vdekur, krahasuar me më shumë se 13% në Itali, Britani të Madhe dhe Francë, sipas JHU. Kjo sugjeron që India po teston më shumë njerëz, përveç atyre me simptoma më serioze.
Por shkalla e testimit të Indisë është jashtëzakonisht e ulët për frymë. Rreth 48 nga çdo 100,000 njerëz janë testuar, krahasuar me rreth 1,175 në Korenë e Jugut dhe 1.740 në SHBA.
A mund të ketë më shumë viktima nga sa janë raportuar?
Ndërkohë që India është një ndër vendet që po e përballon më së miri situatën me pandeminë vetëm 22% e të gjitha vdekjeve të regjistruara janë çertifikuar nga mjekësia. Kjo do të thotë se, në shumicën e vdekjeve, shkaku zyrtar i vdekjes nuk është vërtetuar nga një mjek.
Ekspertët ende nuk janë të sigurt pse virusi do të kishte treguar një model të ndryshëm të përhapjes në Indi.
Një arsye e mundshme, tha Reddy, është se koronavirusi mund të shpërthejë në kushte më të ftohta, që do të thotë se mund të mos përhapet aq me efikasitet në Indi, ku temperaturat shpesh janë më shumë se 30 gradë Celsius. Por provat shkencore deri më tani kundërshtojnë këtë ide. Organizata Botërore e Shëndetit thotë se provat deri më tani tregojnë se virusi mund të transmetohet në të gjitha zonat, përfshirë ato me mot të nxehtë dhe të lagësht. Komiteti i Akademisë Kombëtare të Shkencave të SHBA-së tha që të dhënat janë të përziera nëse koronavirusi përhapet aq lehtë në mot të ngrohtë sikurse ndodh edhe në mot të ftohtë.
Një mundësi tjetër, tha Reddy, është që popullsia e Indisë të jetë më pak e ndjeshme për shkak të politikës së vendit si shkak të vaksinimit universal për të luftuar tuberkulozin.
Sidoqoftë, OBSH vëren se nuk ka asnjë provë që vaksina BCG, për tuberkulozin mbron njerëzit nga koronavirusi, prandaj OBSH nuk e rekomandon vaksinën si një parandalim kundër Covid-19.
“Por tani për tani, nevojiten më shumë prova. Ne nuk e dimë se cili është faktori që na ka ndihmuar.”- tha Reddy.
A do të jetë e mjaftueshme një izolim prej 40 ditësh?
Edhe nëse shpërthimi i virusit në Indi është relativisht i vogël, nuk është ende koha për të festuar. Ekziston një larmi e madhe mendimesh në lidhje me atë që do të ndodhë kur India të heqë masat e bllokimit më 3 maj, nëse rastet atëherë do të rriten, ose nëse bllokimi do të ketë arritur të frenojë numrat.
“Një rritje do të ndodhë … sapo të kthehemi nga bllokimi mbarëkombëtar. Ky është mendimi im. India ka arritur me sukses t’i bëjë ballë virusit. Por problemi tani është se ne nuk mund të jemi në pauzë përgjithmonë.”- tha Oommen Kurian, një anëtar i Fondacionit të Kërkimeve Observer.
Ekspertët thonë se distanca sociale do të duhet të mbahet, megjithëse disa shtete me më pak raste mund të jenë në gjendje të lehtësojnë kufizimet.
Laxminarayan paralajmëroi se nëse masat e distancimit shoqëror dhe higjenës nuk merren seriozisht, ne do të kemi një situatë serioze që sistemi shëndetësor nuk është i pajisur për të trajtuar.
Një gjë që nuk do të funksionojë në Indi është një bllokim specifik për moshën, ku të moshuarit qëndrojnë brenda dhe të rinjtë lejohen të kthehen në punë. Në të gjithë botën, të moshuarit kanë rrezikuar më shumë nga vdekja si shkak i koronavirusit. Në SHBA 80% e vdekjeve kanë qenë të moshave 65 vjeç ose më të vjetër.
India ka një popullsi relativisht të re, 44% e popullsisë janë 24 vjeç ose më të rinj, krahasuar me 23% që janë në Itali dhe 29% në Kinë, sipas të dhënave nga Factbook World CIA. Por shumë indianë jetojnë në një familje me tre gjenerata, që do të thotë se ekziston një kontakt i rëndësishëm midis brezave të rinj dhe të moshuar, tha matematicieni i Universitetit të Kembrixhit Ronojoy Adhikari, i cili modeloi shpërthimin e Indisë.
“Kjo i bën të moshuarit në Indi veçanërisht të prekshëm, pasi ata kanë shumë më shumë gjasa të marrin infeksionin nga gjenerata e dytë dhe e tretë, mbi të cilët infeksioni, duke folur sipas statistikave do të ketë vetëm efekte të buta.”- u shpreh ai.
“Edhe nëse India arrin të shmangë virusin më të keq që po gjunjëzon botën, ka ende shumë për të bërë. Qeveria duhet të punojë për të mbështetur fuqinë punëtore në vend. Qeveria duhet të forcojë sistemin shëndetësor publik për t’u përgatitur për një rikthim dhe ringjallje të mundshme në dimër.”- tha Reddy.
“Kjo nuk është një sfidë një mujore, kjo do të jetë një sfidë 12-mujore. Unë mendoj se ky është një ekzaminim i mirë 18-mujor se si ne reagojmë si njerëz, bashkësi, vende, shtete.”- tha Saran.
Përshtatur nga CNN
A.C/Dosja.al
1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:
RUSI– Ditën e sotme Rusia ka shënuar një rekord të ri për rastet të reja, që me siguri do të detyrojë Qeverinë ruse të ndërmarrë rregulla të forta.Vetëm në 24 o...
KOSOVË– Në një kohë që Kosova po përballet me një periudhë mjaftë të vështirë të Covid-19, as aktualiteti politik në vend nuk ka gjetur qetësi.Kryetari i ...
Kosovë– Presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi i ka kërkuar edhe një herë liderit të Lidhjes Demokratike të Kosovës, Isa Mustafa, që të dërgojë emrin e polit...
MALI I ZI– Në njëkohë që vendi është ende në mes të krizës së koronavirusit pavarësisht se Qeveria ka njoftuar rihapjen e vendit, duket se situata politike në v...
Kosovë- Arrihet marrëveshja e qeverisë në Kosovë mes LDK-së dhe AAK-së. Lajmin e ka bërë të ditur kreu i AAK’së, Ramush Haradinaj pas takimit me të parin e LDK’...
SPANJË– Në 24 orët e fundit kanë vdekur 325 pacientë me koronavirus në Spanjë, duke e çuar në 24,147 numrin total të vdekjeve.Kujtojmë që Spanja s...
ANGLI– Kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar, Boris Johnson dhe partnerja e tij Carrie Symonds janë bërë prindër për herë të parë. Mediat ndërkombëtare sh...
KOSOVË– Vitia ka thënë se kthimi dhe mundësia për karantinimin e deputetit të AKR-së, Behgjet Pacolli, është një çështje që është politizuar pa nevo...
KOSOVË– Konfirmohen 10 raste të tjera me koronavirus në Kosovë, shkon në 790 numri i të infektuarve.Në 24 orët e fundit, në Kosovë janë regjistruar 10 rast...
SHBA– Koronavirusi ka goditur rëndë SHBA dhe ekonominë e saj ku memiliona njerëz kanë mbetur pa punë si shkak i pandemisë.Teksa vendi është izoluar prej më shum...
