LIVE UPDATES
Bota

Motivet e paqarta të Turqisë për të bllokuar anëtarësimet në NATO

Erdogan i akuzoi këto dy vende nordike, në veçanti Suedinë, se strehojnë anëtarët e partisë së jashtëligjshme në Turqi, Partinë e Punëtorëve të Kurdistanit (PKK), si dhe mbështetësit e predikuesit me qëndrim në Shtetet e Bashkuara, Fethullah Gulen, i cili akuzohet nga Ankaraja për orkestrimin e grushtit të dështuar të shtetit në vitin 2016.

24 Maj 2022, 19:38 Nga DOSJA
Motivet e paqarta të Turqisë për të bllokuar
Erdogan

TURQI- Më 19 maj, Presidenti turk Recep Tayyip Erdogan përsëriti kundërshtimin e tij për anëtarësimin e Suedisë dhe Finlandës në aleancën e NATO-s. Turqia është një ndër 30 vendet anëtare të NATO-s, të cilat duhet të japin të gjitha miratimin për të lejuar anëtarësimin e vendeve të reja në këtë traktat të udhëhequr nga Shtetet e Bashkuara.

Zoti Erdogan i akuzoi këto dy vende nordike, në veçanti Suedinë, se strehojnë anëtarët e partisë së jashtëligjshme në Turqi, Partinë e Punëtorëve të Kurdistanit (PKK), si dhe mbështetësit e predikuesit me qëndrim në Shtetet e Bashkuara, Fethullah Gulen, i cili akuzohet nga Ankaraja për orkestrimin e grushtit të dështuar të shtetit në vitin 2016.

Më 18 maj, Suedia dhe Finlanda njoftuan se do të paraqesin bashkërisht aplikimet për anëtarësimin në NATO, një zhvillim ky që gazeta britanike The Guardian tha se është “një zhvendosje sizmike në arkitekturën e sigurisë së Evropës, pas sulmit të Rusisë në Ukrainë”.

Prej dekadash, Finlanda, e cila ka kufi të përbashkët me Rusinë, si dhe Suedia, vendi fqinj në perëndim të Finlandës, e shihnin futjen në NATO si një provokim të panevojshëm ndaj Rusisë dhe për rrjedhojë ruajtën neutralitetin.

Tashmë që Rusia vazhdon goditjet me artileri dhe raketa ndaj Ukrainës, gjithçka ka ndryshuar. NATO ka një politikë “të dyerve të hapura” për çdo vend që mund të dëshirojë të anëtarësohet, por në prag qëndron zoti Erdogan.

“NATO është një organizatë sigurie; ne nuk mund të pranojmë që ajo të përmbajë organizata terroriste. Këto vende strehojnë PKK-në dhe YPG-në”, tha zoti Erdogan, duke iu referuar kështu Njësive Mbrojtëse të Popullit Kurd në Siri (YPG), që janë aleatë të Shteteve të Bashkuara në luftën ndaj ISIS-it në Siri.

Megjithatë, përkufizimi që jep zoti Erdogan shtrembëron të vërtetën, heq vëmendjen nga disa motivime të tjera të mundshme dhe injoron disa fakte të rëndësishme.

Pikë së pari, Finlanda dhe Suedia janë anëtare të Bashkimit Evropian, i cili ka shpallur të jashtëligjshme PKK-në.

PKK-ja është angazhuar prej dekadash në një fushatë për pavarësi në pjesën juglindore të Turqisë. Ankarja, e konsideron PKK-në grupim terrorist, ashtu si edhe BE-ja dhe Shtetet e Bashkuara. YPG-ja është krahu i armatosur i Partisë Bashkimi Demokratik (PYD), një filial i PKK-së në Siri.

Suedia dhe Finlanda i hedhin poshtë akuzat se po strehojnë terroristë.

Më 20 maj, Ministrja e Punëve të Jashtme të Suedisë, Ann Linde, akuzoi zotin Erdogan se përhap “dizinformim”. Në një mesazh në Twitter, ajo tha se Kryeministri i ndjerë suedez Olof Palme ishte i pari që e shpalli PKK-në grup terrorist në vitin 1984, dhe se ky pozicion nuk ka ndryshuar.

Prej vitesh në fakt, PKK-ja dyshohej si organizatore e vrasjes së zotit Palme në vitin 1986. Këto akuza ushqeheshin nga Turqia deri në vitin 2020, kur prokuroria suedeze akuzoi për vrasjen Stig Engstromin, një projektues grafikash dhe kritik i zotit Palme. I akuzuari ka bërë vetëvrasje.

Ndërkohë, Presidenti finlandez Sauli Niinisto tha në Twitter se “Finlanda dënon terrorizmin në të gjithë format që shfaqet. Dialogu nga afër vazhdon” me Turqinë.

Presidenti i Shteteve të Bashkuara Joe Biden ka mirëpritur aplikimet e Suedisë dhe Finlandës dhe tha se anëtarësimi i tyre do të forconte NATO-n.

Një varg njoftimesh në lajme spekuluan mbi motive të tjera turke për kundërshtimin e zotit Erdogan. Organizata e lajmeve në internet POLITICO vuri në dukje se Turqia bëri një lëvizje të ngjashme në vitin 2009, kur bllokoi emërimin e kryeministrit të Danimarkës si drejtues i NATO-s, pasi ky vend kishte një stacion televiziv kurd.

POLITICO tha se Turqia mund të jetë duke ushtruar presion ndaj Shteteve të Bashkuara për të arritur një marrëveshje për marrjen e avionëve luftarakë F-16. Presidenti Biden dhe Kongresi amerikan kanë qenë duke shqyrtuar kërkesën e Turqisë.

Agjensia e lajmeve Associated Press raportoi se Turqia gjithashtu mund të kërkojë t'i jepet fund embargos së armëve, që disa vende evropiane, përfshirë Finlandën dhe Suedinë, vendosën ndaj Ankarsë në vitin 2019 pasi ushtria turke ndërhyri në Sirinë verilindore.

Zoti Erdogan përmendi si arësye të ndpërhyrjes shqetësimet e sigurisë, duke thënë se kishte për qëllim eliminimin e milicive kurde pranë kufijve të Turqisë.

Ka gjithashtu edhe çështje të politikës së brendshme.

Turqia do të mbajë zgjedhjet presidenciale dhe parlamentare në vitin 2023. Megjithatë, tani inflacioni është rritur në 70 për qind, më i larti që nga ardhja në pushtet në vitin 2002 e Partisë për Drejtësi dhe Zhvillim (AKP) të zotit Erdogan. Dhe ndërsa ekonomia dobësohet më tej, ndjenjat kundër refugjatëve janë rritur.

Turqia ka popullsinë më të madhe të refugjatëve në botë, përfshirë 3.6 milionë refugjatë sirianë, që i pranoi si pjesë e një marrëveshjeje të vitit 2016 me BE-në. Më pas evropianët ranë dakord t'i jepnin Turqisë 6 miliardë euro për ndihmën për refugjatët dhe të rifillonin bisedimet e ngecura mbi kërkesën e Turqisë për t'u bashkuar me Bashkimin Evropian.

Turqia shpenzoi fondet e fundit të BE-së në dhjetor 2021 dhe Evropa ka treguar interes për rinovimin e marrëveshjes. Duke shkruar për The National, një gazetë në gjuhën angleze në Emiratet e Bashkuara Arabe, gazetari David Lepeska tha se Turqia mund të tolerojë "hyrjen në NATO të Suedisë dhe Finlandës ‘gjoja mbështetëse të terrorizmit’, nëse evropianët pranojnë të japin më shumë ndihma për refugjatët sirianë”.

Për sa i përket pretendimeve të zotit Erdogan ndaj zotit Gulen, i cili jeton në shtetin amerikan të Pensilvanisë, Turqia nuk ka arritur të paraqesë argumenta solide për të provuar se zoti Gulen orkestroi përpjekjen për grusht shteti në vitin 2016.

Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian nuk janë dakort me Turqinë që lëvizja e zotit Gulen të jetë një organizatë terroriste, dhe Shtetet e Bashkuara kanë refuzuar kërkesat e përsëritura të Turqisë për ekstradimin e zotit Gulen.

Në vitin 2020, John Bolton, ish-këshilltar i sigurisë kombëtare të Shteteve të Bashkuara, i tha kanalit turk T24 News, se “qeveria turke paraqit vazhdimisht të njëjtat dokumenta, të cilave u mungojnë të dhënat për përfshirjen e klerikut në grushtin e dështuar të shtetit”.

Marrë nga VOA

Sondazh

Poll

Rama flet nga Mali i Zi për Zvërnecin: Nuk ka projekt ende, por kjo është dhuratë për Shqipërinë

Rama flet nga Mali i Zi për Zvërnecin: Nuk ka projekt ende, por kjo është dhuratë për Shqipërinë

Berisha: Dosjen e Lindave të AKSHI-t e ka mbyllur përfundimisht Rama

Berisha: Mbështesim plotësisht të drejtën e çdo qytetari për protestë, por nuk marrim pjesë

Ngushëllimet/ Berisha: Enea Mekolli është dy herë hero, vrasësi i tij financohej me fonde shtetërore

Vrasja e Enea Mekollit/ Berisha: Do hetojë edhe Komisioni i Sigurisë...

Nisin homazhet për policin që u vra në krye të detyrës gjatë aksionit në Maliq, kolegët e tij në lot

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve