LIVE UPDATES
Bota

Si funksionon sistemi i zgjedhjeve fillestare në SHBA?

Procesi i votimit, i cili përfshin edhe zgjedhjet brendapartiake, zgjat gati gjashtë muaj dhe përcillet me konventat republikane dhe demokratike, në korrik dhe gusht, në të cilat secila parti e zgjedh kandidatin për zgjedhjet e përgjithshme të nëntorit.

17 Janar 2024, 12:26 Nga M.B
Si funksionon sistemi i zgjedhjeve fillestare në SHBA?
Qendër votimi në Nevada të Shteteve të Bashkuara.

SHBA- Janari shënon nisjen e garave në rajonet brenda Shteteve të Bashkuara, të cilat përcaktojnë kandidatët për president. Procesi i votimit, i cili përfshin edhe zgjedhjet brendapartiake, zgjat gati gjashtë muaj dhe përcillet me konventat republikane dhe demokratike, në korrik dhe gusht, në të cilat secila parti e zgjedh kandidatin për zgjedhjet e përgjithshme të nëntorit. Zgjedhjet fillestare nënkuptojnë një proces të gjerë votimi, në të cilin votuesit e përzgjedhin kandidatin partiak, që më vonë garon në zgjedhjet e përgjithshme. Rregullat për këtë fazë, përfshirë atë se kush mund të votojë, përcaktohen nga shtetet dhe partitë. Për dallim prej zgjedhjeve brendapartiake, votuesit në zgjedhjet fillestare bëjnë votim të fshehur për kandidatët e tyre dhe mund të votojnë në çfarëdo orari në Ditën e Zgjedhjeve.

Zgjedhjet brenda partisë, janë një mënyrë që partia të zgjedhë të nominuarit e saj për zgjedhjet e përgjithshme. Për dallim prej zgjedhjeve fillestare, zgjedhjet brenda partisë përbëjnë një sistem të grumbullimeve lokale, të cilat zakonisht organizohen në një kohë të caktuar dhe zgjasin disa orë. Në to, pjesëmarrësve u mundësohet që të diskutojnë publikisht për kandidatët që garojnë dhe votimi, në disa raste, bëhet me ngritje dore. Këto zgjedhje kanë qenë dikur mënyra më e shpeshtë e zgjedhjeve të të nominuarve për president, ndonëse tani shumë pak shtete varen prej kësaj metode. Në të dyja proceset, votuesit amerikanë nuk i përzgjedhin drejtpërdrejt kandidatët e tyre në rrugën për zgjedhjet e përgjithshme. Ata vetëm i përzgjedhin delegatët, të cilët më pas vendosin për të nominuarit në konventat kombëtare të partive. Të nominuarit, më pas, do të garojnë në zgjedhjet e përgjithshme në nëntor. Sa më i populluar që është një shtet, aq më shumë delegatë dërgon në konventat kombëtare.

Natyra e shkallëzuar e kalendarit zgjedhor u mundëson kandidatëve që t’i fokusojnë burimet e tyre në disa grupe zgjedhjesh në kohë të ndryshme. Zakonisht, kandidatët fokusohen që t’i fitojnë disa apo të gjitha shtetet në fazat fillestare, për të fituar momentumin, duke rritur numrin e delegatëve. Numrin më të madh të delegatëve e kanë Kalifornia, Teksasi dhe Florida. Tradicionalisht, Ajova i mban zgjedhjet e para brendapartiake dhe Nju Hempshajër të ashtuquajturat zgjedhje fillestare. Teksa Partia Republikane do të vazhdojë nisjen e garave të nominimeve në këto shtete, Partia Demokratike synon nisjen e garave në Karolinën e Jugut, me arsyetimin se ky shtet përfaqëson më së miri demografinë e partisë. Si rezultat, Komiteti Kombëtar Demokratik e ka pezulluar procesin e zgjedhjeve brenda partisë në Ajova – aty do t’i mbajë zgjedhjet fillestare në mars – dhe u ka bërë thirrje kandidatëve që të mos i vendosin emrat e tyre në zgjedhjet në Nju Hempshajër. Shumica e shteteve amerikane dhe territoreve i mbajnë zgjedhjet fillestare të martën. Super e Marta është dita kur numri më i madh i juridiksioneve i mbajnë garat nominuese. Këtë vit është caktuar e marta e 5 marsit, kur 15 shtete do t’i zgjedhin kandidatët që do të garojnë në zgjedhjet e përgjithshme.

Mënyra se si shpërndahen delegatët varet prej rregullave të secilit shtet. Në disa shtete, shembull në Kaliforni, të gjithë delegatët mblidhen rreth kandidatit më së shumti vota, ndërsa në vendet sikurse Nju Hempshajër, përdoret një metodë proporcionale dhe delegatët ndahen varësisht se sa vota kanë kandidatët. Delegatët që zgjidhen në dy proceset fillestare njihen si të “zotuar” pasi prej tyre pritet që të përkrahin kandidatin që e kanë zgjedhur votuesit. Mirëpo, të dyja partitë, Republikane dhe Demokrate, kanë delegatë në konventat e tyre që nuk janë zgjedhur prej votuesve. Në konventat republikane përfshihen delegatët e “pazotuar’, të cilët quhen edhe si të “palidhur”. Ata janë tre zyrtarët kryesorë të partisë prej secilit shtet dhe territor. Demokratët e kanë një sistem të më shumë delegatëve të pazotuar, të quajtur “superdelegatët”, që përbëjnë qindra liderë partiakë dhe zyrtarë të zgjedhur. Si republikanët e pazotuar, ashtu edhe superdelegatët demokratë, janë të lirë për të mbështetur secilin kandidat.

Në shtetet me zgjedhje të hapura, të gjithë votuesit e regjistruar mund të votojnë për ndonjë kandidat, pavarësisht qëndrimeve partiake. Shembull, një demokrat mund të votojë në zgjedhjet fillestare republikane dhe një republikan mund të votojë në zgjedhjet fillestare demokratike. Megjithatë, një votues nuk mund të votojë në dy proceset. Në anën tjetër, në shtetet me zgjedhje të mbyllura, një votues mund të votojë vetëm kandidatin e partisë që i përket. Shembull, një demokrat i regjistruar mund të votojë në zgjedhjet fillestare demokratike, por jo edhe në garën republikane. Kushtetuta amerikane nuk parasheh asnjë dispozitë për partitë politike, të cilat teknikisht janë organizata të pavarura, që mund t’i zgjedhin të nominuarit si të duan, brenda kufizimeve ligjore. Për më shumë, sistemi federal u mundëson shteteve individuale liri më të mëdha lidhur me atë se kur dhe si mbahen zgjedhjet./ REL

shba zgjedhje presidenciale

Sondazh

Poll
Bota 17 Janar 2024, 11:13 M.B

Ukraina: Kemi rrëzuar 19 dronë rusë

Një dron Shahed mbi Kiev UKRAINA- Kievi tha sot se Rusia gjatë natës ka kryer sulme me 20 dronë të prodhimit iranian në jug t...

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet