LIVE UPDATES
Bota

Rajoni separatist në Moldavi ndien pasojat e mungesës së gazit rus

Separatistët e mbështetur nga Rusia u shkëputën nga Moldavia kur Bashkimi Sovjetik u shpërbë në fillimet e viteve 1990, duke fituar një pavarësi de facto për rajonin me një popullsi prej rreth 450 mijë banorësh, të njohur si Transnistria.

3 Janar 2025, 20:57 Nga r.ll
Rajoni separatist në Moldavi ndien pasojat e mungesës së gazit
foto ilustruese

MOLDAVI- Ndërprerja e një prej rrugëve kryesore të transportit të gazit rus për në Evropë, po ndihet më shumë në një rajon të vogël separatist në Moldavi. Rajoni, përgjithësisht rusishtfolës, ka mbajtur sytë prej dekadash nga Moska, duke i varur shpresat tek mbrojtja e saj.

Separatistët e mbështetur nga Rusia u shkëputën nga Moldavia kur Bashkimi Sovjetik u shpërbë në fillimet e viteve 1990, duke fituar një pavarësi de facto për rajonin me një popullsi prej rreth 450 mijë banorësh, të njohur si Transnistria.

Rusia mban atje rreth 1500 forca ushtarake dhe e ka furnizuar rajonin prej kohësh me gaz të lirë. Kjo përfundoi në ditën e Vitit të Ri, kur Ukraina, pas gati tre vitesh pas fillimit të sulmit frontal nga Rusia, refuzoi të rinovojë marrëveshjen për tranzitin që i mundësonte Rusisë kalimin e gazit drejt Evropës qendrore dhe lindore.

Pasojat për Transnistrian u ndjenë menjëherë. Të mërkurën u ndërpre furnizimi me gaz për ngrohjen e shtëpive dhe të ujit. Të enjten autoritetet njoftuan se ishte ndalur prodhimi në të gjitha sipërmarrjet industriale, me përjashtim të prodhimit të ushqimeve.

Kur u ndërpre gazi në kompleksin e tij të apartamenteve shumëkatëshe në Tiraspol, qyteti kryesor i rajonit, 54-vjeçari Boris nxori nga garazhi një sobë elektrike të epokës sovjetike. Soba siguron nxehtësi të mjaftueshme për të gatuar dhe për të ngrohur kuzhinën, ndërsa një ngrohës elektrik ngroh dhomën e gjumit.

"Unë dhe bashkëshortja ime kemi të ardhura të qëndrueshme dhe fëmijët tanë do të na ndihmojnë. Por, pensionistët e vjetër?", i tha agjencisë së lajmeve Reuters Borisi, i cili nuk pranoi të identifikohej me emrin e tij të plotë. “Çfarë do të ndodhë me ta nëse u fiken sobat me gaz?”.

Një tjetër banor i Tiraspolit tha se nuk kishte ndjesi paniku, por njerëzit rrinin në radhë, ndonjëherë me dhjetëra prej tyre, për të blerë ngrohës elektrikë dhe soba.

Disa banorë vendas i thanë agjencisë së lajmeve Reuters se ishin të shqetësuar se çmimet për mallrat thelbësore, si buka dhe makaronat - si dhe batanijet - ishin rritur që nga e mërkura.

Rusia dërgonte rreth 2 miliardë metra kub gaz në vit në Transnistria - përfshirë një termocentral që ofron energji për të gjithë Moldavinë, një vend me 2.5 milionë banorë që dëshiron të anëtarësohet në Bashkimin Evropian.

Krahas mosmarrëveshjes së tranzitit të gazit me Ukrainën, kompania ruse e energjisë Gazprom GAZP.MM kishte thënë më 28 dhjetor se do të ndalte furnizimin me gaz për Moldavinë më 1 janar, për shkak të 709 milionë dollarëve borxheve të papaguara për gazin, që Rusia thotë se i detyrohet Moldavia. Moldavia e kundërshton këtë dhe e ka përcaktuar borxhin në 8.6 milionë dollarë.

Jonathan Eyal, drejtor ndërkombëtar në organizatën studimore RUSI në Londër, tha se objektivi i Rusisë ishte të krijonte trysni ndaj Moldavisë, të nxiste probleme ndërmjet qeverisë qendrore dhe Transnistrias dhe ta shndërronte krizën energjetike në një krizë politike.

Ai tha se është në interesin e Moldavisë që ta ndihmojë rajonin separatist, pavarësia e vetëshpallur e të cilit nuk njihet nga asnjë vend dhe banorët e të cilit i konsideron si qytetarë të saj. Por Moldavisë do t’i duhet të paguajë për gazin që mund të dërgohet në Transnistria, dhe kjo mund të nxisë mosmarrëveshje të mëtejshme.

"Nuk ka dyshim se qeveria do të dëshironte të ndihmonte. Pikëpyetja është nëse separatistët do të duan ta pranojnë ndihmën dhe nëse ky mund të jetë një prelud për një mosmarrëveshje shumë më të madhe, në vend që të jetë fillimi i një marrëdhënieje të mundshme bashkëpunimi", tha ai në një intervistë.

"Nuk kam asnjë dyshim në mendjen time se Moska tani po mbështet mundësinë që kriza thjesht të shtonte vëmendjen drejt lëvizjes separatiste brenda Moldavisë".

Rusia fajëson Ukrainën për ndalimin e tranzitit të gazit dhe thotë se do të përfitojnë Shtetet e Bashkuara - duke i shitur më shumë gaz Evropës. Moska mohon përdorimin e gazit si mjet për të shtuar trysninë ndaj Moldavisë, por tha muajin e kaluar ndërsa po afronte ndërprerja e gazit, se do të merrte hapa për të mbrojtur qytetarët dhe ushtarët e saj në Transnistria dhe se do "të reagonte në mënyrë adekuate ndaj çdo provokimi".

Kryeministri i Moldavisë, Dorin Recean tha të premten se ndërprerja e gazit rus në Transnistria kishte krijuar një krizë për vendin e tij.

"Ne e trajtojmë këtë si një krizë sigurie, që synon të mundësojë rikthimin e forcave pro-ruse në pushtet në Moldavi dhe përdorimin e territorit tonë kundër Ukrainës, me të cilën ne ndajmë një kufi prej 1200 km", tha ai.

‘RUSIA NUK DO TË NA BRAKTISË’

Në Transnistria, autoritetet po përdorin rezervat e mbetura të gazit dhe furnizimi i apartamenteve ende po vazhdon pjesërisht, në mënyrë që njerëzit të mund të gatuajnë ushqim. Termocentrali kryesor ka kaluar nga përdorimi i gazit tek qymyrguri.

Në Rybnitsa, një qytet me rreth 50 mijë banorë në Transnistrian veriore, 52-vjeçarja Alla tha se kishte ndezur një zjarr në një dhomë të shtëpisë së saj dhe se vetëm "vullneti i Zotit" do ta rikthente gazin.

Në Bender, një qytet me 90 mijë banorë, Maria Zolotukhina, 32 vjeçe, tha se punëdhënësi i saj i kishte thënë të qëndronte në shtëpi, ku po përdorte një ngrohës elektrik.

Ajo nuk e dinte nëse do të vazhdonte të paguhej, por tha se beson se do t’i shpëtojë Rusia.

"Ne jemi aleatë të Rusisë, pavarësisht rrethanave. Dhe ne shpresojmë që Rusia nuk do të na braktisë", tha ajo./VOA 

moldavi

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë