LIVE UPDATES
Bota

Parada në Zagreb, DW: Armë të reja, dilema të vjetra historike!

Disa nga pjesët më të fundit të pajisjeve të shtrenjta ushtarake që Kroacia ka blerë së fundmi u përdorën në këtë paradë.

1 Gusht 2025, 08:00 Nga N.F
Parada në Zagreb, DW: Armë të reja, dilema të vjetra
Foto

KROACI- Kroacia po shënon 30-vjetorin e çlirimit të saj nga pushtimi i pjesshëm me një paradë ushtarake. Por festimi ngre pyetje të shumta - në lidhje me pozicionin aktual të Kroacisë dhe të kaluarën e saj.

Në ditët në vijim, Kroacia do të festojë 30-vjetorin e operacionit të saj ushtarako-policor "Stuhia" (Oluja), duke përfshirë një paradë ushtarake, ose më saktë një paradë të forcave të armatosura. Eventi ka zgjuar më shumë vëmendje, sepse është "jubilar".

Për shembull, është rënë dakord për një armatim të ri masiv të shteteve anëtare të NATO-s. Kjo do të kërkojë më shumë se dyfishin e investimeve buxhetore sesa sot, kështu që një shpenzim i tillë duhet të justifikohet.

Disa nga pjesët më të fundit të pajisjeve të shtrenjta ushtarake që Kroacia ka blerë së fundmi u përdorën në këtë paradë. Po bëhen edhe përgatitje të përshpejtuara për rivendosjen e shërbimit të detyrueshëm ushtarak në Kroaci. Kjo është parada e katërt në historinë 34-vjeçare të Republikës së Kroacisë.

Asnjë konkurrencë e re me fqinjët

Me analistin e pavarur politik Davor Gjener, biseduam për një tezë që është theksuar javët e fundit nga një pjesë e publikut - se parada organizohet kryesisht për shkak të mesazhit për Serbinë, e cila për këtë arsye së shpejti, në shtator, do të organizojë paradën e saj si përgjigje ndaj këtij mesazhi.

"Nuk ka arsye për të krahasuar dy paradat, thjesht sepse Kroacia është në NATO. Por është sigurisht e qartë se Aleksandar Vuçiq këmbëngul fuqimisht në këtë krahasim", thotë Gjener.

"Për shembull, ai ishte shumë i interesuar për faktin se për sa i përket indekseve të gatishmërisë ushtarake në vitet e fundit, Serbia e ka tejkaluar Kroacinë", shtoi ai, "ndërsa këtu nuk kishte ndonjë shqetësim të veçantë për këtë".

Ashtu si disa analistë të tjerë në Kroaci, Gjener beson se realisht nuk ka vend për tezën se dy vendet fqinje po provokojnë njëri-tjetrin përmes këtyre ngjarjeve. Nga perspektiva kroate, fokusi është më shumë në aspekte të tjera, të cilat janë shumë më të rëndësishme sesa çdo përballje e re fqinjësore. "Të dyja kanë të bëjnë me kontekstin e NATO-s dhe nuk kanë të bëjnë fare me Serbinë", thekson Gjener.

Kjo ka të bëjë kryesisht me rirregullimin e fundit të marrëdhënieve në NATO, pas sulmit të Rusisë ndaj Ukrainës dhe fillimit të mandatit të dytë të Presidentit të SHBA-së Donald Trump.

"Periudha e njohur si Pax Americana ka kaluar, por tani gjithçka është bërë e dyshimtë dhe problematike, mbi të gjitha kostoja e mbrojtjes së Evropës. Lidhur me këtë është ridizajnimi i përgjithshëm i marrëdhënieve ekonomike dhe politike midis shteteve dhe kontinenteve. Kroacia po kërkon vendin e saj në këtë. Dhe në veçanti, po kërkon një mënyrë për të kompensuar disi koston e planifikuar të ushtrisë. Të përdorë armatimet për të zhvilluar industrinë e saj", thotë ai.

Kostot e dhimbshme të armatimeve

"Megjithatë, për momentin, kemi vetëm dy korporata të rëndësishme në këtë, HS Produkt dhe Shestan Bush, me risi nga kompania Orka që duken interesante. Nga ana tjetër, është jashtëzakonisht e pakëndshme që Kroacia ka shkatërruar industrinë e saj të ndërtimit të anijeve, kështu që tani nuk ka më kapacitet për të ndërtuar flotën e saj ushtarake. Duhet të ketë një të tillë, edhe për shkak të rojes bregdetare", përfundoi Davor Gjener.

Supozimi imponohet se Kroacia do të dalë në krye ekonomikisht kur bëhet fjalë për armatimet. Rritja e sistemit ushtarak do të jetë e vështirë për t'u justifikuar dhe pasojat do të ndihen në shpenzimet publike civile.

Ivan Shiber, një ekspert në psikologjinë politike dhe marketingun, profesor në Universitetin e Zagrebit, beson se po shohim të gjithë Kroacinë që përpiqet të gjejë mbështetje për të justifikuar logjikën e qeverisë dhe situatën e përgjithshme.

Kostot dhe parada 

"Këto nuk janë fjalë shumë të ashpra", thotë Shiber për DW, "sepse ka të bëjë me çështjet politike, ekonomike dhe demografike. Numri i rrumbullakosur i përvjetorit të Operacionit Stuhia është praktik për reklamim. Megjithatë, unë do ta krahasoja këtë paradë dhe koston e saj sigurisht të konsiderueshme me atë përkujtim modest dy muaj e gjysmë më parë."
Bashkëbiseduesi ynë po i referohet festimit të 70-vjetorit të përfundimit të Luftës së Dytë Botërore në Kroaci. Qeveria ka qenë mjaft e rezervuar për këtë.

Shiber këmbëngul në qëndrimin se prezantimi i armëve nuk mund të ketë aq rëndësi për Kroacinë sa do të ishte përfaqësimi konsistent i politikës kombëtare dhe një pozicion i besueshëm në marrëdhëniet ndërkombëtare.

"Autoritetet shtetërore kroate duhet të përputhen me kushtetutën tonë", thotë ai për festimin e Operacionit Stuhia dhe blerjen e armëve të reja. Pas kësaj politike të armatimit intensiv duhet të ketë, sipas tij, edhe një politikë konkrete të marrëdhënieve me të kaluarën e Kroacisë./ DW

kroaci

Sondazh

Poll

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës