Protesta për Zvërnecin/ Protestuesit çajnë kordonin metalik, policia i sulmon me ujë. Tubimi shpërndahet në gjithë Tiranën
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
Tragjedia me dy viktima në Shëngjin, policia jep detaje: Të gjithë shtetas nga Kosova, tre persona në spital 3 Qersho...
“Ka forca në Shqipëri dhe jashtë që janë kundër”/ Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thot&eum...
"Shqipëria është e shqiptarëve"/ Qytetarët mbushin rrugët e Tiranës, kërkojnë anulimin e pr...
Kjo erdhi më shumë se tre dekada pas rënies së Bashkimit Sovjetik, duke i dhënë fund lidhjeve përfundimtare të energjisë së Balltikut me Rusinë e pasur me naftë dhe gaz. Për të tre vendet, si dhe për pjesën tjetër të Evropës, masa ishte e zhytur në rëndësi gjeopolitike dhe simbolike.
EUROPË- Vendet baltike të Estonisë, Letonisë dhe Lituanisë kanë ndërprerë zyrtarisht fluksin e energjisë elektrike mes tyre dhe Rusisë pasi zyrtarët fikën linjat e transmetimit të rrjetit të epokës sovjetike dhe iu bashkuan pjesës tjetër të Evropës. Kjo erdhi më shumë se tre dekada pas rënies së Bashkimit Sovjetik, duke i dhënë fund lidhjeve përfundimtare të energjisë së Balltikut me Rusinë e pasur me naftë dhe gaz. Për të tre vendet, si dhe për pjesën tjetër të Evropës, masa ishte e zhytur në rëndësi gjeopolitike dhe simbolike.
Ja çfarë duhet të dini për vendet baltike që i japin fund lidhjeve të energjisë elektrike me Rusinë:
Çfarë ndodhi?
Të shtunën, të gjitha linjat e mbetura të transmetimit midis vendeve baltike dhe Rusisë, Bjellorusisë dhe enklavës ruse të Kaliningradit, të ndara midis anëtarëve të BE-së, Polonisë dhe Lituanisë dhe Detit Baltik, u fikën një nga një. Për 24 orë pas shkëputjes nga rrjeti i epokës sovjetike, Sistemi i Energjisë Baltike funksionoi në mënyrë të pavarur përpara se të bashkohej me rrjetet evropiane të energjisë të dielën pasdite. Pas shkëputjes nga rrjeti IPS/UPS, vendet baltike ndërprenë linjat ndërkufitare të transmetimit të tensionit të lartë në Letoninë lindore, rreth 100 metra nga kufiri rus, duke shpërndarë copa teli të copëtuar tek kalimtarët entuziastë si kujtim.
Analistët thonë se mbajtja e një furnizimi konstant me energji kërkon një frekuencë të qëndrueshme të rrjetit, e cila mund të arrihet më lehtë me kalimin e kohës në një zonë të madhe të sinkronizuar si Rusia apo Evropa kontinentale, krahasuar me atë që Baltiku mund të bëjë vetë.
Pse e merrnin energjinë elektrike nga Rusia dhe pse ndaluan?
Shtetet baltike trashëguan infrastrukturën e tyre të energjisë elektrike nga Bashkimi Sovjetik, i krijuar në vitet 1950 dhe mbetën pjesë e rrjetit BRELL të Rusisë edhe pas fitimit të pavarësisë në 1990. Megjithëse ata ndaluan blerjen e energjisë elektrike ruse pas pushtimit të Ukrainës në vitin 2022, rrjetet e tyre të energjisë mbetën të lidhura fizikisht me Rusinë dhe Bjellorusinë.
Kjo do të thoshte se furnizimi i tyre me energji elektrike ishte ende i kontrolluar nga Moska, duke i lënë fabrikat dhe objektet e tyre thelbësore të varura nga Rusia për energji të qëndrueshme.
Sa u dha Rusia energji elektrike këtyre shteteve?
Sipas një raporti nga Free Policy Briefs, një botim i lidhur me Forumin për Kërkime mbi Evropën Lindore dhe Ekonomitë në Zhvillim (Rrjeti FALAS), shtetet baltike importuan afërsisht 10 për qind të energjisë elektrike nga Rusia përpara vitit 2022.
Nga do ta marrin energjinë elektrike tani shtetet baltike?
Sistemi energjetik është bashkuar me rrjetet evropiane të energjisë përmes disa lidhjeve me Finlandën, Suedinë dhe Poloninë.
Çfarë do të thotë për shtetet baltike?
Ndërprerja e energjisë elektrike u vlerësua nga Komisioni Evropian dhe shtetet baltike.
“Sistemi energjetik i Balltikut është më në fund në duart tona, ne jemi në kontroll të plotë”, tha ministri i Energjisë i Lituanisë Zygimantas Vaiciunass.
Presidenti i vendit, Gitanas Nauseda, i tha agjencisë së lajmeve Associated Press se ishte një moment historik, duke shënuar fundin e një udhëtimi të gjatë për Lituaninë, Letoninë dhe Estoninë.
“Që tani e tutje, ne kemi arritur pavarësinë e plotë energjetike. Periudha e presionit dhe shantazhit politik ka përfunduar përfundimisht”, tha presidenti.
BE mirëpriti bashkimin e shteteve baltike në rrjetin e saj elektrik.
“Rusia nuk mund ta përdorë më energjinë si mjet shantazhi”, tha Kaja Kallas, përfaqësuese e lartë e BE-së për politikën e jashtme dhe sigurinë. Kallas ishte kryeministrja e parë femër e Estonisë, nga viti 2021 deri në vitin 2024.
Çfarë do të thotë për Rusinë?
Shkëputja do të thotë se enklava ruse e Kaliningradit, e vendosur midis Lituanisë, Polonisë dhe Detit Baltik, është e shkëputur nga rrjeti kryesor i Rusisë, ajo tani duhet të ruajë vetëm sistemin e saj të energjisë. Kremlini tha se ka marrë të gjitha masat e nevojshme për të siguruar funksionimin e pandërprerë dhe të besueshëm të sistemit të tij elektrik, duke përfshirë ndërtimin e disa termocentraleve me gaz në Kaliningrad.
“Linjat e energjisë elektrike me Rusinë dhe Bjellorusinë janë duke u çmontuar. Këto zinxhirë të linjave të energjisë që ju lidhin me fqinjët armiqësorë do të jenë një gjë e së kaluarës," tha Ursula von der Leyen, presidente e Komisionit Evropian.
Cilat janë shqetësimet në vazhdim?
Autoritetet kanë paralajmëruar për rreziqe të mundshme, duke përfshirë sabotimin, sulmet kibernetike dhe fushatat e dezinformimit.
“Rreziqe të ndryshme afatshkurtra janë të mundshme, të tilla si operacionet kinetike kundër infrastrukturës kritike, sulmet kibernetike dhe fushatat e dezinformimit”, tha departamenti i sigurisë shtetërore të Lituanisë.
Rajoni i Detit Baltik është në gatishmëri të lartë pas ndërprerjeve të kabllove të energjisë, telekomit dhe tubacioneve të gazit midis Baltikut dhe Suedisë ose Finlandës. Të gjitha besohej se ishin shkaktuar nga anijet që tërhiqnin spiranca përgjatë shtratit të detit pas pushtimit të Ukrainës nga Rusia.
Rusia ka mohuar çdo përfshirje.
“Incidentet e fundit që përfshijnë infrastrukturën nënujore në Detin Baltik paraqesin një çështje shumë shqetësuese. Dhe një thirrje për veprim të vendosur”, tha presidenti lituanez Nausda.
Polonia dhe vendet baltike vendosën mjete të marinës, njësi policore elitare dhe helikopterë për të monitoruar zonën pasi një lidhje e energjisë nënujore nga Finlanda në Estoni u dëmtua në dhjetor, ndërsa ushtria e Lituanisë filloi stërvitjet për të mbrojtur lidhjen tokësore me Poloninë. mAnalistët thonë se çdo dëmtim i mëtejshëm i lidhjeve mund t'i shtyjë çmimet e energjisë në Balltik në nivele që nuk janë parë që nga pushtimi i Ukrainës, kur çmimet e energjisë u rritën. Operatori i rrjetit energjetik të Polonisë PSE tha se do të përdorë helikopterë dhe drone për të patrulluar lidhjen me Lituaninë.
Zëvendëspresidenti i SHBA, JD Vance SHBA- Zëvendëspresidenti i SHBA, JD Vance ka sugjeruar se fuqia e gjyqtarëve amerikanë k...
Donald Trump SHBA- Presidenti i SHBA-së, Donald Trump thotë se do të shpallë tarifa për të gjitha importet e çelikut d...
foto ilustruese MYNIH- Presidentët e Ukrainës dhe Shteteve të Bashkuara kanë shfaqur gatishmëri të arrijnë një marr...
Foto ilustruese AFRIKË- Plagët me armë zjarri janë zbuluar në disa prej trupave të emigrantëve dhe refugjatëve t&eu...
Simon Vickers ANGLI- Një baba është dënuar me burgim të përjetshëm për vrasjen e vajzës së tij 14-vje&cc...
Pamje nga vendngjarja AMERIKË- Një autobus doli nga një urë autostrade në një luginë të ndotur në Guatemala Ci...
Donald Trump SHBA- Presidenti i SHBA Donald Trump tha të dielën se do të shpallë tarifa të reja 25% për të gjitha i...
Santorini GREQI- Tre tërmete të tjera kanë ndodhur pranë ishullit grek të Santorinit. Banorët e Amorgos fqinje janë n&eu...
Klaus Iohannis RUMANI- Presidenti i Rumanisë Klaus Iohannis ka dhënë dorëheqjen pas presionit që ai të tërhiqej pë...
FRANCË- Presidenti Emmanuel Macron ka përdorur video të krijuar nga AI për të publikuar fillimin e Samitit të Veprimit të A...
