LIVE UPDATES
Bota

STUDIMI: Ndotja e ajrit shkakton 1100 raste në vit të kancerit të mushkërive në Angli

Ekspozimi ndaj ajrit toksik iu atribuua 515 burrave dhe 590 grave në Mbretërinë e Bashkuar në vitin 2022 që morën adenokarcinoma tani më dominuesja nga katër nëntipet kryesore të kancerit të mushkërive zbuloi një analizë e agjencisë së kancerit të Organizatës Botërore të Shëndetësisë.

9 Shkurt 2025, 20:52 Nga M.L

STUDIMI: Ndotja e ajrit shkakton 1100 raste në vit të kancerit të

ANGLI- Ekspertët e shëndetësisë dhe organizatat bamirëse të kancerit thonë se gjetjet duhet të shërbejnë si thirrje zgjimi për ministrat. Më shumë se 1,100 njerëz në vit në Britani të Madhe po zhvillojnë formën më të përhapur të kancerit të mushkërive si rezultat i ndotjes së ajrit, mund të zbulojë Guardian.

Ekspozimi ndaj ajrit toksik iu atribuua 515 burrave dhe 590 grave në Mbretërinë e Bashkuar në vitin 2022 që morën adenokarcinoma tani më dominuesja nga katër nëntipet kryesore të kancerit të mushkërive zbuloi një analizë e agjencisë së kancerit të Organizatës Botërore të Shëndetësisë.

Sipas analizës, normat në Mbretërinë e Bashkuar të rasteve të adenokarcinomave të lidhura me ndotjen e grimcave të ambientit ishin gjithashtu më të larta se në SHBA dhe Kanada dhe katër herë më të larta se Finlanda, e cila kishte normat më të ulëta në Evropën veriore. Është hera e parë që shifra të tilla përpilohen nga Agjencia Ndërkombëtare për Kërkimin e Kancerit (IARC).

Ndotja e ajrit shkakton 1100 raste në vit të formës kryesore të kancerit të mushkërive në MB. Ekspertët e shëndetësisë dhe organizatat bamirëse të kancerit thonë se gjetjet duhet të shërbejnë si thirrje zgjimi për ministrat. Më shumë se 1,100 njerëz në vit në Britani të Madhe po zhvillojnë formën më të përhapur të kancerit të mushkërive si rezultat i ndotjes së ajrit, mund të zbulojë Guardian.

Ekspozimi ndaj ajrit toksik iu atribuua 515 burrave dhe 590 grave në Mbretërinë e Bashkuar në vitin 2022 që morën adenokarcinoma tani më dominuesja nga katër nëntipet kryesore të kancerit të mushkërive zbuloi një analizë e agjencisë së kancerit të Organizatës Botërore të Shëndetësisë.

Sipas analizës, normat në Mbretërinë e Bashkuar të rasteve të adenokarcinomave të lidhura me ndotjen e grimcave të ambientit ishin gjithashtu më të larta se në SHBA dhe Kanada dhe katër herë më të larta se Finlanda, e cila kishte normat më të ulëta në Evropën veriore. Është hera e parë që shifra të tilla përpilohen nga Agjencia Ndërkombëtare për Kërkimin e Kancerit (IARC). Ekspertët e shëndetësisë, organizatat bamirëse të kancerit dhe aktivistët e mjedisit thanë se gjetjet në Mbretërinë e Bashkuar ishin shkatërruese dhe duhet të shërbejnë si një thirrje zgjimi për ministrat.

“Këto të dhëna janë po aq tronditëse aq edhe të rëndësishme. Ne kemi qenë gjithmonë të vetëdijshëm se ndotja e ajrit rrit rrezikun e kancerit të mushkërive, por tani mund të shohim se sa i fortë është me të vërtetë ndikimi. Kjo provë e fortë duhet të nxisë veprimin," tha Paula Chadwick, shefja ekzekutive e Fondacionit të Kancerit të Mushkërive Roy Castle. 

Ministrat duhet të veprojnë për të frenuar ndotjen e ajrit, tha Chadwick. Dështimi për ta bërë këtë do të shohë më shumë jetë të shkatërruara nga kanceri i mushkërive. Andrew Haines, profesor i ndryshimeve mjedisore dhe shëndetit publik në Shkollën e Higjienës dhe Mjekësisë Tropikale në Londër, tha se të dhënat theksuan imperativin që qeveria të adresojë ndikimet e vazhdueshme të ndotjes së ajrit në shëndet me vendosmëri më të madhe.

Dr Helen Croker, ndihmës drejtoreshë e kërkimit dhe politikave në Fondin Botëror të Kërkimit të Kancerit, tha: "Ne tashmë e dimë se ndotja është një faktor rreziku për kancerin e mushkërive, por këto shifra theksojnë se sa të rëndësishme mund të jenë shkaqet mjedisore kur shikojmë rrezikun e kancerit."

Kanceri i mushkërive është shkaku kryesor i incidencës së kancerit dhe vdekshmërisë nga kanceri në mbarë botën. Në vitin 2022, rreth 2.5 milionë njerëz u diagnostikuan me këtë sëmundje. Por modelet e incidencës sipas nëntipit kanë ndryshuar në mënyrë dramatike në dekadat e fundit. Nga katër nëntipet kryesore të kancerit të mushkërive adenokarcinoma, karcinoma me qeliza skuamoze, karcinoma me qeliza të vogla dhe karcinoma me qeliza të mëdha adenokarcinoma është bërë nëntipi dominues si tek meshkujt ashtu edhe tek femrat, zbuloi IARC.

Adenokarcinoma përbënte 45.6% të rasteve globale të kancerit të mushkërive te meshkujt dhe 59.7% të rasteve globale të kancerit të mushkërive tek femrat në vitin 2022. Shifrat përkatëse ishin 39.0% dhe 57.1% në 2020. Adenokarcinoma përbën deri në 70% të rasteve të kancerit të mushkërive në mesin e atyre që nuk pinë kurrë duhan, tha IARC. Rreth 200,000 raste të adenokarcinomës u shoqëruan me ekspozimin ndaj ndotjes së ajrit në vitin 2022, sipas studimit të IARC, botuar në revistën Lancet Respiratory Medicine.

Barra më e madhe e adenokarcinomës që i atribuohet ndotjes së ajrit u gjet në Azinë Lindore. Shkalla e incidencës në Kinë në vitin 2022 ishte 6.15 raste për 100,000 burra dhe 4,25 raste për 100,000 gra, sipas IARC. Shkalla e adenokarcinomës në Mbretërinë e Bashkuar të shkaktuar nga ajri toksik ishte shumë më e ulët se Kina (0.66 dhe 0.7), por ende më e lartë se SHBA (0.49 dhe 0.53) dhe Kanadaja (0.38 dhe 0.41). Normat e Mbretërisë së Bashkuar ishin katër herë më të larta se në Finlandë (0.16 dhe 0.12).

Lucy Clark, menaxhere e inteligjencës së kancerit në Cancer Research UK, tha: “Ndërsa duhani mbetet shkaku më i madh i kancerit të mushkërive në MB, sëmundja mund të prekë këdo, përfshirë njerëzit që nuk kanë pirë kurrë duhan. Ky studim i madh tregon se ndotja e ajrit shkakton qindra mijëra raste të kancerit të mushkërive çdo vit në mbarë botën, dhe shkalla më e lartë është në Azinë Lindore. Të dhënat sugjerojnë gjithashtu se normat e rasteve të kancerit të mushkërive të lidhura me ndotjen e ajrit në Mbretërinë e Bashkuar janë pak më të larta se në SHBA dhe Kanada. Për të ndihmuar njerëzit të bëjnë jetë më të gjatë dhe më të shëndetshme, qeveria e Mbretërisë së Bashkuar duhet të bëjë më shumë për të reduktuar nivelet e ndotjes së ajrit dhe të vazhdojë të trajtojë dëmet e duhanit.”

Sarah Sleet, shefja ekzekutive e Asthma + Lung në Mbretërinë e Bashkuar, tha se shifrat e IARC i shtohen një trupi gjithnjë në rritje të provave që tregojnë ndikimin shkatërrues të ndotjes së ajrit në shëndetin tonë. “Mjerisht, nuk është një tronditje të shohësh Mbretërinë e Bashkuar kaq lart në këto tabela dëshpëruese të ligave të adenokarcinomës të shkaktuar nga ndotja e ajrit. Megjithatë qeveria nuk arrin të ndërmarrë veprime vendimtare, edhe vetëm javën e kaluar duke i dhënë përparësi një piste shtesë në Heathrow e cila padyshim do të rrisë ndotjen e ajrit në vend që të vendosë objektiva më të rrepta për të mbrojtur njerëzit nga dëmet e ndotjes së ajrit. Pa objektiva më të forta të ndotjes së ajrit, Britania e Madhe rrezikoi të krijonte “një brez tjetër që do të rritet duke thithur ajër toksik”, tha Sleet.

Livi Elsmore, menaxhere e fushatës në Koalicionin e Ajrit të Shëndetshëm, tha se gjetjet duhet të jenë një thirrje zgjimi për ministrat dhe bëri thirrje për veprim të koordinuar të qeverisë për të pastruar ajrin në të gjithë Mbretërinë e Bashkuar. Qeveria tha se ishte e vendosur të pastronte ajrin e Mbretërisë së Bashkuar për ta bërë atë të sigurt për të gjithë që të marrin frymë. Një zëdhënës shtoi: "Kjo është arsyeja pse ne po zhvillojmë një strategji gjithëpërfshirëse dhe ambicioze për ajër të pastër dhe kemi nisur një rishikim të shpejtë të planit të përmirësimit të mjedisit për t'u siguruar që është i përshtatshëm për qëllimin për të ofruar objektiva ligjërisht të detyrueshëm për përmirësimin e cilësisë së ajrit."

angli kancer i mushkerive

Sondazh

Poll

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete