LIVE UPDATES
Bota

Çfarë është Brexit?

18 Mars 2019, 19:35 Nga DOSJA
Çfarë është Brexit?

Ky shkrim ka si qëllim t’i përgjigjet disa pyetjeve bazike për të kuptuar më qartë termin Brexit dhe funksionin e tij.

Çfarë do të thotë Brexit?
Kjo është një fjalë që përdoret si formë e shkurtër për të thënë se Britania e Madhe e braktisi BE-në – ky togfjalësh I formuar sjell një emërtim të ri të veprimit në fjalë, braktisjen e Bashkimit Evropian.

Pse Britania e Madhe vendosi të largohet nga Bashkimi Europian?
Më 23 qershor 2016 u mbajt një referendum ku kishin të drejtë të votonin të gjithë shtetasit britanikë
Referendumi rezultoi pozitiv ndaj largimit nga BE, 51.9% votuan pro dhe 48.1% votuan kundër largimit.
Pjesëmarrja në referendum ishte 71.8%, me më shumë se 30 milion njerëz votues.

Si votoi Mbretëria e Bashkuar, pati përçarje?
Anglia votoi për Brexit, pro 53.4% dhe kundër 46.6%. Uells gjithashtu votoi për Brexit, pro 52.5% të votave dhe kundër 47.5%. Skocia dhe Irlanda të dyja mbështetën qëndrimin në BE. Skocia mbështeti qëndrimin me 62% kundër 38%, ndërsa 55.8% në Irlandë votuan pro Brexit dhe 44.2% kundër.

Por çfarë është Bashkimi Evropian?
Bashkimi Evropian – i njohur shpesh si BE – është një partneritet ekonomik dhe politik që përfshin 28 vende evropiane. Ky bashkim filloi pas Luftës së Dytë Botërore për të nxitur bashkëpunimin ekonomik, me idenë se vendet që tregtojnë së bashku kanë më shumë gjasa të shmangin luftën me njëri-tjetrin.
Që nga ajo kohë u rrit për t’u bërë një “treg i vetëm” që lejon mallrat dhe njerëzit të lëvizin, në thelb sikur shtetet anëtare të ishin një vend. Ajo ka monedhën e vet, euro, e cila përdoret nga 19 vende anëtare, parlamenti i saj dhe tani vendos rregulla në një gamë të gjerë fushash – duke përfshirë mjedisin, transportin, të drejtat e konsumatorit dhe madje edhe gjëra të tilla si telefoni celular.

Kur mund të largohet Britania nga BE?
Mbretëria e Bashkuar mund të largohet nëpërmjet nenit 50 të Traktatit të Lisbonës, i cili u jep dy palëve dy vjet kohë që të bien dakord për kushtet e ndarjes. Me 29 mars 2019, në orën 11 pasdite në Mbretërinë e Bashkuar do të vendoset fati I Brexit. Ndërkaq Bashkimi Evropian ka vendosur që Britania e Madhe mund të vendosë ta ndalë procesin e Brexit dhe të qëndrojë në BE në çdo kohë deri në afatin e fundit. Nga ana tjetër, procesi mund të zgjatet nëse të gjithë 28 anëtarët e BE-së bien dakord.

Pra a është Brexit në një rrugë të pandalshme??
Për aq kohë sa në Britani nuk ka asnjë hap mbrapa, kushtet janë të gjitha në favor të largimit ndaj dhe kjo mbretëri duhet të largohet më 29 mars 2019, pavarësisht nëse ka ndonjë marrëveshje me BE apo jo.

Por a mund të anullohej Brexit?
Po. Ndalimi i Brexit do të kërkonte një ndryshim në ligj në Britani të Madhe, gjë që as qeveria, as partitë kryesore të opozitës në Mbretërinë e Bashkuar nuk dëshirojnë të bëjnë në këtë pikë. Gjykata Evropiane e Drejtësisë vendosi më 10 dhjetor 2018 se Britania e Madhe mund të anulojë procesin e Brexit Neni 50 pa lejen e 27 anëtarëve të tjerë të BE dhe të mbetet anëtare e BE-së në kushtet e saj ekzistuese, me kusht që vendimi të pasojë një “proces demokratik “, me fjalë të tjera, nëse Parlamenti voton për të.

A mund të shtyhet sërisht Brexit?
BE mund të dakordësojë për zgjerimin e nenit 50 nëse liderët e saj mendojnë se do të ndihmonte në zbutjen e procesit ose nëse mund të ketë ndonjë shans që Mbretëria e Bashkuar të përfundonte duke qëndruar, ndoshta përmes një referendumi tjetër, por do të ishte vetëm për disa muaj. Partia kryesore e opozitës në Mbretërinë e Bashkuar, dëshiron të detyrojë një zgjedhje të përgjithshme, pasi ta ketë fituar atë, të kthehet në Bruksel për të negociuar versionin e saj të Brexit. Kjo gjithashtu do të kërkonte që data e Brexit të shtyhej nga data 29 mars. Kjo parti ka mbajtur hapur mundësinë e shtyrjes për një referendum tjetër. Disa ministra të qeverisë poashtu kanë diskutuar për ti kërkuar BE-së për një zgjatje prej disa javësh për të marrë të gjithë legjislacionin e nevojshëm përmes Parlamentit.

A mund të ketë një tjetër referendum?
Duhet të arrihet me ligj nga qeveria, të cilën e kanë mohuar rreptësisht. Ata mund të detyrohen të mbajnë një referendum tjetër nëse votojnë shumë deputetë për të. Dhjetra deputetë të opozitës dëshirojnë një referendum tjetër, njësoj si një numër më i vogël i Konservatorëve dhe shumica e partive të vogla në Dhomën e Komuniteteve. Por pa mbështetjen zyrtare të liderit të opozitës, Jeremy Corbyn, i cili mund të urdhërojë të gjithë deputetët e opozitës që të votojnë për të, ata që bëjnë fushatë për një votim tjetër publik thonë se aktualisht nuk kanë numra për ta marrë atë. Z. Corbyn nuk ka përjashtuar daljen pas një referendumi tjetër, por ai dëshiron të eksplorojë opsione të tjera, të tilla si përmbysja e qeverisë dhe detyrimi i zgjedhjeve të përgjithshme.

Pse politikanët duan një marrëveshje?
Pika kryesore e marrjes së një marrëveshjeje midis Britanisë së Madhe dhe BE-së është të sigurojë një dalje sa më të qetë nga BE për bizneset dhe individët – dhe të lejojë kohë për të dyja palët të arrijnë një marrëdhënie tregtare të përhershme.

Çfarë është marrëveshja e Theresa May me BE?
Pas muaj bisedimesh, Britania e Madhe dhe BE ranë dakord për një marrëveshje Brexit. Ajo vjen në dy pjesë.
Një marrëveshje largimi prej 585 faqesh. Ky është një tekst ligjërisht i detyrueshëm që përcakton kushtet e divorcit të Mbretërisë së Bashkuar nga BE. Ajo mbulon sa para i takon BE-së – rreth 39 miliardë euro – dhe çfarë ndodh me qytetarët e Mbretërisë së Bashkuar që jetojnë në vende të tjera të BE-së dhe qytetarëve të BE-së që jetojnë në Britani të Madhe. Ai gjithashtu propozon një metodë për të shmangur kthimin e një kufiri fizik të Irlandës Veriore.

Një deklaratë 26 faqesh mbi marrëdhëniet e ardhshme. Kjo nuk është ligjërisht e detyrueshme dhe skicon llojin e marrëdhënieve afatgjata që Mbretëria e Bashkuar dhe BE duan të kenë në një sërë fushash, përfshirë tregtinë, mbrojtjen dhe sigurinë.

Pra, çfarë po ndodh tani?
Zonja May po përpiqet të marrë një marrëveshje më të mirë nga BE. Ajo dëshiron të marrë ndryshime në tekstin ligjor që ranë dakord me 27 shtetet e tjera anëtare. Deputetët mbajtën një seri votash më 29 janar mbi ndryshimet e mundshme në marrëveshjen e znj. May. Shumica – përfshirë një përpjekje për të vonuar Brexit për të parandaluar një largim jo-marrëveshje – u mundën.

Deputetët mbështetën thirrjen që qeveria të përjashtonte një Brexit pa marrëveshje, por ajo nuk ishte e detyrueshme dhe znj. May ka insistuar në mënyrë të përsëritur se mënyra e vetme për të siguruar asnjë marrëveshje është të mbështesë një marrëveshje.
Vota kyçe për kryeministren ishte kur deputetët mbështetën një thirrje për të zëvendësuar klauzolën e diskutueshme kundërthënëse të Irlandës së Veriut me pjesën”alternative”. Zonja May beson se backstop është arsyeja kryesore që shumë nga deputetët e saj dhe Partia Demokratike e Bashkimit Demokratik të Irlandës së Veriut.
Deputetët përsëri do të jenë në gjendje të sugjerojnë alternativa, duke përfshirë, për shembull, vonimin e Brexit ose mbajtjen e një referendumi tjetër.

A mundet Kryeministri të modifikojë marrëveshjen?
BE ka këmbëngulur se nuk do të ndryshojë tekstin ligjor që ka rënë dakord me Britaninë e Madhe dhe se kundërshtimi kontradiktor i Irlandës së Veriut është pjesë e kësaj. Anglia e Mbretërisë së Bashkuar shpreson se ata do të shpalosen në minutën e fundit dhe do të bien dakord për ndryshime, kur do të përballen me mundësinë e një Brexit pa marrëveshje.

Çfarë është Backstop?
Kur Britania e Madhe të largohet nga BE, kufiri prej 310 miljesh midis Irlandës dhe Irlandës së Veriut do të bëhet kufiri tokësor ndërmjet Britanisë së Madhe dhe Bashkimit Europian.
Asnjëra palë nuk dëshiron të shohë një kthim në pikat e kontrollit, kullat, postimet doganore apo kamerat e vëzhgimit në kufi, në rast se pengon rrjedhën e lirë të tregtisë dhe njerëzve.

Britania e Madhe dhe BE ranë dakord të vendosin një “backstop” – një lloj rrjeti sigurie për të siguruar që nuk ka kufi të vështirë pavarësisht rezultatit të bisedimeve të ardhshme tregtare midis Britanisë së Madhe dhe BE.
Kthesa e dakorduar midis dy palëve do ta mbante Irlandën e Veriut në përputhje me disa rregulla të BE-së për gjëra të tilla si prodhimet ushqimore dhe standardet e mallrave. Kjo do të parandalonte nevojën për kontrolle mbi mallrat në kufirin irlandez, por do të kërkonte që disa produkte të silleshin në Irlandën e Veriut nga pjesa tjetër e Britanisë së Madhe për t’u nënshtruar kontrolleve dhe kontrolleve të reja.
Ndalesa do të përfshinte gjithashtu një territor doganor të përkohshëm, duke e mbajtur në mënyrë efektive të gjithë Mbretërinë e Bashkuar në bashkimin doganor të BE. Nëse bisedimet e tregtisë së ardhshme do të shkatërroheshin pa një marrëveshje, ndalimi do të zbatohej për një kohë të pacaktuar. Marrëveshja do të përfundojnë vetëm me marrëveshjen e Britanisë së Madhe dhe BE-së.

Fati i emigrantëve?
Kryeministrja Theresa May tha se një nga mesazhet kryesore që mori nga votimi i Lirë ishte se populli britanik donte të shihte një zvogëlim të emigracionit. Ajo ka këmbëngulur se qeveria e Mbretërisë së Bashkuar mbetet e angazhuar për të ulur migrimin vjetor neto – diferenca midis numrit të njerëzve që hyjnë dhe dalin – në më pak se 100,000.
Sekretari i brendshëm Sajid Javid nuk ka pranuar të angazhohet në këtë. Në vend të kësaj, ai ka thënë se do të ulet në nivele “të qëndrueshëm”. Z. Javid botoi planet e emigracionit të shumëpritur të qeverisë pas Brexit në dhjetor.

Lëvizja e lirë e njerëzve nga BE do të vazhdojë efektivisht deri në fund të periudhës së tranzicionit në dhjetor 2020. Pas kësaj, njerëzit nga BE do të kenë nevojë për viza për të punuar në Mbretërinë e Bashkuar, me prioritet dhënë punonjësve të kualifikuar – i njëjti sistem që aktualisht zbatohet për migrantët jashtë BE-së.
Një konsultim po mbahet për një minimum pagese prej £ 30,000 për migrantët e kualifikuar që kërkojnë viza pesëvjeçare.

Megjithatë, dhjetëra mijëra emigrantë me kualifikim të ulët mund të vijnë në Britani të Madhe për të punuar deri në një vit për të mbrojtur pjesët e ekonomisë që mbështeten në punën jashtë shtetit. Kjo masë do të zgjaste deri në vitin 2025. Vizitorët nga BE nuk do të kenë nevojë për viza.

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

bota bota be çfarë është brexit fati i emigrantëve be çfarë është brexit fati i emigrantëve

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet