LIVE UPDATES
Bota

Rajoni separatist në Moldavi ndien pasojat e mungesës së gazit rus

Separatistët e mbështetur nga Rusia u shkëputën nga Moldavia kur Bashkimi Sovjetik u shpërbë në fillimet e viteve 1990, duke fituar një pavarësi de facto për rajonin me një popullsi prej rreth 450 mijë banorësh, të njohur si Transnistria.

3 Janar 2025, 20:57 Nga r.ll
Rajoni separatist në Moldavi ndien pasojat e mungesës së gazit
foto ilustruese

MOLDAVI- Ndërprerja e një prej rrugëve kryesore të transportit të gazit rus për në Evropë, po ndihet më shumë në një rajon të vogël separatist në Moldavi. Rajoni, përgjithësisht rusishtfolës, ka mbajtur sytë prej dekadash nga Moska, duke i varur shpresat tek mbrojtja e saj.

Separatistët e mbështetur nga Rusia u shkëputën nga Moldavia kur Bashkimi Sovjetik u shpërbë në fillimet e viteve 1990, duke fituar një pavarësi de facto për rajonin me një popullsi prej rreth 450 mijë banorësh, të njohur si Transnistria.

Rusia mban atje rreth 1500 forca ushtarake dhe e ka furnizuar rajonin prej kohësh me gaz të lirë. Kjo përfundoi në ditën e Vitit të Ri, kur Ukraina, pas gati tre vitesh pas fillimit të sulmit frontal nga Rusia, refuzoi të rinovojë marrëveshjen për tranzitin që i mundësonte Rusisë kalimin e gazit drejt Evropës qendrore dhe lindore.

Pasojat për Transnistrian u ndjenë menjëherë. Të mërkurën u ndërpre furnizimi me gaz për ngrohjen e shtëpive dhe të ujit. Të enjten autoritetet njoftuan se ishte ndalur prodhimi në të gjitha sipërmarrjet industriale, me përjashtim të prodhimit të ushqimeve.

Kur u ndërpre gazi në kompleksin e tij të apartamenteve shumëkatëshe në Tiraspol, qyteti kryesor i rajonit, 54-vjeçari Boris nxori nga garazhi një sobë elektrike të epokës sovjetike. Soba siguron nxehtësi të mjaftueshme për të gatuar dhe për të ngrohur kuzhinën, ndërsa një ngrohës elektrik ngroh dhomën e gjumit.

"Unë dhe bashkëshortja ime kemi të ardhura të qëndrueshme dhe fëmijët tanë do të na ndihmojnë. Por, pensionistët e vjetër?", i tha agjencisë së lajmeve Reuters Borisi, i cili nuk pranoi të identifikohej me emrin e tij të plotë. “Çfarë do të ndodhë me ta nëse u fiken sobat me gaz?”.

Një tjetër banor i Tiraspolit tha se nuk kishte ndjesi paniku, por njerëzit rrinin në radhë, ndonjëherë me dhjetëra prej tyre, për të blerë ngrohës elektrikë dhe soba.

Disa banorë vendas i thanë agjencisë së lajmeve Reuters se ishin të shqetësuar se çmimet për mallrat thelbësore, si buka dhe makaronat - si dhe batanijet - ishin rritur që nga e mërkura.

Rusia dërgonte rreth 2 miliardë metra kub gaz në vit në Transnistria - përfshirë një termocentral që ofron energji për të gjithë Moldavinë, një vend me 2.5 milionë banorë që dëshiron të anëtarësohet në Bashkimin Evropian.

Krahas mosmarrëveshjes së tranzitit të gazit me Ukrainën, kompania ruse e energjisë Gazprom GAZP.MM kishte thënë më 28 dhjetor se do të ndalte furnizimin me gaz për Moldavinë më 1 janar, për shkak të 709 milionë dollarëve borxheve të papaguara për gazin, që Rusia thotë se i detyrohet Moldavia. Moldavia e kundërshton këtë dhe e ka përcaktuar borxhin në 8.6 milionë dollarë.

Jonathan Eyal, drejtor ndërkombëtar në organizatën studimore RUSI në Londër, tha se objektivi i Rusisë ishte të krijonte trysni ndaj Moldavisë, të nxiste probleme ndërmjet qeverisë qendrore dhe Transnistrias dhe ta shndërronte krizën energjetike në një krizë politike.

Ai tha se është në interesin e Moldavisë që ta ndihmojë rajonin separatist, pavarësia e vetëshpallur e të cilit nuk njihet nga asnjë vend dhe banorët e të cilit i konsideron si qytetarë të saj. Por Moldavisë do t’i duhet të paguajë për gazin që mund të dërgohet në Transnistria, dhe kjo mund të nxisë mosmarrëveshje të mëtejshme.

"Nuk ka dyshim se qeveria do të dëshironte të ndihmonte. Pikëpyetja është nëse separatistët do të duan ta pranojnë ndihmën dhe nëse ky mund të jetë një prelud për një mosmarrëveshje shumë më të madhe, në vend që të jetë fillimi i një marrëdhënieje të mundshme bashkëpunimi", tha ai në një intervistë.

"Nuk kam asnjë dyshim në mendjen time se Moska tani po mbështet mundësinë që kriza thjesht të shtonte vëmendjen drejt lëvizjes separatiste brenda Moldavisë".

Rusia fajëson Ukrainën për ndalimin e tranzitit të gazit dhe thotë se do të përfitojnë Shtetet e Bashkuara - duke i shitur më shumë gaz Evropës. Moska mohon përdorimin e gazit si mjet për të shtuar trysninë ndaj Moldavisë, por tha muajin e kaluar ndërsa po afronte ndërprerja e gazit, se do të merrte hapa për të mbrojtur qytetarët dhe ushtarët e saj në Transnistria dhe se do "të reagonte në mënyrë adekuate ndaj çdo provokimi".

Kryeministri i Moldavisë, Dorin Recean tha të premten se ndërprerja e gazit rus në Transnistria kishte krijuar një krizë për vendin e tij.

"Ne e trajtojmë këtë si një krizë sigurie, që synon të mundësojë rikthimin e forcave pro-ruse në pushtet në Moldavi dhe përdorimin e territorit tonë kundër Ukrainës, me të cilën ne ndajmë një kufi prej 1200 km", tha ai.

‘RUSIA NUK DO TË NA BRAKTISË’

Në Transnistria, autoritetet po përdorin rezervat e mbetura të gazit dhe furnizimi i apartamenteve ende po vazhdon pjesërisht, në mënyrë që njerëzit të mund të gatuajnë ushqim. Termocentrali kryesor ka kaluar nga përdorimi i gazit tek qymyrguri.

Në Rybnitsa, një qytet me rreth 50 mijë banorë në Transnistrian veriore, 52-vjeçarja Alla tha se kishte ndezur një zjarr në një dhomë të shtëpisë së saj dhe se vetëm "vullneti i Zotit" do ta rikthente gazin.

Në Bender, një qytet me 90 mijë banorë, Maria Zolotukhina, 32 vjeçe, tha se punëdhënësi i saj i kishte thënë të qëndronte në shtëpi, ku po përdorte një ngrohës elektrik.

Ajo nuk e dinte nëse do të vazhdonte të paguhej, por tha se beson se do t’i shpëtojë Rusia.

"Ne jemi aleatë të Rusisë, pavarësisht rrethanave. Dhe ne shpresojmë që Rusia nuk do të na braktisë", tha ajo./VOA 

moldavi

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet