LIVE UPDATES
Bota

Ndotja e ajrit shkurton jetëgjatësinë në botë me dy vite

Në të gjithë Azinë Jugore, një person mesatar do të jetonte pesë vjet më gjatë nëse nivelet e grimcave të imta plotësonin standardet e Organizatës Botërore të Shëndetësisë, sipas një raporti nga Instituti i Politikave të Energjisë të Universitetit të Çikagos.

14 Qershor 2022, 13:58 Nga d.a
Ndotja e ajrit shkurton jetëgjatësinë në botë me dy
Foto Ilustruese

BOTË- Ndotja mikroskopike e ajrit e shkaktuar kryesisht nga djegia e lëndëve djegëse fosile shkurton jetën në mbarë botën për më shumë se dy vjet, raportuan studiuesit të martën.

Në të gjithë Azinë Jugore, një person mesatar do të jetonte pesë vjet më gjatë nëse nivelet e grimcave të imta plotësonin standardet e Organizatës Botërore të Shëndetësisë, sipas një raporti nga Instituti i Politikave të Energjisë të Universitetit të Çikagos.

Në shtetet indiane të Uttar Pradesh dhe Bihar, shtëpia e 300 milionë banorëve, sëmundjet gjymtuese të mushkërive dhe zemrës të shkaktuara nga e ashtuquajtura ndotje PM2.5 reduktojnë jetëgjatësinë me tetë vjet dhe në kryeqytetin e Nju Delhit me një dekadë.

Ndotja PM2.5, 2,5 mikron e gjerë ose më pak, afërsisht diametri i një floku të njeriut, depërton thellë në mushkëri dhe hyn në qarkullimin e gjakut.

Në vitin 2013, Kombet e Bashkuara e klasifikuan atë si një agjent që shkakton kancer. OBSH thotë se dendësia PM2.5 në ajër nuk duhet të kalojë 15 mikrogramë për metër kub në çdo periudhë 24-orëshe, ose 5 mcg/m3 mesatarisht gjatë një viti të tërë.

Përballë provave në rritje të ndikimeve të dëmshme shëndetësore, OBSH-ja shtrëngoi këto standarde vitin e kaluar, ndryshimi i parë që nga vendosja e udhëzimeve për cilësinë e ajrit në 2005.

"Ajri i pastër shpaguhet në vite të tjera të jetës për njerëzit në mbarë botën. Reduktimi i përhershëm i ndotjes globale të ajrit për të përmbushur udhëzimet e OBSH-së do të shtonte 2.2 vjet mbi jetëgjatësinë mesatare," tha udhëheqësi i hulumtimit Crista Hasenkopf dhe kolegët në raportin e Indeksit të Jetës së Cilësisë së Ajrit.

Pothuajse të gjitha rajonet e populluara në botë i tejkalojnë udhëzimet e OBSH-së, por askund më shumë se në Azi: 15 herë në Bangladesh, 10 herë në Indi dhe nëntëfish në Nepal dhe Pakistan. Afrika Qendrore dhe Perëndimore, së bashku me pjesën më të madhe të Azisë Juglindore dhe pjesë të Amerikës qendrore, përballen gjithashtu me nivele ndotjeje dhe jetë të shkurtuara  shumë mbi mesataren globale.

Çuditërisht, ndotja PM2.5 në vitin 2020, të dhënat më të fundit të disponueshme, ishte praktikisht e pandryshuar nga viti më parë, pavarësisht një ngadalësimi të mprehtë në ekonominë globale dhe një rënie korresponduese në emetimet e CO2 për shkak të bllokimeve të Covid.

Një vend që ka parë përmirësime të mëdha është Kina. Ndotja PM2.5 ra në vendin me 1.4 miliardë banorë me pothuajse 40 për qind midis 2013 dhe 2020, duke shtuar dy vjet jetëgjatësisë. Por edhe me këtë përparim, jetët në Kinë janë shkurtuar mesatarisht sot me 2.6 vjet.

 

ndotja e ajrit obsh

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë