LIVE UPDATES
Bota

"Të sjellë jetë dhe jo vdekje, të jetë përfshirëse dhe jo përjashtuese!" Papa dhe Ekonomia, një thirrje për etikë

Nuk është fjala për një sistem të ri ekonomik në sensin klasik të fjalës, por për një qasje të re ndaj zhvillimit – një ekonomi me shpirt, siç e quan ai.

26 Prill 2025, 08:06 Nga M.B
"Të sjellë jetë dhe jo vdekje, të jetë
Papa Françesku

VATIKAN- Mesazhet e Papës Françesku për ekonominë nuk janë thirrje politike apo plane të detajuara për reforma financiare. Ato janë më shumë një ftesë për ndërgjegje: një reflektim i thellë për mënyrën se si sistemi ekonomik global duhet të zhvillohet në shërbim të njeriut dhe jo anasjelltas. Në thelb, ato shprehin bindjen se ekonomia, ashtu si çdo sistem tjetër shoqëror, nuk mund të shkëputet nga parimet themelore të drejtësisë, solidaritetit dhe kujdesit ndaj të pambrojturve.

Në letrën e tij drejtuar të rinjve për ngjarjen “Economy of Francesco”, në mars 2020, Papa shpreh dëshirën për një ekonomi “që sjell jetë dhe jo vdekje, që është përfshirëse dhe jo përjashtuese, që është humane dhe jo çnjerëzore”.

Nuk është fjala për një sistem të ri ekonomik në sensin klasik të fjalës, por për një qasje të re ndaj zhvillimit – një ekonomi me shpirt, siç e quan ai. Kjo qasje, edhe pse mund të konsiderohet e kushtëzuar nga eksperienca e tij latino-amerikane (Papa Argjentinas, i ardhur nga “fundi i botës”, pra nga vendet e varfra) nuk kërkon të përmbysë mekanizmat e tregut apo të zhvillimit teknologjik, por të rikujtojë se përfitimi ekonomik nuk mund të jetë qëllimi i vetëm dhe as matësi i vetëm i suksesit.

Rritja ekonomike që shpërfill ndikimin e saj te mjedisi, punëmarrësit, apo komunitetet më të brishta, është një rritje e paplotë. Në këtë kuptim, pavarësisht këndvështrimeve të ndryshme apo kritikave që vijnë edhe nga zëra me autoritet si “Wall Street Journal”, mesazhi i Papës është një sfidë morale për çdo sistem që humbet kontaktin me realitetin njerëzor.

Ai fton të gjithë, besimtarë dhe jo, të kontribuojnë për një ekonomi që reflekton përgjegjësi ndaj të tjerëve, veçanërisht ndaj atyre që nuk kanë zë. Në një botë ku shpesh flitet për shifra dhe tregues makroekonomikë, mesazhi i Papës është një kujtesë që ekonomia është mbi të gjitha një çështje njerëzore.

Pyetja që shtron është e drejtpërdrejtë: Çfarë lloj zhvillimi duam të ndërtojmë dhe kujt i shërben ai? Për të rinjtë, të cilët Papa i përfshin në qendër të këtij ndryshimi të dëshiruar, kjo është një mundësi – jo thjesht për të marrë pjesë në ekonomi si profesionistë, por për të ndikuar në formën dhe qëllimin e saj. “Ju jeni ata që mbani të ardhmen”, shkruan ai.

“Mos ua lini të tjerëve të jenë protagonistët e ndryshimit”.

Editoriali i Papës nuk është një projekt teknik, por një vizion etik dhe human. Një thirrje që ekonomia të mos matet vetëm me eficiencë dhe produktivitet, por edhe me mënyrën se si i trajton njerëzit, mjedisin dhe të ardhmen. Një thirrje që nuk i përket vetëm një feje apo vendi të caktuar – por të gjithëve. Mesazhi i Papës Françesku për një ekonomi më njerëzore dhe më të drejtë është bërë edhe më i prekshëm në momentin kur ai nuk është më mes nesh.

Trashëgimia që ai la pas flet ende me forcë, sidomos në shoqëri që ndodhen në udhëkryq – siç është edhe Shqipëria sot. Në një kohë kur vendi po përgatitet për zgjedhjet parlamentare, fushatat politike janë të mbushura me premtime të cekëta. Por shumë pak dëgjojmë për zhvillim të qëndrueshëm, për ekonomi me qëllim, për reforma që vendosin dinjitetin e qytetarit dhe barazinë sociale në qendër. Në vend të vizionit, kemi ofertë. Në vend të drejtimit moral, kemi garë për vota.

Këtu mesazhi i Papës merr një aktualitet të jashtëzakonshëm. Shqipëria nuk ka nevojë për më shumë retorikë, por për më shumë përgjegjësi. Për më pak slogane dhe më shumë etikë në vendimmarrje. Për më pak zhvillim të bazuar në konsum afatshkurtër dhe më shumë në investime afatgjata që ruajnë mjedisin, nxisin punësimin cilësor dhe ndërtojnë besim të ndërsjellë midis qytetarit dhe shtetit.

Në këtë klimë, kujtimi i Papës Françesku nuk është vetëm një homazh për veprën e tij, por edhe një ftesë për reflektim, për ndryshim, për ndërtim. Në vend të një tjetër premtimi, ndoshta duhet të fillojmë me një pyetje: çfarë ekonomie po u lëmë brezave që vijnë?/ Monitor

papa françesku

Sondazh

Poll

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty