LIVE UPDATES
Bota

Tony Blair, paqebërësi i diskutueshem për Lindjen e Mesme

Ende nuk dihet saktë nëse pengjet do të lirohen dhe lufta do të marrë fund. Por faza e dytë po shqyrtohet tashmë. Në Këshillin për Paqe të Trumpit Tony Blair do të ishte i rëndësishëm.

6 Tetor 2025, 09:17 Nga I.A
Tony Blair, paqebërësi i diskutueshem për Lindjen e Mesme
Tony Blair

ANGLI- Britania e Madhe dhe palestinezët kanë një histori të gjatë dhe të veçantë së bashku, shumë kohë para Tony Blair. Në vitin 1922, pas rënies së Perandorisë Osmane, Londra mori një mandat nga Lidhja e Kombeve për të administruar Palestinën.

Edhe më herët, në "Deklaratën e Balfourit", britanikët premtuan të "krijonin një atdhe" atje për hebrenjtë nga e gjithë bota. Kjo u pasua nga një imigrim në rritje i hebrenjve në Palestinë, dhe kështu në rritjen e tensioneve midis popullatave hebraike dhe arabe.

Dallimet u bënë edhe më të mëdha në Luftën e Dytë Botërore: ndërsa Myftiu i Madh i Jerusalemit al Hussein ishte mik dhe admirues i madh i Hitlerit, hebrenjtë gjithashtu u rekrutuan masivisht në ushtrinë britanike për të luftuar kundër nazistëve. Pas luftës veteranët hebrenj me përvojë erdhën gjithashtu në atdheun e tyre të lashtë, dhe kur britanikët nuk mund t'i përmbanin më konfliktet, në vitin 1947 ata ia kthyen mandatin Kombeve të Bashkuara.

OKB-ja më pas propozoi një plan sipas të cilit vendi do të ndahej në një shtet hebre dhe një arab. Por arabët ndiheshin mjaft të privuar  - dhe kështu në vitin 1948 u themelua vetëm shteti hebre: Izraeli. Pjesa tjetër është histori.

Kritika për rolin e Blair-it

E gjitha kjo sigurisht, ndodhi shumë kohë para epokës së Tony Blair - ai lindi në vitin 1953. Megjithatë ish-kryeministri britanik mund të marrë përsëri një lloj mandati qeverisës në rajon, të paktën sipas planeve të Donald Trump-it. Në fillim të javës së kaluar, Presidenti amerikan paraqiti një plan 20-pikësh që duhet t'i japë fund luftës në Rripin e Gazës, e cila po vazhdon prej dy vitesh.

Pas lirimit të pengjeve, përfundimit të sulmit të Izraelit ndaj Gazës, por edhe pas çarmatimit të grupit terrorist Hamas, Gaza duhet të rindërtohet dhe në periudhën e tranzicionit do të qeveriset nga një qeveri ekspertësh teknikë - nën mbikëqyrjen e një organi ndërkombëtar të quajtur "Komiteti i Paqes". Ky organ do të kryesohet nga vetë Trump, ndërsa Blair mund të ketë një rol të rëndësishëm, gjë që ka shkaktuar kritika të ashpra si në rajon ashtu edhe më gjerë.

Politikani palestinez dhe aktivisti i të drejtave të njeriut, Mohammad Shtayyeh, i tha CNN, se "do të ishte më mirë për të të qëndronte në vendin e tij dhe t'i linte palestinezët të qeverisnin vetë (...) në vend që të na nënshtronte përsëri sundimit kolonial".

Raportuesja speciale e OKB-së për territoret palestineze, Francesca Albanese, ishte edhe më e drejtpërdrejtë: "Tony Blair? Asnjë shans!” shkroi ajo në X. "Duart larg Palestinës!” – dhe shtoi: "Ndoshta duhet të takohemi në Hagë?”

"Qenushi i Bushit”

Albanese aludoi kështu në pikën më të errët në CV-në e Blair: rolin e tij në luftën e Irakut të vitit 2003. Përpara kësaj, Blair ishte një politikan shumë i suksesshëm dhe popullor. Pasi fitoi zgjedhjet e vitit 1997, ai u bë Kryeministri i Partisë Laburiste me shërbimin më të gjatë në historinë e vendit.

Marrëveshja e së Premtes së Madhe, të cilën ai ndihmoi në ndërmjetësimin, ishte një pikë kthese në konfliktin e gjatë në Irlandën e Veriut. Por pas sulmeve terroriste të 11 shtatorit 2001 në Nju-Jork, Blair qëndroi pothuajse pa kushte në anën e Presidentit të atëhershëm të SHBA-së, George W. Bush, në "luftën kundër terrorizmit". Kjo i solli atij kritika të ashpra: opozita madje e quajti atë "qenushi i Bushit".

Dy vjet më vonë, së bashku me Bushin, ai shkoi në luftë në Irak, duke e justifikuar atë në pretendimet se Saddam Hussein zotëronte armë shkatërrimi në masë dhe se ai duhej të ndalohej. Ky pretendim më vonë doli i rremë.

Një komision hetimor i udhëhequr nga Sir John Chilcot, i ngritur nga qeveria britanike për të hetuar rolin e vendit në luftën e Irakut, arriti 13 vjet më vonë në një përfundim shkatërrues: raportet e shërbimeve sekrete në lidhje me armët e dyshuara duhej të ishin verifikuar dhe lufta nuk duhej të ishte zhvilluar. Për më tepër Blair dërgoi në Irak trupa britanike të papërgatitura dhe pa asnjë plan për periudhën pas luftës. Ai duhej të mbrohej për vite me radhë kundër akuzave se ishte "kriminel lufte". Raporti i Chilcot nuk shkoi aq larg, por prapë peshonte rëndë në trashëgiminë politike të Blair.

Blair në krye të "kuartetit" për Lindjen e Mesme

Pavarësisht gjithçkaje, Blair mbeti politikisht aktiv në rajon. Vetëm një ditë pasi dha dorëheqjen si kryeministër në vitin 2007, ai u emërua si i dërguar special i Kuartetit të Lindjes së Mesme.

Ky kuartet - i përbërë nga SHBA-ja, Rusia, BE-ja dhe OKB-ja - duhej të ndërmjetësonte midis izraelitëve dhe palestinezëve. Por edhe në këtë rol Blair u kritikua gjithnjë e më shumë, ndër të tjera, sepse ai po zhvillonte njëkohësisht interesa të shumta private biznesi në Lindjen e Mesme. Ai e mbajti këtë pozicion për tetë vite, por pa përparim të rëndësishëm.

Palestinezët e akuzuan atë se po mbante gjithnjë e më shumë anën e Izraelit. "Jemi të lumtur që ai po largohet. Ai duhet të ishte larguar shumë kohë më parë", tha negociatori i atëhershëm palestinez Mohammad Stajjeh në vitin 2015.

"Ai nuk bëri asgjë për kauzën palestineze, por u përdor nga Izraeli për të justifikuar pushtimin dhe politikën e vendbanimeve."

Instituti Tony Blair

Tony Blair më pas vazhdoi aktivitetet e tij të biznesit dhe në vitin 2016 themeloi Institutin Tony Blair për Ndryshim Global (TBI). Përmes tij, ai këshilloi, ndër të tjerë, Presidentin e Ruandës Paul Kagame dhe Princin saudit Mohammed bin Salman.

Me sa duket punonjësit e TBI, së bashku me sipërmarrësit izraelitë, kanë punuar gjithashtu për planin për rindërtimin e Gazës pas luftës - gjë që Instituti e mohon. Ky plan, ndër të tjera, parashikon edhe atë që quhet "Riviera Trump" dhe një zonë industriale të emëruar sipas Elon Musk.

Në shkurt të vitit 2025 Donald Trump publikoi një video të gjeneruar nga inteligjenca artificiale që përshkruante këtë vizion, dhe shkaktoi zemërime të mëdha.

Plane të tilla ndoshta nuk do të jenë më të rëndësishme, nëse Blair merr vërtet postin e ri. Në deklaratën e tij, ai tha vetëm se plani "i guximshëm dhe i menduar mirë" i Trump-it ofron "mundësinë më të mirë" për t'i dhënë fund luftës në Rripin e Gazës. Blair ende nuk ka komentuar, nëse do të jetë pjesë e këtyre  planeve./DW

tony blair

Sondazh

Poll

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Dhunuan dhe kërcënuan me një pistoletë 70-vjeçarin në banesën e tij, arrestohen tre të rinjtë

Laura Pausini dhe Tom Cruise pjesë e ceremonisë së mbylljes së Botërorit 2026

Ish i burgosuri në Fier: Nuk jeton dot në Shqipëri pa shkelur ligjin, bën vaki të kthehem prapë

I burgosuri falënderon Zotin pas daljes nga qelia: Jam krenar për burgun që kam bërë!

Amnistia Penale/ Vodhi 500 mijë euro në banesën e Alda Klosit, lirohet nga qelia Rozeta Dobi

Nis zbatimi i amnistisë penale/ I burgosuri në Drenovë lë qelinë: U dënova padrejtësisht