LIVE UPDATES
Bota

Rënie drastike e lindshmërisë në botë/ Raporti i studiuesve amerikan ngre alarmin

Raporti i ri tregon se rëniet më të mëdha të lindjeve janë në vendet e zhvilluara evropiane dhe aziatike, si Serbia, Japonia dhe Koreja e Jugut.

21 Mars 2024, 16:36 Nga S.N
Rënie drastike e lindshmërisë në botë/ Raporti i
Foto Ilustrim

SHBA- Sipas një studimi të ri të shkencëtarëve amerikanë, niveli i lindjeve në rang global pritet të bjerë ndjeshëm deri në vitin 2100. Madje që nga viti 2050, në mbi tre të katërtat e vendeve nuk do të lindin mjaftueshëm fëmijë për të mbështetur popullsinë e tyre. Nga ana tjetër, rritja e popullsisë do të mbështetet nga lindjet më të larta në vendet me të ardhurat më të ulëta, përgjithësisht në Afrikën perëndimore dhe Nën-Sahariane.

Raporti i ri tregon se rëniet më të mëdha të lindjeve janë në vendet e zhvilluara evropiane dhe aziatike, si Serbia, Japonia dhe Koreja e Jugut. Raporti u hartua nga studiuesit e shëndetit të popullsisë në Universitetin e Washingtonit dhe u publikua në revistën Lancet.

Studiuesit i nxorën konkluzionet pasi shqyrtuan të dhënat e 204 vendeve. Ata panë tendencat nga viti 1950 deri më tani për të parashikuar të ardhmen. Krahas teknikave të modeleve statistikore, studiuesit shqyrtuan edhe faktorët që mund të ndikojnë tek lindjet, si niveli arsimor i nënave, mundësia e tyre financiare për të patur kujdestarë për fëmijën, apo qasja tek kontraceptivët.

Studiuesit i prodhojnë këto lloj raportesh demografike për të vlerësuar kërkesën në të ardhmen për shërbimet si kujdesi shëndetësor, si dhe burimet natyrore. Profesorja Melinda Mills drejton Qendrën për Shkencat Demografike në Universitetin e Oksfordit. Ajo thotë se kostoja e lartë e jetesës, kostoja e kujdesit për fëmijët dhe shqetësimet për ecurinë e karrierës po i shtyjnë gratë në shumë vende të mos kenë fëmijë.

Profesorja Mills, e cila nuk ishte pjesë e këtij studimi të Universitetit të Uashingtonit, thotë se parashikimet përputhen me ato të Organizatës Botërore të Shëndetësisë.

“E shohim në vende si Japonia, ku kemi rritje të moshës kur nënat lindin fëmijë për herë të parë në 32 vjeç, si në Itali. Pra, kjo do të thotë se njerëzit po bëjnë fëmijë më vonë dhe ka rënë ndjeshëm numri total i fëmijëve. Është mbiquajtur greva e bebeve. Pra, gratë thjesht nuk dëshirojnë të kujdesen për familjen e tyre, për prindërit e tyre dhe të kenë edhe një punë. Këto janë llojet e arsyeve përse tashmë kemi nivele më të larta fertiliteti në Afrikën Nën-Sahariane, Indonezi, Pakistan, Bangladesh”, thotë profesorja Mills.

Studiuesit e Uashingtonit përdorën nivelin e fertilitetit për të përllogaritur popullsinë. Ata thonë se globalisht niveli ka rënë nga pesë fëmijë për çdo grua në vitin 1950, në 2.2 fëmijë në vitin 2021. Studiuesit thonë se rënia është veçanërisht e theksuar në vende si Koreja e Jugut dhe Serbia, ku niveli është nën 1.1 fëmijë për çdo grua.

Në vendet e Afrikës Nën-Sahariane niveli gjatë vitit 2021 vazhdoi të ishte katër fëmijë për çdo grua, me Çadin që ishte vendi me nivelin më të lartë, me shtatë fëmijë për çdo grua. Profesorja Miles thotë se niveli i lartë i vdekshmërisë së foshnjave mund të jetë një faktor i rëndësishëm në këto rajone.

“Ka të bëjë patjetër niveli i vdekshmërisë dhe mbijetesës së foshnjave. Njerëzit bëjnë më shumë fëmijë, pasi ka nivel më të lartë vdekshmërie të foshnjave. Pra, ky është gjithnjë një faktor. Por mendoj se nuk është vetëm për shkak të të drejtave për riprodhimin në vetvete, por edhe për qasjen tek dija. Qasjen tek kontraceptivët. Dëshira për të patur kontroll ndaj fertilitetit tënd, ta kesh fuqinë për ta bërë këtë, por edhe të kesh njohurinë e duhur”, thotë ajo.

Por profesorja Mills paralajmëron që të mos shpejtohet për të dalë në konkluzione të forta bazuar tek ky raport. Ajo vë në dukje se megjithë këtë përqëndrim të vëmendjes tek niveli i lartë i lindjeve në Afrikën Nën-Sahariane, parashikimet e Kombeve të Bashkuara për vitin 2050 vazhdojnë të vlerësojnë se popullsia më e lartë do të jetë në vende si India, Kina dhe Shtetet e Bashkuara. Ajo thotë se ka shumë faktorë që nuk i merr parasysh raporti.

“Mendoni për ndryshimin klimatik. Mendoni për luftën. Mendoni për pandeminë. Këto mund të ndikojnë tek lindshmëria. Pra demografët përpiqen të bëjnë parashikimet e tyre, por do të jenë gjithnjë edhe këto aspekte. Mendoni për parashikimet ekonomike. Ka gjithnjë gjëra të papritura”, thotë ajo.

Profesorja Mills thotë se disa vende kanë filluar tashmë të dalin me zgjidhje teknologjike për plakjen e popullsisë dhe thotë se madje kjo ka shtruar ndonjëherë me të drejtë edhe pyetjen, a është domosdoshmërisht një gjë e keqe tkurrja e popullsisë?

Marrë nga VOA

popullsia lindshmeria

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje