LIVE UPDATES
Bota

Pas kaosit disamujor, rumunët bëhen gati ta zgjedhin presidentin

Zgjedhjet e mëparshme u anuluan dhe kandidatit kryesor për postin e presidentit iu ndalua pjesëmarrja. Balotazhi i raundit të dytë përball nacionalistin George Simion me kandidatin centrist, kryetarin e Bukureshtit, Nicusor Dan.

17 Maj 2025, 17:00 Nga M.L
Pas kaosit disamujor, rumunët bëhen gati ta zgjedhin presidentin
Foto ilustruese

RUMANI- Rumunët dalin në zgjedhje më 18 maj për të zgjedhur më në fund një president të ri, pas disa muajve përplot kaos të paprecedentë politik. Zgjedhjet e mëparshme u anuluan dhe kandidatit kryesor për postin e presidentit iu ndalua pjesëmarrja. Balotazhi i raundit të dytë përball nacionalistin George Simion me kandidatin centrist, kryetarin e Bukureshtit, Nicusor Dan.

Simion u përfshi në zgjedhje si zëvendësim për Calin Georgescu, të cilit nuk iu lejua të kandidonte pasi fitoi raundin e parë të votimit në nëntor. Autoritetet rumune anuluan rezultatet mes akuzave për ndërhyrje ruse në fushatë zgjedhore. Para mbajtjes së zgjedhjeve të reja, Simioni bazoi fushatën e tij mbi suksesin e Georgescut, duke fituar rreth 41 për qind të mbështetjes në raundin e parë të votimit më 4 maj. Dan ishte shumë mbrapa me gati 21 për qind.

Simion ka qenë përpara në shumicën e sondazheve të kryera që atëherë, megjithëse sondazhet më të fundit tregojnë se kandidatët janë shumë pranë njëri-tjetrit. Sa u përket kompetencave, presidenti emëron kryeministrin, me miratimin e parlamentit, dhe përfaqëson Rumaninë në samitet e NATO-s dhe BE-së. Ai gjithashtu mund të përdorë veton e vendit në BE.

Kush është George Simion?

Simion premton të përmbysë plotësisht politikën rumune, duke mbajtur një qëndrim euroskeptik brenda Bashkimit Evropian dhe duke i dhënë fund mbështetjes për Ukrainën.

“Qëndrimi ynë është… neutralitet, jo përshkallëzim, jo furnizim me armë, dhe përputhje e përsosur me politikën e administratës Trump”, tha ai më 8 maj.

Simion ka theksuar gjithashtu përputhjen ideologjike me “lëvizjen MAGA dhe ka postuar një foto të vetes online me një kapele të kuqe bejsbolli me logon “Trump Save America”. Kjo dashamirësi politike mund të jetë e ndërsjellë, pasi Uashingtoni kritikoi ashpër vendimin për të anuluar raundin e parë të zgjedhjeve.

Simion ka acaruar gjithashtu fqinjët e Rumanisë. Ai ka lënë të nënkuptohet për pretendime territoriale ndaj Ukrainës dhe thirrje për bashkim me Moldavinë, çka ka bërë që atij t’i ndalohet hyrja në të dyja vendet. Më 19 maj, një gjykatë moldave pritet ta shqyrtojë sërish ndalimin e tij, i cili pasoi arrestimin e tij në një protestë në kryeqytetin Kisinau, në vitin 2015.

Disa vite më herët, në vitin 2011, ai kishte një përplasje me ligjin në vendin e tij, duke marrë një gjobë dhe ndalim 6-mujor nga hyrja në stadiume futbolli për thirrje raciste në një ndeshje Rumani-Bosnje e Hercegovinë. Në dhjetor të vitit 2019, ai bashkëthemeloi partinë Aleanca për Bashkimin e Rumunëve (AUR), e cila tani është grupi i dytë më i madh në parlament. Faqja e internetit e partisë thotë se ajo qëndron për besimin e krishterë, taksat e ulëta, vlerat familjare dhe sovranitetin kombëtar.

Në vitin 2023, ish-ministri i Mbrojtjes së Moldavisë, Anatol Salaru, pretendoi se Simion ishte takuar fshehurazi me një agjent të Shërbimit Federal të Sigurisë së Rusisë (FSB) në Ukrainë. Simion i ka mohuar si këtë incident, ashtu edhe pretendimin më të gjerë se është pro-rus. Ai së fundmi humbi një proces gjyqësor ku kishte paditur Salarun për këtë akuzë. Ai ka thënë gjithashtu se do të emërojë Georgescun kryeministër. Georgescu, 63 vjeç, e ka quajtur 38-vjeçarin Simion “protegun tim të ri”.

Kush është kandidati tjetër?

Nicusor Dan nuk është anëtar i asnjë partie, ai fitoi garën për t’u bërë kryetar i Bashkisë së Bukureshtit si i pavarur dhe tani po përpiqet të bëjë të njëjtën gjë për presidencën. 55-vjeçari hyri në politikë në vitin 2015, duke premtuar ta luftonte korrupsionin në kryeqytet.

Si matematikan, ai mori doktoraturën nga Universiteti Sorbona në Paris në vitin 1998, përpara se të kthehej për të punuar në Institutin e Matematikës në Rumani. Ishte në këtë kohë që ai filloi të angazhohej si aktivist për çështje që lidhen me ndërtimet e paligjshme, planifikimin urban dhe mbrojtjen e trashëgimisë.

Pas dy përpjekjeve të dështuara për t’u bërë kryetar bashkie i Bukureshtit, Dan u zgjodh në vitin 2020 dhe më pas u rizgjodh në vitin 2024. Vendimi i tij për të kandiduar për president shkaktoi habi, duke pasur parasysh që sapo kishte marrë një mandat të dytë në krye të kryeqytetit. Dan e shpjegoi vendimin duke iu referuar krizës politike që po përfshinte Rumaninë.

Dan tha se lufta kundër korrupsionit dhe grupeve të interesit do të ishte një çështje madhore për presidencën e tij. Sa i përket politikës së jashtme, Dan ka folur për ruajtjen e marrëdhënieve të ngushta me Shtetet e Bashkuara, ndërkohë që mban një qëndrim pro-BE-së.

Duke folur pas raundit të parë të votimit më 4 maj, Dan tha se raundi i ardhshëm do të ishte “një debat mes një drejtimi pro-perëndimor për Rumaninë dhe një drejtimi anti-perëndimor”. Ky është një mesazh që deri tani ka gjetur jehonë tek votuesit e arsimuar në qytetet e mëdha, çka e lë atë përballë një sfide të madhe në raundin e dytë. Ai ka pasur mundësinë t’u drejtohet votuesve gjatë tre debateve televizive këtë javë, në të cilat Simion nuk mori pjesë./ REL

rumani

Sondazh

Poll

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës