LIVE UPDATES
Bota

Serbët kremtojnë ditën e Republikës Serbe në Bosnjë/ Pse 9 Janari shkakton reagime të forta dhe çfarë përfaqëson?

Shtetet e Bashkuara paralajmëruan të martën se kremtimet janë në kundërshtim me kushtetutën e Bosnjës dhe marrëveshjen e paqes së vitit 1995, dhe si të tilla paraqesin “vepër penale”.

9 Janar 2024, 22:54 Nga r.ll
Serbët kremtojnë ditën e Republikës Serbe në
pamje nga kremtimi

SARAJEVË- Me flamujt e Serbisë e Rusisë dhe fotografitë e presidentit rus Vladimir Putin, udhëheqësit e Republikës Serbe në Bosnjë kremtuan 9 janarin, ditën e këtij entiteti, që është shpallur festë e paligjshme nga Gjykata Kushtetuese e Bosnjës dhe është kundërshtuar nga perëndimi.

Shtetet e Bashkuara paralajmëruan të martën se kremtimet janë në kundërshtim me kushtetutën e Bosnjës dhe marrëveshjen e paqes së vitit 1995, dhe si të tilla paraqesin “vepër penale”.

Ambasada amerikane në Sarajeve u kërkoi në një deklaratë autoriteteve ligjore të Bosnjës të "hetojnë çdo shkelje të ligjit" në lidhje me shënimin e 9 janarit si dita e entitetit të Republikës Serbe. Kremtimet shënojnë 9 janarin e vitit 1992 kur serbët e Bosnjës shpallën krijimin e shtetit të tyre, duke filluar luftën shkatërruese katërvjeçare që la pas vetes mbi 100,000 të vrarë.

Gjatë luftës, serbët e Bosnjës dëbuan dhe vranë boshnjakët, të cilët janë kryesisht myslimanë, si dhe kroatët nga territoret që ata kontrollonin. Konflikti mori fund në vjeshtën e vitit 1995 me një marrëveshje paqeje të ndërmjetësuar nga Shtetet e Bashkuara, Marrëveshja e arritur në Dejton çoi në krijimin e entitetit serb dhe atij boshnjako-kroat në Bosnje, që mbahen të lidhura nga institucione të dobëta qendrore.

Serbët e Bosnjës, megjithatë, synojnë të fitojnë sa më shumë pavarësi të jetë e mundur. Udhëheqësi nacionalist pro-rus Milorad Dodik ka bërë thirrje hapur për shkëputje nga Bosnja, duke sfiduar sanksionet e Shteteve të Bashkuara dhe të Britanisë ndaj tij për shkak të qasjes politike.

Të hënën, dy avionë amerikanë fluturuan mbi Bosnjë në një demonstrim të mbështetjes për tërësinë tokësore të vendit ballkanik. Kremtimet e së martës në qytetin veriperëndimor të Banja Llukës përfshinë një parakalim të forcave të policisë dhe ndezje fishekzjarrësh në qytetet serbe të Bosnjës dhe në Beograd, kryeqytetin e Serbisë fqinje.

Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiç e ka uruar Milorad Dodikun me rastin e 9 janarit, duke u zotuar për mbështetje ndaj tërësisë tokësore të Bosnjës, por edhe duke u ankuar për përpjekjet e pretenduara prej tij për ta "zhbërë Republikën Serbe”. Serbia, tha Vuçiç, do të "rezistojë fuqishëm çdo përpjekje për anulim apo poshtërim të Republikës Serbe”.

Aleksandar Vuçi një ish ultranacionalist që mbështeti agresionin kundër joserbëve në ish Jugosllavi gjatë viteve 1990, tani thotë se është pro evropian, por ruan lidhje të ngushta me Rusinë, ndërsa Milorad Dodiku mbetet një aleat i ngushtë dhe të dy takohen rregullisht.

Ai dërgoi të birin dhe zyrtarë te lartë të qeverisë së tij në Banja Llukë për të marrë pjesë në kremtime.

Bashkimi Evropian tha të martën se kremtimet me 9 janar janë kundërkushtetuese. Zëdhënësi i BE-së, Peter Stano tha se “sovraniteti, tërësia tokësore dhe rendi kushtetues i Bosnjës, duhet të respektohet. Të gjithë në Bosnje e Hercegovinë duhet ta kenë parasysh këtë. Të gjithë duhet të përmbahen nga retorika që vë në dyshim këto parime, sidomos në Republikën Serbe”.

Zëdhënësi Stano theksoi se bashkëpunimi rajonal dhe fqinjësia e mirë janë vlera dhe kushte që duhet të respektohen nga të gjitha shtetet e rajonit që duan të integrohen në BE.

“Veprimet, deklaratat, apo gjestet që kanë ndikim negativ në bashkëpunimin rajonal dhe fqinjësinë e mirë, që ndikojnë në thellimin e ndasive nuk ndihmojnë. Bëjmë thirrje, sidomos për Serbinë, që të veprojë me përgjegjësi dhe të mos hedh në dyshim këto parime”, tha ai duke paralajmëruar se ata që kryejnë veprime kundër tërësisë tokësore të Bosnjës do të përballen me pasoja serioze, por pa e saktësuar se për çfarë pasojash bëhet fjalë.

Organizata për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë gjithashtu javën e kaluar paralajmëroi se caktimi i 9 janarit si festë kombëtare e Republikës Serbe paraqet një "akt diskriminimi" dhe është kundërkushtetues.

Në një ditë të ftohtë rreth 3,400 oficerë policie, veteranë të kohës së luftës dhe civilë parakaluan përgjatë rrugëve të kryeqytetit de facto të rajonit Banja Llukë, shumë të mbledhur me autobusë nga qytete të tjera.

"Këta njerëz kanë të drejtë të shënojnë Ditën e Republikës së tyre në këtë mënyrë dhe ne do të vazhdojmë ta bëjmë këtë", tha Milorad Dodiku, duke folur gjatë parakalimit. "Kushdo që përpiqet ta ndalojë atë nuk do të ketë sukses", tha ai.

Gjatë një ceremonie të hënën, ai përsëriti se qëllimi serb mbetet një "shtet serb në këto hapësira".

Vendet perëndimore kanë frikë se Rusia mund të përpiqet të nxisë telashe në Ballkan për të shmangur vëmendjen nga agresioni i saj në shkallë të gjerë në Ukrainë, të cilin Moska e nisi gati dy vjet më parë. Milorad Dodiku është një aleat i Kremlinit.

Bosnja synon anëtarësimin në Bashkimin Evropian, por përpjekjet kanë ngecur për shkak të reformave të ngadalta dhe ndarjeve të brendshme./VOA

bosnje-hercegovine republika serbe

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë