LIVE UPDATES
Bota

Ukraina pas paqes: Si e sheh Perëndimi rritjen ekonomike në të ardhmen

Dokumenti prej 18-faqesh, të cilin e ka parë Radio Evropa e Lirë, përcakton se ndonëse plani është që të mblidhen 800 miliardë dollarë për Ukrainën deri më 2040, synimi i menjëhershëm është që të sigurohen 500 miliardë dollarë në dekadën e ardhshme për të nisur procesin e rindërtimit.

27 Janar 2026, 14:27 Nga E.d

Ukraina pas paqes: Si e sheh Perëndimi rritjen ekonomike në të

Bashkimi Evropian dhe Shtetet e Bashkuara e kanë hartuar një “kornizë prosperiteti” për Ukrainën, e cila parasheh ofrimin e garancive financiare për Kievin, bashkë me garancitë e sigurisë, për ta stabilizuar këtë vend pasi të përfundojë lufta e nisur nga Rusia.

Dokumenti prej 18-faqesh, të cilin e ka parë Radio Evropa e Lirë, përcakton se ndonëse plani është që të mblidhen 800 miliardë dollarë për Ukrainën deri më 2040, synimi i menjëhershëm është që të sigurohen 500 miliardë dollarë në dekadën e ardhshme për të nisur procesin e rindërtimit.

Bashkimi Evropian, Shtetet e Bashkuara dhe institucionet financiare ndërkombëtare – përfshirë Fondin Ndërkombëtar Monetar dhe Bankën Botërore – do të merrnin pjesë në fazën fillestare duke ndarë 317 miliardë dollarë për rindërtim, 57 miliardë dollarë për banim kolektiv dhe rreth 126 miliardë dollarë për ndërtim të ndërtesave publike dhe private.

Kompensimi për viktimat do të bëhej përmes një mekanizmi të ndarë që shënjestron asetet e ngrira të Rusisë në Perëndim.

Duke folur javën e kaluar, teksa diskutohej për kornizën në një takim joformal mes anëtarëve të Këshillit Evropian, presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen ka thënë se “duket që mund ta përshpejtojmë procesin e prosperitetit të Ukrainës sapo të arrijmë një armëpushim paqësor”.

“Po flasim për një dokument që përfaqëson vizionin kolektiv të ukrainasve, amerikanëve dhe Evropës, për të ardhmen e Ukrainës pas luftës”, ka thënë ajo.

Kushtet dhe afatet për Ukrainën

Pjesa më e madhe e planit varet se kur do të përfundojë lufta. Por, ka edhe kushte tjera.

Përparimi i shpejtë drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian përcaktohet si diçka thelbësore. Mes tjerash përmendet se shkalla e bruto prodhimit të brendshëm (GDP) të ekonomive të vendeve të Evropës Qendrore dhe Lindore që i janë bashkuar klubit më 2004 dhe 2007 pothuajse është trefishuar prej atëherë dhe që e njëjta gjë mund të ndodhë edhe me Kievin.

Edhe pse Ukraina shpreson që të anëtarësohet në BE para fundit të dekadës, Hungaria e ka bllokuar nisjen e bisedimeve për anëtarësim që gati dy vjet, për shkak të atyre që Budapesti i konsideron praktika diskriminuese ndaj minoritetit hungarishtfolës në atë vend – mosmarrëveshje që e ka shtyrë liderin Viktor Orban të deklarojë së fundmi që “për 100 vjet” asnjë përbërje parlamentare në Hungari nuk do të japë dritën e gjelbër për anëtarësimin e Ukrainës në bllokun evropian.

Mirëpo, ky nuk është kushti i vetëm që përmendet në dokument.

Sipas plani, “rikthimi i qasjes së Ukrainës në tregjet e borxhit sovran është një tjetër hap kritik”, përmes së cilit “bankat do të mund të fokusoheshin në financimin e ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme, dhe kështu do të stimulonin krijimin e vendeve të punës dhe rritjen e gjithë ekonomisë në përgjithësi”.

Aty përmendet edhe nevoja që Ukraina “të rigjejë vendin e saj në komunitetin e investitorëve globalë” që përfshin infrastrukturë të zgjeruar digjitale dhe forcim të pavarësisë dhe gjyqësorit, si dhe të drejtat pronësore".

Por, si do të sigurohen këta 800 miliardë dollarë?

Deri më tani ekzistojnë disa zotime konkrete për ndarje fondesh. Komisioni Evropian ka propozuar ndarjen e 116 miliardë dollarëve për Ukrainën në buxhetin e ardhshëm shumëvjeçar të BE-së, i cili vlen për periudhën 2028-2034.

Mirëpo, për të finalizuar gjithçka, të gjitha vendet e BE-së duhet të jenë në të njëjtën linjë në 18 muajt e ardhshëm, prandaj nuk është e qartë nëse shifra do të mbetet e njëjtë, marrë parasysh se disa kryeqytete evropiane dëshirojnë t'i zvogëlojnë shpenzimet buxhetore në përgjithësi.

“Nuk ka ende të dhëna për kontributin e planifikuar të Uashingtonit. Në letër vetëm përmendet se ‘Shtetet e Bashkuara do të përpiqen të mbledhin kapital shtesë' (grante publike dhe private dhe borxh) për të investuar në mënyrë transparente dhe efikase në Ukrainë”.

Autorët vlerësojnë, gjithashtu, se kthimi i 2.1 milionë migrantëve në dy vjetët e para pas përfundimit të luftës mund ta rrisë produktivitetin për 5 për qind si dhe potencialin për rritje ekonomike.

Pjesa tjetër e fondeve pritet të sigurohet nga “kreditë koncesionale nga institucione financiare ndërkombëtare, grante dhe filantropi” si dhe Ukraina “mund ta shqyrtojë shitjen e të drejtave minerale si mundësi tjetër për ta përfshirë kapitalin privat në Ukrainë”.

Investimi në ardhmen e Ukrainës

Megjithatë, korniza aktuale nuk ofron shifra specifike. Në shtojcë përmendet se ndonëse sektori ukrainas i mineraleve ofron mundësi të mëdha investimi, megjithatë ky sektor i ka sfidat e veta, përfshirë nevojën për kohë më të gjatë për projekte me litium, nevojën për të qenë në përputhje me standardet globale dhe nevojën për përditësim të të dhënave teknologjike dhe gjeologjike për t’i mbështetur iniciativat e reja”.

Përveç sektorit të mineraleve, Brukseli dhe Uashingtoni i kanë sytë edhe te fushat tjera për investime.

Njëra prej tyre ka të bëjë me mbi 3.000 kompani shtetërore që mund të privatizohen.

Aty përmendet edhe rindërtimi i 25 mijë kilometrave rrugë.

Sa i përket sektorit të energjisë, ka hapësirë për ndërtim të gjashtë reaktorëve të rinj bërthamorë në Hmelnitski dhe Rivne.

Në dokument përmendet se “Shtetet e Bashkuara, dhe potencialisht kompanitë amerikane, synojnë të bashkëpunojnë me Ukrainën përmes bashkë-investimit për të rritur, modernizuar dhe operuar me infrastrukturën e gazit në Ukrainë, e cila përfshin gazsjellës dhe magazina për ruajtje”./REL

ukraina bashkimi evropian shtetet e bashkuara

Sondazh

Poll

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Dhunuan dhe kërcënuan me një pistoletë 70-vjeçarin në banesën e tij, arrestohen tre të rinjtë

Laura Pausini dhe Tom Cruise pjesë e ceremonisë së mbylljes së Botërorit 2026

Ish i burgosuri në Fier: Nuk jeton dot në Shqipëri pa shkelur ligjin, bën vaki të kthehem prapë

I burgosuri falënderon Zotin pas daljes nga qelia: Jam krenar për burgun që kam bërë!