LIVE UPDATES
Bota

Rrëshqitja e dheut në një majë mali në Groenlandë shkaktoi cunami dhe tërmet për 9 ditë

Vala që rezultoi, e cila shtrihej 10 kilometra nga fjordi, ra në shtatë metra brenda disa minutash, vlerësuan studiuesit, dhe ra në disa centimetra gjatë ditëve të ardhshme.

13 Shtator 2024, 14:01 Nga N.F
Rrëshqitja e dheut në një majë mali në Groenlandë
Groenlandë

GROENLANDË- Një rrëshqitje e një maje mali prej 1.2 kilometrash në Dickson Fjord, në një zonë të largët të Groenlandës shkaktoi një cunami të madh dhe krijoi dridhje për nëntë ditë rreth Tokës. Në një publikim të botuar në revistën Science thuhet se ngjarja origjinale nuk është vëzhguar nga syri i njeriut.

Shembja e majës së malit raportohet se hodhi ujë me një valë deri në 110 metra të lartë. Rrëshqitja e dheut ishte pasojë e rrallimit të akullnajës në rrëzë të malit, në pamundësi për të mbajtur shkëmbin sipër. Kjo ishte për shkak të ndryshimit të klimës. Vala që rezultoi, e cila shtrihej 10 kilometra nga fjordi, ra në shtatë metra brenda disa minutash, vlerësuan studiuesit, dhe ra në disa centimetra gjatë ditëve të ardhshme. Studiuesit arritën në përfundimin se lëvizja e ujit gjatë cunamit ishte shkaku i një sinjali misterioz sizmik global që i hutoi sizmologët.


Duke përdorur një model të detajuar matematikor, ekipi hulumtues parashikoi se masa e ujit do të lëvizte mbrapa dhe mbrapa çdo 90 sekonda, dhe kjo përputhej me të dhënat e dridhjeve që udhëtuan nëpër koren e Tokës rreth globit. Kur autorët e studimit zbuluan për herë të parë sinjalin sizmik, lajmet për një cunami të madh në një fjord të largët verilindor të Grenlandës arritën tek autoritetet dhe studiuesit që punonin në zonë. Përfundimisht, të gjithë studiuesit bashkuan forcat në një ekip multidisiplinar, i cili përfshinte 68 shkencëtarë nga 40 institucione në 15 vende.

Siç thekson një nga autorët e studimit, Stephen Hicks nga UCL Earth Sciences, “Kur pashë për herë të parë sinjalin sizmik, u hutova plotësisht. "Megjithëse ne e dimë se sizmometrat mund të regjistrojnë një sërë burimesh që ndodhin në sipërfaqen e Tokës, kurrë më parë nuk është regjistruar një valë sizmike me një kohëzgjatje kaq të gjatë, që udhëton globalisht dhe përmban vetëm një frekuencë lëkundjeje."

Ekipi vlerësoi se 25 milionë metra kub shkëmb dhe akull ranë në fjord dhe madhësia e cunamit ishte një nga më të mëdhenjtë e parë në historinë e fundit. Shtatëdhjetë kilometra larg rrëshqitjes së dheut, valët e cunamit katër metra të larta dëmtuan një bazë kërkimore dhe shkatërruan vendet e trashëgimisë kulturore dhe arkeologjike në të gjithë fjordin.


Autori kryesor Christian Schwenevig nga Shërbimi Gjeologjik i Danimarkës dhe Grenlandës shpjegon se "kjo është rrëshqitja e parë e dheut dhe cunami i parë i vërejtur në Grenlandën lindore, duke treguar se ndryshimi i klimës tashmë ka efekte të rëndësishme atje". Ekipi përdori gjithashtu imazhe të kapura nga ushtria daneze në fjord disa ditë pas incidentit. Kombinimi i të dhënave lokale në terren dhe vëzhgimeve në distancë në një shkallë globale i lejoi ekipit, siç u përmend, të zgjidhte enigmën dhe të rindërtonte sekuencën e ngjarjeve.

 

groenlande shembejte rreshqitje dheu

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Shiko video te tjera