LIVE UPDATES
Bota

Nicola Gratteri, objektivi i profilit më të lartë të mafias në Itali: Nuk kam jetë, por 'Ndranghetan do ta shkatërroj, mendoj se kam bërë pak

Është sprova më e madhe e karrierës së Nicola Gratterit. Ndërsa ne futemi në zyrën e tij, me ekipin e tij të mbrojtjes nga afër, gjithmonë një hap prapa, ai më thotë se arrestimet i privuan 'Ndrangheta-s 70% të kontrollit të tyre në Vibo Valentia, një nga provincat e tyre.

13 Janar 2023, 22:19 Nga F.M
Nicola Gratteri, objektivi i profilit më të lartë të mafias
Nicola Gratteri

Objektivi i profilit më të lartë të mafias në Itali na tregon se ku ta gjejmë atë vetëm 20 minuta para se të takohemi. Nicola Gratteri, prokurori që drejton luftën e vendit kundër krimit të organizuar, ka mësuar të jetojë në rrezik të vazhdueshëm, dhe shumë paralajmërime paraprake e lënë atë të ekspozuar. Ne jemi udhëzuar ta presim atë jashtë gjykatës në rajonin jugor të Kalabrisë, ku ai po mbikëqyr gjyqin më të madh të këtij lloji që nga vitet 1980. Më shumë se 330 të dyshuar kanë dëshmuar atje dhe 70 prej tyre tashmë janë dënuar.

Papritur Gratteri futet brenda, i rrethuar nga eskorta e tij e pesë makinave të policisë. E falënderojmë disa herë për gatishmërinë për t'u takuar dhe biseduar.

 "Mos më falenderoni - dhe le të vazhdojmë," thotë ai. "Nuk ka asgjë që urrej më shumë se koha e çuar dëm."

Njeriu në listën e vrasjeve të mafias më të fuqishme të Italisë, 'Ndrangheta, i cili i ka kushtuar të gjithë karrierën e tij përballjes me grupin, nuk argëtohet.

Ai vendos të na çojë në zyrën e tij 40 minuta larg. Ai do të jetë më i lirë të flasë atje. Ne ngjitemi në makinën e tij antiplumb dhe kështu fillon udhëtimi, ndoshta më i rrezikshëm në Itali.

“Unë jetoj me këtë nivel sigurie që nga viti 1989, kur shtëpia e të fejuarës sime u qëllua dhe dikush e telefonoi natën për t'i thënë se po martohej me një të vdekur,” kujton ai. “Është përshkallëzuar për të arritur këtë nivel mbytës kontrolli”.

Nuk ka alternativë, duke pasur parasysh atë që ndodhi 30 vjet më parë. Në vitin 1992, prokurori Giovanni Falcone u hodh në erë nga një bombë e vendosur në një autostradë pranë Palermos nga mafia siciliane, Cosa Nostra. Ajo vrau atë, gruan e tij dhe tre oficerë policie. Kolegu i tij Paolo Borsellino u vra nga një makinë bombë dy muaj më vonë.

Vrasjet e tyre dhe imazhet e zjarrta të autostradës gjysmë të shembur në skenën e sulmit në Falcone shihen ende nga italianët si një moment përcaktues në historinë e tyre moderne. Magjistratët nderohen për heroizmin e tyre dhe brutaliteti i krimeve mbetet një simbol i fuqishëm i aftësisë së mafias për terror.

Me sytë nga rruga, Gratteri thotë se mendon shpesh për gjyqtarët e vrarë. 

"Unë shpesh flas me vdekjen, sepse duhet të racionalizosh frikën për të ecur përpara," thotë ai. “Përndryshe nuk mund ta bëja këtë punë”.

Bastioni i 'Ndrangheta-s që nga origjina e saj në shekullin e 19-të. Sindikata kriminale bazohet rreth klaneve familjare, të cilët tradicionalisht kontrollonin fshatrat në majë të maleve të peizazhit kalabrez, besnikërinë e tyre të paepur të krijuar nga lidhjet e gjakut.

Ndërsa Cosa Nostra e Siçilisë dhe Camorra rreth Napolit njihen më mirë ndërkombëtarisht, pjesërisht përmes bombardimeve të tyre masive dramatike, të dyja janë dobësuar nga një goditje e pamëshirshme e policisë. Si rezultat, 'Ndrangheta' është ngritur në vend të tyre dhe tani është mafia më e fuqishme e Italisë, me degë në mbarë botën, nga Amerika e Jugut në Australi, dhe një qarkullim vjetor të vlerësuar prej rreth 60 miliardë dollarë (49 miliardë paund).

Monedha e tyre është kokaina. Grupi dominon tregun global dhe tani mendohet se kontrollon deri në 80% të tregtisë evropiane të drogës. Pjesa më e madhe derdhet përmes Gioia Tauro, porti më i ngarkuar i kontejnerëve në Itali, një objekt i madh në jug të Kalabrisë. Një pjesë e kokainës që mbërrin këtu është për tregun italian, ndërsa pjesa tjetër kalon nga dhe në lindje, drejt Ballkanit dhe Detit të Zi. Pajisjet ushtarake të destinuara për në Rusi gjithashtu janë përgjuar këtu.

Ne shikojmë sesi kontrollohet një kontejner i sapoardhur me banane nga Ekuadori, fillimisht nga qentë nuhatës dhe më pas nga oficerët e Guardia di Finanza, ose skuadra e krimeve financiare, të cilët presin kutitë e hapura për të kontrolluar nëpër tufat e frutave. Kjo dërgesë është e pastër por shumë të tjera nuk janë, me sasinë e kokainës së konfiskuar këtu pothuajse trefishuar në dy vitet e fundit.

Një operacion i fundit policor goditi punëtorët e portit të dyshuar se ishin të përfshirë në një rrjet masiv trafikimi me 'Ndrangheta-n. Tridhjetë e pesë u arrestuan dhe u sekuestruan shtatë ton kokainë, me një vlerë prej 1.4 miliardë dollarë (1.14 miliardë paund).

Kokaina e kapur nga Guardia di Finanza në portin Gioia Tauro gjatë dy viteve të fundit përbën më shumë se gjysmën e të gjithë ngarkesës së tyre nga dy dekadat e fundit. “Kontrabanda e Ndranghetës mund të rritet, por po ashtu është edhe njohuria e policisë, me forcat që bashkëpunojnë përtej kufijve.

Një operacion masiv ndërkombëtar në vitin 2019 nga oficerët në Itali, Gjermani, Zvicër dhe Bullgari çoi në arrestimin e 335 të dyshuarve, duke përfshirë avokatë, kontabilistë dhe një ish-deputet. Të gjithë ishin pjesë ose të lidhur me familjen Mancuso, një nga 150 klanet e pamëshirshme që përbëjnë 'Ndrangheta-n.

Pas kësaj, goditja më e madhe për grupin në historinë e tij, i ashtuquajturi "maxi gjyqi" në Kalabri filloi dy vjet më parë. Një qendër telefonike në periferi të Lamezia Terme u shndërrua në një hapësirë ​​mjaft të madhe për rreth 600 avokatë dhe 900 dëshmitarë, shumë prej të cilëve dëshmonin me lidhje video. Akuzat përfshijnë vrasje, zhvatje dhe trafik droge. Më shumë se 70 janë dënuar tashmë.

I ulur brenda dhomës së madhe, me kafaze të vendosur anash, ndihet sikur simbolika vizuale është e rëndësishme këtu: një strukturë e krijuar për t'u treguar italianëve se shteti i tyre po godet 'Ndrangheta-n dhe se mafiozët nuk janë të paprekshëm.

Është sprova më e madhe e karrierës së Nicola Gratterit. Ndërsa ne futemi në zyrën e tij, me ekipin e tij të mbrojtjes nga afër, gjithmonë një hap prapa, ai më thotë se arrestimet i privuan 'Ndrangheta-s 70% të kontrollit të tyre në Vibo Valentia, një nga provincat e tyre.

"Nëse ata janë të gjithë të dënuar, kjo do të thotë hapësirë ​​për të marrë frymë për komunitetin," thotë ai. 

Megjithatë, Mancusos janë vetëm një familje, megjithëse e fuqishme, e 'Ndrangheta-s por ky nuk është aspak fillimi i fundit të saj. 

“Sapo të mbaroj këtë gjyq, do të kaloj në një tjetër”, shton prokurori.

Kësaj lufte ia ka kushtuar – madje sakrifikoi – jetën. “Nuk kam jetë”, thotë. "Për të shkuar në një kafene, duhet të ndalemi dhe ta diskutojmë me ekipin tim të mbrojtjes. Dikush hyn për të paguar dhe pastaj hyjmë dhe pimë kafen. Duhet të ndalojmë dhe të diskutojmë se ku të përdorim banjën. Unë nuk kam shkuar në një kinema ose një restorant në 25 vjet. Berberi im vjen këtu në zyrë kur kam nevojë për një prerje flokësh. Nuk e shoh kurrë familjen time. Por brenda kokës sime, unë jam një njeri i lirë."

Ia vlen? Ai psherëtin rëndë. “Ia vlen nëse beson në të – dhe unë besoj”, përgjigjet ai. "Unë besoj se po bëj diçka të rëndësishme. Ka mijëra njerëz që besojnë në mua dhe për të cilët unë jam zgjidhja e fundit, shpresa e fundit e ndryshimit. Nuk mund t'i zhgënjej."

Mes tyre janë edhe Sara Scarpulla dhe bashkëshorti i saj Francesco. Në vitin 2018, ata duruan të paimagjinueshmen, kur varrosën fëmijën e tyre të vetëm, Matteo, të hedhur në erë nga një bombë e vendosur në shasinë e makinës së tij.

Vrasësit e tij supozohej se i përkisnin Mancusos, klanit 'Ndrangheta' aktualisht në gjyq, të cilët kishin shënjestruar Matteon dhe Francescon pas një mosmarrëveshjeje mbi kufirin midis tokës së njëri-tjetrit.

Në varrezat në qytetin e Limbadi, pak metra larg varrit të Matteos, shtrihet varri i familjes Mancuso: viktima dhe të afërmit e vrasësve të tij pothuajse krah për krah.

Në dhomën e tyre të ndenjes, ku muret janë zbukuruar me fotografi gjigante të Matteos, Sara më thotë se ai ishte "gëzimi i jetës - i sjellshëm dhe i jashtëzakonshëm. Jam krenare që kam qenë nëna e Matteos dhe krenare që e kam pasur si djalë".

I ulur pranë saj, Françesko, i cili ishte në makinë me Matteon në atë kohë, i shpërqendruar godet tavolinën, duke parë i pafuqishëm teksa gruaja e tij nuk i mban dot më lotët.

"Jeta jonë nuk është më një jetë," thotë ajo. "Ndonjëherë, unë pyes Zotin: 'Ku ishe kur Matteo po vdiste?' Dhe e dashura e Matteos më thotë: ‘Ai ishte aty duke marrë Matteon me vete’”.

Limbadi, thotë Sara, është i mbushur me 'Ndrangheta-t. Ata kontrollojnë bizneset lokale, mbajnë levat e pushtetit dhe ngjallin frikë me sjelljen e tyre bandite. Ndërsa mosmarrëveshja e saj për tokën me ta u përshkallëzua, ajo kujton se si ata do të vrisnin kafshët e familjes së saj dhe më pas do të hidhnin kokat e prera të pulave në çatinë e shtëpisë së saj.

“Derisa të ndryshojë mentaliteti i njerëzve, gjërat nuk do të ndryshojnë kurrë”, shton ajo. "Duhet të mbjellim farën e ndryshimit, si prokurori Gratteri dhe të gjithë prokurorët si ai. Derisa të ndjekim hapat e këtyre njerëzve, do të ngecim këtu me 'Ndrangheta-n në krye. Më duhet të luftoj, të shkoj në vijën e parë dhe të bërtas në rrugët e këtij qyteti: 'Ndrangheta duhet të largohet nga këtu!' Ky nuk është qyteti i Ndranghetës, por qyteti i Matteos”.

Por, ndarja e dorës mbytëse të 'Ndranghetës' do të kërkojë më shumë se një ndryshim në mentalitet: do t'i duhen mafiozët të kthehen kundër mafies, duke thyer "omertà" ose kodin e heshtjes.

Një është Luigi Bonaventura, i cili po dëshmon në gjyqin Mancuso. Ai pranon të takohen në veri të Italisë, diku jo larg vendit ku jeton, megjithëse nuk do të na tregojë saktësisht se ku është. Dëshmia e tij ofron një pasqyrë të rrallë në punën e brendshme të mafiozëve dhe se si funksionon indoktrinimi i tyre. Gjashtëmbëdhjetë vjet më parë, ai filloi të bashkëpunonte me policinë me qëllim që, thotë ai, t'u jepte fëmijëve të tij lirinë që ai kurrë nuk e kishte dhe që atëherë ka jetuar nën mbrojtjen e dëshmitarëve. Ai përdor emrin e tij, por e mbulon fytyrën me një kapuç, në mënyrë që të mos njihet nga ata kundër të cilëve është kthyer.

“Ndrangheta është një fis dhe nëse lind në atë familje ndërkohë që është në luftë, nuk mund të bësh gjë tjetër veçse të rritesh me nxitjen e urrejtjes dhe dhunës”, thotë ai. "Fjalët e përsëritura ishin gjithmonë të njëjta: "Vrit, vras, vrau".

Ai kujton se është rritur "si një fëmijë ushtar", i kanë dorëzuar një armë në moshën 10-vjeçare dhe ka luajtur me armë të vërteta sikur të ishin lodra. Pasi ishte trajnuar si ajo që ai e quan "një vrasës i qelizave të fjetura", ai u thirr të luftonte në moshën 19-vjeçare. 

"Unë kam qenë i përfshirë në pesë vrasje," thotë ai. "Tre kam qenë dëshmitar dhe dy kam kryer".

Ai pretendon se bashkëpunimi i tij ka çuar në dënimin ose arrestimin e më shumë se 500 të dyshuarve nga Ndrangheta. Çfarë ndikimi, pyes unë, a mendon se do të ketë tek mafia “maxi gjyqi” në vazhdim?

“Ndrangheta nuk ka një kokë, nuk është Cosa Nostra e Siçilisë, me një bos bosësh që sapo rrëzohet, rrëzon gjithçka me vete”, përgjigjet ai. "Ndrangheta është një përbindësh me shumë koka, dhe nëse njëra pritet, ka shumë të tjerë. Është çështje kohe, ndoshta 10 vjet, por klani Mancuso do të rigrupohet dhe ata do të kthehen më të fortë se ndonjëherë."

Është një prognozë pesimiste. Por në terren në Kalabri, shoqatat antimafia po punojnë për të edukuar brezin e ardhshëm dhe për të siguruar që të rinjtë e Italisë të largohen nga kthetrat e krimit të organizuar.

Megjithatë, tentakulat e mafias janë aq të gjata, infiltrimi i saj në shoqërinë italiane aq i thellë, saqë edhe Nicola Gratteri, autoriteti më i lartë i vendit thotë se Italia nuk do të jetë kurrë e lirë nga zotërimi i Ndranghetas. 

"Mund të reduktohet shumë, por do të duhej një revolucion për ta luftuar atë. Ne kemi ende nevojë për një sistem më të fortë - dhe mbi të gjitha, ne duhet të investojmë në arsim dhe kulturë."

Kjo, thotë ai, është ajo që bëri ndryshimin për të si djalë, ndërsa shumë nga miqtë e tij të fëmijërisë u futën në grackën e 'Ndrangheta'.

"Nëse do të kisha lindur njëqind metra poshtë rrugës ku linda, do të kisha qenë sot një bos mafioz," vëren ai. 

"Por unë kam qenë me fat sepse kam lindur në një familje me njerëz të ndershëm. Shumë nga shokët e mi të klasës janë vrarë me armë; të tjerë i kam arrestuar për armë ose drogë."

Ai kujton se ishte vendosur në Miami kur një ish-shoku i shkollës u arrestua me 800 kg kokainë në anijen e tij me vela. 

"Më tha se i kishte shkatërruar jetën. Unë i thashë: shiko, ti ende mund t'i ndryshosh gjërat, ka mundësi për të bashkëpunuar, por ai refuzoi."

Në këtë betejë për shpirtin e Italisë, cila palë fiton: mafia apo shteti? Ai buzëqesh. 

"Është një barazim. Për të fituar, ne duhet të ndryshojmë rregullat e lojës, me një sistem burgjesh mjaft të fortë për të dekurajuar kriminelët."

Heroi për shumëkënd, armik i disave, Gratteri duket disi një figurë e izoluar, por, a është penduar 64-vjeçari?

"Jo," përgjigjet ai. "Ndoshta mund të kisha bërë më shumë - edhe nëse nuk ishte e mundur nga ana njerëzore. Unë kam bërë punën më të mirë në botë - dhe do të vazhdoj për aq kohë sa të mundem."

"Gjithçka në jetë ka një çmim, jo? Për të pasur një jetë normale, do të më duhej të ecja më ngadalë. Ndoshta do të më duhej të punoja më pak. Por do të isha ndjerë si frikacak. Dhe të jetoja si frikacak. nuk ka kuptim për mua."

Me një shtrëngim duarsh të shpejtë, gjyqtari anti-mafia niset për të luftuar betejën e tij të radhës.

Marrë dhe përshtatur nga BBC

nicola gratteri

Sondazh

Poll

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Dhunuan dhe kërcënuan me një pistoletë 70-vjeçarin në banesën e tij, arrestohen tre të rinjtë

Laura Pausini dhe Tom Cruise pjesë e ceremonisë së mbylljes së Botërorit 2026

Ish i burgosuri në Fier: Nuk jeton dot në Shqipëri pa shkelur ligjin, bën vaki të kthehem prapë