LIVE UPDATES
Bota

Përshkallëzimi i Iranit nga Hormuzi në Detin e Kuq ngre alarmin për tregjet ndërkombëtare

Ndërsa sulmet e SHBA-së në Iran thellohen dhe sulmet e Huthive  përshkallëzohen, analistët thonë se Teherani po e zgjeron konfliktin dhe po kërkon të rrisë presionin mbi Uashingtonin, duke e shtrirë kërcënimin për tregtinë globale dhe furnizimet me energji përtej Gjirit.

14 Korrik 2026, 17:40 Nga G.M
Përshkallëzimi i Iranit nga Hormuzi në Detin e Kuq ngre alarmin
Foto ilustruese

SHBA- Duke bllokuar transportin detar në Ngushticën e Hormuzit, Irani  po tregon se tani mund të luajë kartën e tij më të rrezikshme duke përdorur aleatët Huthi të Jemenit për të mbyllur Ngushticën Bab el-Mandab, portën për në Detin e Kuq, duke hapur një front të ri kundër Shteteve të Bashkuara dhe duke rrezikuar dy nga rrugët më të rëndësishme të tranzitit të energjisë në botë. Ndërsa sulmet e SHBA-së në Iran thellohen dhe sulmet e Huthive  përshkallëzohen, analistët thonë se Teherani po e zgjeron konfliktin dhe po kërkon të rrisë presionin mbi Uashingtonin, duke e shtrirë kërcënimin për tregtinë globale dhe furnizimet me energji përtej Gjirit.

Mediat e huaja bëjnë me dije se Irani tashmë ka demonstruar fuqinë e asetit të tij më të vlefshëm strategjik duke ndërprerë transportin detar në Ngushticën e Hormuzit. Tani, duket se është gati të hapë një pikë të dytë presioni në Bab el-Mandeb, ngushticën e ngushtë që lidh Detin e Kuq me Gjirin e Adenit , përmes së cilës kalon nafta saudite e eksportuar në vende të tjera, si dhe pjesa më e madhe e transportit detar botëror.

 Sipas një raporti të publikuar në faqen e internetit të Iranian Press TV, një zyrtar i lartë jemenas paralajmëroi të hënën se forcat e armatosura të vendit janë gati të mbyllin Ngushticën Bab el-Mandeb , një veprim që ai tha se do t'i çonte çmimet e naftës në 200 dollarë për fuçi nëse Arabia Saudite vazhdon sulmet e saj ndaj Jemenit. Mohammed al-Fara, një anëtar i byrosë politike të Ansarullah, lëvizjes së rezistencës Huthi, argumentoi se Shtetet e Bashkuara po e nxisin Arabinë Saudite të sulmojë Jemenin dhe se një provokim i tillë nuk do të ishte kurrë në interes të Uashingtonit.

 "Nëse situata aktuale përkeqësohet, Bab el-Mandab dhe Ngushtica e Hormuzit do të mbyllen si pjesë e një aleance operative. Çmimet e naftës do të rriteshin më pas në 200 dollarë për fuçi, duke shkaktuar një tronditje të tmerrshme", tha ai.

Analistët thonë se nëse Hormuzi është leva më e fuqishme strategjike e Teheranit, Bab el-Mandab mund të jetë rezerva e tij e fundit e madhe. 

"Irani është i përgatitur të shkojë deri në fund", tha studiuesi i Lindjes së Mesme Fawaz Gerges. 

Ai tha se Teherani po i tregon Uashingtonit se mund të kërcënojë të dy kalimet strategjike njëkohësisht, duke e shndërruar konfliktin nga një përballje dypalëshe në një sfidë për rrugët detare që mbështesin tregtinë globale të energjisë.

Zgjerimi i qëllimit

Rreziku, thonë analistët, nuk është aq shumë një kthim i menjëhershëm në luftën totale, sa një "zgjerim i misionit" i ngadaltë por i qëndrueshëm, në të cilin secila palë ngre nivelin pa kaluar vijën e konfrontimit të drejtpërdrejtë.

Nëse konflikti përhapet nga Gjiri në Detin e Kuq, kërcënimi në rritje për tregtinë dhe burimet e energjisë do të rrisë gjithashtu presionin ndaj Uashingtonit dhe Teheranit për t'u rikthyer në tryezën e negociatave përpara se dy korridoret kryesore të transportit të naftës të bëhen fushë beteje.

Dennis Ross, një ish-negociator amerikan për Lindjen e Mesme, tha se nga perspektiva e Uashingtonit, çështja është se si ta ndryshoni mentalitetin iranian deri në atë pikë sa ata të jenë të gatshëm të flasin përsëri, por jo vetëm të flasin, por të gjejnë një zgjidhje që është e pranueshme.

Sulmet e Huthit ndaj anijeve

Huthët kanë treguar tashmë se mund të prishin tregtinë globale përmes Bab el-Mandab. Pas shpërthimit të luftës në Gaza në tetor 2023, rebelët pro-iranianë nisën sulme ndaj anijeve tregtare në Detin e Kuq, duke thënë se po synonin anijet e lidhura me Izraelin në një shfaqje solidariteti me palestinezët. Situata i detyroi kompanitë kryesore të transportit detar të ndryshonin drejtimin e anijeve të tyre, të cilat kishin qenë duke qarkulluar rreth Afrikës, duke rritur kostot e transportit. Kjo u pasua nga sulme amerikane dhe britanike ndaj pozicioneve të Huthëve në Jemen dhe një mision detar shumëkombësh për të mbrojtur anijet.

Andreas Krieg, një lektor në Shkollën e Studimeve të Sigurisë në King's College London, e përshkroi kërcënimin aktual Huthi si një tjetër opsion bërthamor për Iranin pas Hormuzit. Një opsion që do të përdoret vetëm nëse Garda Revolucionare do të arrinte në përfundimin se një kthim në luftën totale ishte bërë i pashmangshëm. Por ai paralajmëroi se nëse Uashingtoni do të shtonte sulmet e tij ndaj infrastrukturës kritike iraniane, Teherani mund të përgjigjej duke përdorur aleatët e tij jemenas për të mbyllur Bab el-Mandeb, duke përkeqësuar tronditjen ekonomike të shkaktuar tashmë nga mbyllja e Hormuzit. Abdulaziz Sager, president i Qendrës së Kërkimeve të Gjirit me seli në Arabinë Saudite, tha se shtetet e Gjirit e shohin gjithnjë e më shumë diplomacinë me Iranin si të paaftë, pavarësisht kostos së lartë të një konfrontimi më të gjerë në rajon.

"Si fitimi i Iranit ashtu edhe humbja e tij, do të ketë pasoja për rajonin. Shumë shtete të Gjirit mund ta gjejnë koston e kësaj të fundit më të pranueshme nëse kjo çon në një mjedis sigurie më të qëndrueshëm për rajonin.", tha Sager.

Huthitët kanë aftësinë të prishin transportin detar në ngushticën Bab el-Mandab, por nuk ka gjasa ta përshkallëzojnë situatën pa udhëzime të qarta nga Teherani. Çdo përpjekje e tyre për të kërcënuar transportin detar, vazhdoi Sager, do të shkaktonte një përgjigje më të gjerë ushtarake nga SHBA-të dhe partnerët e saj, që synon degradimin e aftësive të rebelëve./Dosja.al

shba iran ngushtica e hormuzit

Sondazh

Poll

Marta Kos: Shqipëria po motivon edhe vendet e tjera kandidate

Marta Kos: Shqipëria po motivon edhe vendet e tjera kandidate

A do hapen kapituj të tjerë?/ Rama: Jam shumë optimist, deri tani jemi në drejtimin e duhur

Marta Kos: Shqipëria ecën përpara drejt objektivit ambicioz deri në fund të 2027

Rama: Po sjellim standardet europiane për qytetarët tanë

Marta Kos për projektin në Zvernec: Mbrojtja mjedisore është pjesë e kritereve të BE-së

Rama nuk bën hapa pas: Ligji për Zonat e Mbrojtura nuk preket

Rama për projektin në Zvërnec: Nuk ka asgjë për t’u shqetësuar

Përplasja në Kuvend/ Braçe akuzon për sulm të organizuar: Bëjnë plane për të sulmuar kolegët e mi

Familja mbretërore britanike për herë të parë të bashkuar pas katër vitesh

Aktori i The Vampire Diaries kurorëzon martesën me modelen Natalie Kuckenberg

Kim Kardashian ndan foto me Lewis Hamilton, a është finalizuar romanca mes dyshes?

Zjarr në Novoselë/ Rrezikohen disa banesa, zjarrfikëset mbërrijnë menjëherë në vendngjarje

Zjarr në Vlorë/ Flakët përhapen nga kodrat drejtë zonave të banuara

Socialistët përplasen te Komisioni i Ligjeve, Gjiknuri: Muhabet leshi, më jep fjalën ose do iki

E paprecedentë! Erion Braçe përplaset dhe shtynë gazetarin: Ik bashkë me atë fundërrinën, b**q*

Qytetarët të vendosur për largimin e Ramës, marshojnë drejt kryeministrisë: Qeveri e krimit

Bie zjarr në Llaman të Himarës, flakët përhapen në kodrat e zonës

Braçe: Para të pista kanë hyrë në treg përmes këmbimit valutor! Banka të ushtrojë kontrolle

Kapri përplaset me Ballën: Keni shantazhuar! Balla: U bëre deputet falë votave tona

Spahiu: Dëmtojnë turizmin, humbet çdo familje shqiptare që punon me djersën e ballit

Vengu: KQZ-ja të bashkëpunojë me strukturat përgjegjëse të Kuvendit!

Balla në Kuvend:Kur hyri Saliu, Gonia, Qori apo ndonjë tjetër, flamingot fluturuan dhe ngelën sorrat

Muçi- Ballës: Dridhuni Milord sepse përballë nuk ke më Saliun, por rininë shqiptare

Kapri nga Kuvendi: Ky nuk është parlamentarizëm, është patetizëm

Seancë plenare! Kuvendi rrethohet me gardh metalik, deputetët e PS futen nga hyrja anësore

Rama: Po dëgjojmë shqetësimet e protestuesve paqësorë

“Varfëria nuk luftohet duke mos bërë koncerte”/ Rama: 4 milionë eurot ishin investim për Shqipërinë

Rama: Krijon fitime për biznesin, duke mbledhur edhe të ardhura për shtetin përmes taksave

Koncerti i Kanye West/ Rama: Shqipëria organizoi një ngjarje e cila u bë në çdo cep të botës lajm

Dalin para Gjykatës së Fierit tre vajzat për verifikimin e masave të sigurisë

Dita e 42-të e revoltës/ Qytetarët nisin marshimin drejt Kryeministrisë

Rama komenton eurodeputetë që mbështetën protestën: Edhe ata që erdhën flisnin përçart

Rama: Dezinformimi ka sjellë anulime dhe ka goditur punën e shqiptarëve

Rama: Kurtin e takoj me kënaqësi, po të kishte kamera në takimet tona do të habitej e gjithë bota

Rama: Marrëdhëniet me Maqedoninë e Veriut kanë bërë përparim të madh

“Diella ka përshpejtuar punën”/ Rama: Shqipëria është më pranë se kurrë BE-së

Rama: Çdo protestë ka brenda një mesazh, por algoritmi është bërë një amplifikator i zemërimit

Pallati përfshihet nga flakët në Korçë, ndërron jetë i moshuari

Berisha: Ekstremizmi i majtë është rrezik madhor, këto organizata janë sponsorizuar nga Sorosi

Berisha: Për mua ngritën akuzë për një drekë, atë nuk e akuzojnë për milionat e dhëna për Kanye West

Berisha: Samiti i NATO-s ishte historik,por Shqipëria u përfaqësua në mënyrë qesharake nga padrinoja

Qeveria financoi me 4 mln euro koncertin e Kanye West, Berisha: Rama nuk pyet për Kushtetutë

Berisha: Kryengritja paqësore rinore qytetare po gjen mbështetje të madhe ndërkombëtare

Botërori/ Berisha: Jam me atë që luan më mirë, por po të fitojë Franca, më vjen mirë

Dita e 41-të e protestës/ Protestuesit nisin marshimin drejt Kryeministrisë

Rama sulmon Opozitën: S’mund t’i lemë njerëzit në dorë të fallxhorëve!

Sa kushtoi dasma luksoze e Taylor Swift dhe Travis Kelce?

Gruaja më e vjetër që ka udhëtuar ndonjëherë në hapësirë është ndarë nga jeta në moshën 87-vjeçare

"Rilindja urbane ishte dalja nga rrënimi"/ Rama: Shkollat dhe qytetet po hyjnë në një fazë të re

Rilindja Urbane 2.0/ Rama: Kemi vendosur në dispozicion 1.5 miliardë euro