LIVE UPDATES
Bota

Serbët kremtojnë ditën e Republikës Serbe në Bosnjë/ Pse 9 Janari shkakton reagime të forta dhe çfarë përfaqëson?

Shtetet e Bashkuara paralajmëruan të martën se kremtimet janë në kundërshtim me kushtetutën e Bosnjës dhe marrëveshjen e paqes së vitit 1995, dhe si të tilla paraqesin “vepër penale”.

9 Janar 2024, 22:54 Nga r.ll
Serbët kremtojnë ditën e Republikës Serbe në
pamje nga kremtimi

SARAJEVË- Me flamujt e Serbisë e Rusisë dhe fotografitë e presidentit rus Vladimir Putin, udhëheqësit e Republikës Serbe në Bosnjë kremtuan 9 janarin, ditën e këtij entiteti, që është shpallur festë e paligjshme nga Gjykata Kushtetuese e Bosnjës dhe është kundërshtuar nga perëndimi.

Shtetet e Bashkuara paralajmëruan të martën se kremtimet janë në kundërshtim me kushtetutën e Bosnjës dhe marrëveshjen e paqes së vitit 1995, dhe si të tilla paraqesin “vepër penale”.

Ambasada amerikane në Sarajeve u kërkoi në një deklaratë autoriteteve ligjore të Bosnjës të "hetojnë çdo shkelje të ligjit" në lidhje me shënimin e 9 janarit si dita e entitetit të Republikës Serbe. Kremtimet shënojnë 9 janarin e vitit 1992 kur serbët e Bosnjës shpallën krijimin e shtetit të tyre, duke filluar luftën shkatërruese katërvjeçare që la pas vetes mbi 100,000 të vrarë.

Gjatë luftës, serbët e Bosnjës dëbuan dhe vranë boshnjakët, të cilët janë kryesisht myslimanë, si dhe kroatët nga territoret që ata kontrollonin. Konflikti mori fund në vjeshtën e vitit 1995 me një marrëveshje paqeje të ndërmjetësuar nga Shtetet e Bashkuara, Marrëveshja e arritur në Dejton çoi në krijimin e entitetit serb dhe atij boshnjako-kroat në Bosnje, që mbahen të lidhura nga institucione të dobëta qendrore.

Serbët e Bosnjës, megjithatë, synojnë të fitojnë sa më shumë pavarësi të jetë e mundur. Udhëheqësi nacionalist pro-rus Milorad Dodik ka bërë thirrje hapur për shkëputje nga Bosnja, duke sfiduar sanksionet e Shteteve të Bashkuara dhe të Britanisë ndaj tij për shkak të qasjes politike.

Të hënën, dy avionë amerikanë fluturuan mbi Bosnjë në një demonstrim të mbështetjes për tërësinë tokësore të vendit ballkanik. Kremtimet e së martës në qytetin veriperëndimor të Banja Llukës përfshinë një parakalim të forcave të policisë dhe ndezje fishekzjarrësh në qytetet serbe të Bosnjës dhe në Beograd, kryeqytetin e Serbisë fqinje.

Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiç e ka uruar Milorad Dodikun me rastin e 9 janarit, duke u zotuar për mbështetje ndaj tërësisë tokësore të Bosnjës, por edhe duke u ankuar për përpjekjet e pretenduara prej tij për ta "zhbërë Republikën Serbe”. Serbia, tha Vuçiç, do të "rezistojë fuqishëm çdo përpjekje për anulim apo poshtërim të Republikës Serbe”.

Aleksandar Vuçi një ish ultranacionalist që mbështeti agresionin kundër joserbëve në ish Jugosllavi gjatë viteve 1990, tani thotë se është pro evropian, por ruan lidhje të ngushta me Rusinë, ndërsa Milorad Dodiku mbetet një aleat i ngushtë dhe të dy takohen rregullisht.

Ai dërgoi të birin dhe zyrtarë te lartë të qeverisë së tij në Banja Llukë për të marrë pjesë në kremtime.

Bashkimi Evropian tha të martën se kremtimet me 9 janar janë kundërkushtetuese. Zëdhënësi i BE-së, Peter Stano tha se “sovraniteti, tërësia tokësore dhe rendi kushtetues i Bosnjës, duhet të respektohet. Të gjithë në Bosnje e Hercegovinë duhet ta kenë parasysh këtë. Të gjithë duhet të përmbahen nga retorika që vë në dyshim këto parime, sidomos në Republikën Serbe”.

Zëdhënësi Stano theksoi se bashkëpunimi rajonal dhe fqinjësia e mirë janë vlera dhe kushte që duhet të respektohen nga të gjitha shtetet e rajonit që duan të integrohen në BE.

“Veprimet, deklaratat, apo gjestet që kanë ndikim negativ në bashkëpunimin rajonal dhe fqinjësinë e mirë, që ndikojnë në thellimin e ndasive nuk ndihmojnë. Bëjmë thirrje, sidomos për Serbinë, që të veprojë me përgjegjësi dhe të mos hedh në dyshim këto parime”, tha ai duke paralajmëruar se ata që kryejnë veprime kundër tërësisë tokësore të Bosnjës do të përballen me pasoja serioze, por pa e saktësuar se për çfarë pasojash bëhet fjalë.

Organizata për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë gjithashtu javën e kaluar paralajmëroi se caktimi i 9 janarit si festë kombëtare e Republikës Serbe paraqet një "akt diskriminimi" dhe është kundërkushtetues.

Në një ditë të ftohtë rreth 3,400 oficerë policie, veteranë të kohës së luftës dhe civilë parakaluan përgjatë rrugëve të kryeqytetit de facto të rajonit Banja Llukë, shumë të mbledhur me autobusë nga qytete të tjera.

"Këta njerëz kanë të drejtë të shënojnë Ditën e Republikës së tyre në këtë mënyrë dhe ne do të vazhdojmë ta bëjmë këtë", tha Milorad Dodiku, duke folur gjatë parakalimit. "Kushdo që përpiqet ta ndalojë atë nuk do të ketë sukses", tha ai.

Gjatë një ceremonie të hënën, ai përsëriti se qëllimi serb mbetet një "shtet serb në këto hapësira".

Vendet perëndimore kanë frikë se Rusia mund të përpiqet të nxisë telashe në Ballkan për të shmangur vëmendjen nga agresioni i saj në shkallë të gjerë në Ukrainë, të cilin Moska e nisi gati dy vjet më parë. Milorad Dodiku është një aleat i Kremlinit.

Bosnja synon anëtarësimin në Bashkimin Evropian, por përpjekjet kanë ngecur për shkak të reformave të ngadalta dhe ndarjeve të brendshme./VOA

bosnje-hercegovine republika serbe

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet