LIVE UPDATES
Bota

Media gjermane: Shqiptarët, sllovenët dhe kroatët janë pro-perëndimorë, Serbia po 'shfrytëzon' BE-në

Jansa, miqësia e të cilit me kryeministrin hungarez Viktor Orban ndonjëherë interpretohet në mënyrë të tepruar, sulmoi edhe Putinin me rastin e përkujtimit të Luftës së Dytë Botërore. Rusia kurrë nuk u çlirua realisht nga komunizmi, tha kryeministri aktual i Sllovenisë më 10 maj.

23 Maj 2022, 17:09 Nga DOSJA
Media gjermane: Shqiptarët, sllovenët dhe kroatët janë
Vucic dhe Putin

Nga Dietagepost

Në Evropën Juglindore, pra në zonën ndërmjet kufijve jugorë të Kroacisë dhe kufirit verior të Greqisë, të cilën zhargoni i BE-së e quan “Ballkani Perëndimor”, përplasen shumë interesa të fuqive të huaja. Rusia, Turqia, fuqitë arabe, Kina, Amerika dhe Bashkimi Evropian janë të gjithë të përfshirë këtu, me aktorë të ndryshëm dhe secili me qëllimet e veta. Lufta në Ukrainë dhe përshkallëzimi në rritje midis Moskës dhe Perëndimit po kanë një ndikim masiv në këtë pararojë të BE-së, shumë më poshtë pragut të perceptimit të shumicës së evropianëve.

Anëtarët e BE-së Sllovenia dhe Kroacia mbështesin të gjitha sanksionet evropiane kundër sistemit të Putinit dhe megjithatë edhe këtu ka të çara solidariteti. Në Slloveni, për shembull, kryeministri Janez Jansha, i cili u votua nga posti disa ditë më parë, ishte një nga mbështetësit më të guximshëm të Ukrainës. Së bashku me krerët e qeverive të Polonisë dhe Republikës Çeke, ai ishte i pari që udhëtoi për në Kiev të rrethuar, në atë kohë ende duke rrezikuar jetën e tij, për të dërguar një shenjë solidariteti me Ukrainën e pushtuar.

Jansa, miqësia e të cilit me kryeministrin hungarez Viktor Orban ndonjëherë interpretohet në mënyrë të tepruar, sulmoi edhe Putinin me rastin e përkujtimit të Luftës së Dytë Botërore. Rusia kurrë nuk u çlirua realisht nga komunizmi, tha kryeministri aktual i Sllovenisë më 10 maj.

 “Nuk kishte lustrim në Rusi, nuk kishte dekomunistizim, nuk kishte drejtësi dhe asnjë interes në Perëndim. E keqja mbijetoi!”-ishte shprehur ai.

Jansa ndoshta ka folur pak edhe për vendin e tij, i cili gjithashtu nuk ka përjetuar asnjë “lustrim”, asnjë ndryshim gjithëpërfshirës të elitës. Në çdo rast, ai foli si një njohës i mirë i proceseve të vogla të transformimit, në të cilat komunistët e vjetër ishin në gjendje të qëndronin në krye të zinxhirit ushqimor kombëtar si kapitalistë të konvertuar. Moska qëndron në traditën e Paktit Molotov-Ribbentrop dhe rrjetet e KGB-së kontrollojnë shtetin rus, tha me të drejtë Jansa. Mbetet për t'u parë nëse qeveria e re e majtë-liberale në Slloveni do të ketë një pikëpamje të ngjashme të qartë.

Paralele të forta mes Putinit dhe Millosheviqit

Në Slloveni, si në Kroacinë fqinje, nostalgjikët e vjetër jugosllavë dhe politikanët e majtë preferojnë një pamje të zymtë të realitetit rus. Ndërsa qeveria kristiandemokrate e Kroacisë është qartësisht në anën e Ukrainës dhe kryeministri Andrej Plenkoviç shprehu personalisht solidaritetin e tij në Kiev, presidenti i krahut të majtë Zoran Milanovic gabon.

Duke përdorur retorikë të egër, ai madje kërcënoi të vërë veton ndaj anëtarësimit të Finlandës dhe Suedisë në NATO, duke e lidhur në mënyrë aventureske miratimin e tij me një reformë zgjedhore në Bosnje-Hercegovinë. Nuk do të vijë deri këtu, aq më tepër që nuk është presidenti, por qeveria në Zagreb ai që vendos për votën e Kroacisë. Kryeministri Plenkoviç nuk është vetëm në favor të këtij zgjerimi të ardhshëm të NATO-s, por gjithashtu i vendosur të "vazhdojë të ofrojë ndihmë politike, humanitare, financiare dhe teknike për Ukrainën në këtë situatë". Më 8 maj, gjatë vizitës së tij në Kiev, Irpin dhe Bucha, ai shkroi në Twitter: "Kroacia e di se si është të jesh viktimë e agresionit ushtarak".

Me këtë kryeministri aludon për “luftën e atdheut” të 30 viteve më parë, në të cilën Kroacia u shkëput nga Jugosllavia me një kosto të madhe gjaku për t'u vendosur si një vend i lirë dhe demokratik. Një paralele e ngjashme u hodh nga ministri i jashtëm kroat Gordan Grlic Radman, i cili tha se Kroacia është i vetmi vend i BE-së që ka përjetuar atë lloj agresioni që po vuan tani Ukraina: "Ne e dimë se çfarë po ndodh, si po vuajnë, sa krenarë janë. janë sa të guximshëm janë... Dhe ne e dimë se nuk do të lejojnë sulmin ndaj identitetit të tyre.”

Kroacia mbeti krejtësisht e vetme në fillim

Në fakt, ka "paralele të forta" midis luftërave pushtuese dhe asgjësuese të motivuara nga Serbia e Madhe, të zhvilluara nga Sllobodan Millosheviqi në vitet 1990 në Jugosllavinë e copëtuar dhe pushtimin e Putinit në Ukrainë, siç i tha filozofi kroat dhe ish-ministri i shkencës dhe arsimit Pavo Barisic.

Të dy nuk e pranuan vendimin e lirë, pro-evropian të popujve fqinjë. Vendimi i ukrainasve për një rend të lirë, demokratik dhe për Evropën të kujton fuqishëm qëndrimin e kroatëve në vitin 1991. Megjithatë, ka një ndryshim, sot, Ukraina merr mbështetje masive politike dhe ushtarake nga bota e lirë, ndërsa Kroacia, si Bosnje-Hercegovina më vonë, fillimisht mbeti plotësisht e vetme në vitin 1991. Heziturimi politik i fuqive perëndimore në atë kohë, duke përfshirë Britaninë, Francën dhe madje edhe SHBA-në, i hapi rrugën rritjes së agresionit të Serbisë së Madhe.” , thotë Pavlo Barisic.

Gjithmonë në anën e duhur të historisë

Në ndryshim nga sllovenët, kroatët dhe shqiptarët, serbët kanë qenë gjithmonë të orientuar drejt Rusisë. Si një kandidate zyrtare për në BE, Serbia është e lumtur të marrë para nga Brukseli, por kurrë nuk ka dyshuar në miqësinë e saj tradicionale me Moskën. Serbia dhe Rusia kanë qenë "gjithmonë në anën e duhur të historisë", tha ministri serb Nenad Popoviç në përkujtimin e Luftës së Dytë Botërore në Beograd më 9 maj, ku ishin ekspozuar edhe një figurë kartoni e Putinit dhe shkronja "Z" e madhe.

Presidenti Aleksandar Vuçiç, i cili është i plotfuqishëm në Serbi, tha se ishte nën presion të madh politik sepse Beogradi nuk po i bashkohet sanksioneve të BE-së kundër Rusisë. Këtë politikë para disa ditësh e konfirmoi edhe Këshilli i Sigurisë Kombëtare në Beograd. 

Serbia është kapur mes dy karrigeve. Vuçiç thekson se Serbia po ndjek interesat e saj jetike kombëtare dhe po respekton miqësitë tradicionale. Kjo do të thotë Rusia”.-komenton Barisic.

Megjithatë, kur Putini i krahasoi qëllimet e tij të zgjerimit në Ukrainë në fund të prillit me njohjen perëndimore të Kosovës, sepse "republikat popullore" të Donetskut dhe Luhanskut kishin të njëjtën të drejtë si Kosova për të vendosur për sovranitetin e tyre pa pëlqimin e qeverisë qendrore, Beogradi politik u fut në telashe Panik. 

"Tani Serbia është nën presion të njohë Kosovën në mënyrë që Putini të mos mund ta përdorë Kosovën si argument për atë që po ndodh në Ukrainë," u ankua Vuçiç.

Bosnja rrezikon të shkatërrohet si shtet

Mediat rusofile të Serbisë kanë reaguar më ashpër: “Putin i godet Serbisë pas shpine, e këmben Kosovën me Donbasin”, shkruante “Srpski Telegraf”. Kurir shkruante se Putini po mbronte interesat e tij në Donbass "pa marrë parasysh pozicionin e Serbisë në Kosovë". Putini deri atëherë konsiderohej si mbrojtës i interesave serbe në Ballkan, jo vetëm, por mbi të gjitha në Kosovë.

Republika serbe e Bosnje-Hercegovinës, "Republika Srpska" dhe autokrati i saj de fakto Milorad Dodik e konsiderojnë gjithashtu Putinin si kumbarin e tyre. Në paradën përkujtimore të Luftës së Dytë Botërore, Dodik tha në prani të ambasadorit rus: “Liria është e mundur vetëm nëse kemi shtetin tonë.” Dodik, i cili është anëtar i presidiumit tre anëtarësh të Bosnje-Hercegovinës, ka vite që është përkushtuar për shkatërrimin e këtij shteti nga separatizmi serb. Franjo Topiç, prift katolik, teolog dhe kryetar shumëvjeçar i shoqatës kulturore kroate “Napredak” në Sarajevë, tha për “Tagespost” se nuk njeh asnjë rast tjetër në botë që një president të agjitojë kundër shtetit të tij. Dy entitetet e Bosnjës ("Republika Srpska" dhe "Federata") janë "shtete të vogla de facto të pavarura".

Barisic pajtohet se në mesin e vendeve në Evropën Juglindore, Bosnja është më e rrezikuar nga shkatërrimi si shtet. Bashkimi Evropian duhet të përfshihet shumë më tepër. 

Pse njerëzit ende hezitojnë t'i japin Bosnjë-Hercegovinës statusin e një vendi kandidat në BE?” pyet filozofi, i cili është edhe Sekretari i Përgjithshëm Ndërkombëtar i Bashkimit Pan-Evropian. Nëse BE-ja vërtet dëshiron të udhëheqë politikën e sigurisë, ajo duhet "të ndihmojë Bosnjën dhe Hercegovinën të reformojë drejt anëtarësimit në BE". Vetëm kështu mund të funksionojë ky shtet.

Vizita e Sekretarit Kardinal të Shtetit Pietro Parolin në Zagreb javën e kaluar dëshmoi se Vatikani ndan këto shqetësime. Vatikani donte t'i kujtonte komunitetit ndërkombëtar rëndësinë e stabilitetit në Bosnje-Hercegovinë, siguroi kryediplomati i Papës klasën politike kroate. Një sinjal i qartë, duke pasur parasysh aspiratat separatiste të Dodikut dhe diskriminimin e dukshëm ndaj katolikëve kroatë në "Republika Srpska".

Ose për BE-në ose për Rusinë

Vladimir Putin e mbështet Dodikun "për të destabilizuar Evropën", thotë në intervistën për "Tagespost" publicisti slloven Tomaz Zalaznik, drejtor i "Inštitut Nove Revije" dhe bashkëthemelues i Forumit për Shkenca Humane në Lubjanë. E ndarë në zona të influencës serbe, kroate dhe myslimane, Bosnje-Hercegovina është një "vatër korrupsioni" dhe e shënuar nga mungesa e të kuptuarit të standardeve demokratike dhe shtetit të së drejtës.

Izolimi ndërkombëtar i Vladimir Putinit është problem si për Dodik ashtu edhe për presidentin serb Vuçiç. Megjithatë, për momentin, sanksionet e BE-së kundër Moskës janë në dobi të Vuçiçit, "sepse Putini ka nevojë për të". Në këtë mënyrë, presidenti Vuçiç mund të zgjerojë pushtetin e tij. Intelektuali slloven beson se BE-ja duhet të sigurojë që presidenti i Serbisë të mos mund të anashkalojë më sanksionet që synojnë Rusinë. 

BE nuk duhet ta lejojë atë të luajë rolin e një spekulatori të luftës. Ose ai zgjedh BE-në ose Rusinë.”-tha Zalaznik.

Zalaznik beson se lufta, kostoja e luftës dhe sanksionet po dobësojnë ekonominë ruse, prandaj edhe roli i Rusisë në Ballkan po dobësohet. Rusët janë mësuar të "jetojnë në mënyrë modeste, përveç oligarkëve të tyre, të cilët përbëjnë rreth pesë për qind të popullsisë". Kjo është arsyeja pse ai nuk pret ndonjë rezistencë të brendshme për shkak të rënies së standardeve. “Në të njëjtën kohë, Putin e rrethoi veten me një aparat të fuqishëm represiv që mund të mbysë çdo opozitë apo rezistencë në një çast”. Presidenti rus është i pranishëm në Evropën Juglindore për një arsye në veçanti: "Për Putinin, Ballkani është një mjet për të destabilizuar Evropën dhe për të zgjeruar ndikimin rus," tha Zalaznik.

Tani, megjithatë, lufta po zvogëlon ndikimin e Putinit në Ballkan, "i cili do të lirojë hapësirë ​​për të tjerët, për Kinën dhe Turqinë, të cilët tashmë janë të pranishëm në Ballkan". Kjo zonë gjeografike po bëhet “preje relativisht e lirë për investimet e huaja nga Kina dhe Turqia për shkak të politikave të saj korruptive”. Për të dyja vendet, të cilat mendojnë strategjikisht, Ballkani është një "bazë e pasur me lëndë të para për një pozicion strategjik në ballë të Evropës, në buzë të Mesdheut dhe në tranzicion në Azi".

Sondazh

Poll

Rama thirrje protestuesve: Jo 5 mijë veta, por 500 mijë të dalin në shesh nuk mjaftojnë

Rama thirrje protestuesve: Jo 5 mijë veta, por 500 mijë të dalin në shesh nuk mjaftojnë

Rama në Vlorë: Fajtorin e gjen prokuroria dhe gjykata, qeveria e ka të ndaluar këtë punë

Rama- qytetarit në Vlorë: Gati jam të shaj gjykatën, por më prish punë me Europën

Tension në Vlorë/Punonjësit e sigurisë i grisin pankartën, qytetarja shpërthen në lot:Nuk bëra asgje

Rama në Zvërnec: Brunës i thash nuk dua njerëz nga Vlora, por s'kam frikë të përballem

"Prona nuk është kthyer"/Rama përplaset me banorin e Zvërnecit:Me kë po flet? Të mos bëjmë debat kot

Rama nga Vlora: Shqipëria shitet apo nuk shitet e vendosin pronarët, jo qeveritë apo protestuesit

Humb një fëmijë në mes të turmës, mobilizohen gjithë protestuesit për ta gjetur

Nesër njoftohen 2 protesta: Në 10:00 në Zvërnec, në 18:00 në Tiranë#dosja #protesta

Rama batuta me qytetarin: Edhe kjo me duhet që t'më dali nami se shoh njerëzit nga pantollonat

“Ajo që the me vrau"/ Banori i Zvërnecit i drejtohet Ramës: Kam 35 vite që luftoj

Kur do të anëtarësohet Shqipëria? Rama: S’parashikohet Zoti, seksi dhe BE-ja

Rama flet nga Mali i Zi për Zvërnecin: Nuk ka projekt ende, por kjo është dhuratë për Shqipërinë

Berisha: Dosjen e Lindave të AKSHI-t e ka mbyllur përfundimisht Rama

Berisha: Mbështesim plotësisht të drejtën e çdo qytetari për protestë, por nuk marrim pjesë

Ngushëllimet/ Berisha: Enea Mekolli është dy herë hero, vrasësi i tij financohej me fonde shtetërore

Vrasja e Enea Mekollit/ Berisha: Do hetojë edhe Komisioni i Sigurisë...

Nisin homazhet për policin që u vra në krye të detyrës gjatë aksionit në Maliq, kolegët e tij në lot

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit