Dita e 49-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Jep dorëhqjen, nuk ka dialog!
Dita e 49-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Ju erdh...
Dita e 49-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Ju erdh...
Shetet e Gjirit Persik dënojnë sulmet iraniane ndaj infrastrukturës civile: Janë krime lufte 18 Korrik, 17:37 ...
Abuizimi me fondet në Durrës, zbardhen dëshmitë/ Elisabeta Mataj: Jam qytetare e lirë, kush ma ndalon kazinonë...
Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës 18 K...
Një konflikt i ri serioz ndërshtetëror është sot një skenar shumë realist, pasi është shpërfillur dhe konsiderohet i pamundur gjatë 5 viteve të fundit: konfliktet e brendshme me një intensitet më të vogël mund të shpërthejnë me ndërprerje.
Nga Francesco De Palo “Formiche.net”
7 tetori 2023, shënoi jo vetëm datën e sulmit terrorist kundër Izraelit nga Hamasi, por edhe një fillim të ri të mundshëm për “dinamikat e ndërlidhura” me çështjen izraelito-palestineze. Para së gjithash me ato që lidhen me energjinë dhe zhvillimin e mundshëm të konflikteve dytësore.
Një konflikt i ri serioz ndërshtetëror është sot një skenar shumë realist, pasi është shpërfillur dhe konsiderohet i pamundur gjatë 5 viteve të fundit: konfliktet e brendshme me një intensitet më të vogël mund të shpërthejnë me ndërprerje. Kështu shkruhet në raportin e fundit të hartuar nga Instituti Ndërkombëtar për Studime Strategjike (IISS), i përpiluar gjatë 2 viteve të fundit.
Mesdheu Lindor
Dosja strategjike “Turbulenca në Mesdheun Lindor: Gjeopolitika, dinamika e sigurisë dhe energjisë”, ofron një studim unik dhe në kohë mbi rajonin, duke përshkruar fuqinë dhe dinamikën e tij gjeoekonomike nën dritën e një sërë të dhënash mbi mbrojtjen, sigurinë, konfliktin, infrastrukturën, ekonominë dhe energjitikën.
Shifra që ju japin mundësi të rrethoni me të kuqe rreziqet dhe perspektivat e rëndësishme si për vendimmarrjen po ashtu edhe për kontekstin e korporatave. Ajo që na shfaqet është një panoramë e konflikteve të mundshme midis shteteve të rajonit, e shoqëruar nga ambiciet, ankthet dhe aftësitë e aktorëve të ndryshëm lokalë.
Në sfond, dinamika e re e lidhur me tubacionet e gazit dhe gazin, midis Evropës dhe Lindjes së Mesme. E gjithë zona e Mesdheut Lindor, është e përshkuar njëkohësisht nga një sërë faktorësh që kanë përcaktuar aleancat, partneritetet dhe politikat: luftërat civile, konfliktet ndërshtetërore, konkurrenca gjeopolitike (Pranvera Arabe), terrorizmi, emigrimi, pushtimi i Ukrainës nga Rusia. Nisma e Brezit dhe Rrugës e Kinës, roli i fuqive të mesme globale revizioniste si Turqia dhe Irani; dhe projeksionet e fuqisë në Mesdhe nga ana e vendeve të Gjirit.
Lidhje por edhe tensione të reja
Bazuar në këtë dinamikë, edhe marrëdhëniet midis vendeve kanë pësuar një transformim, bazuar në thelb tek çështja e energjisë që nga Marrëveshjet e Minskut dhe idesë së ndërtimit të gazsjellësit TAP, një projekt i bërë edhe më i paqëndrueshëm pas ngjarjeve “të fundit” në Ukrainë dhe tani në Gaza.
Sipas studimit, kërkimi për partnerë rajonalë në fushën e sigurisë, dhe dëshira për t’u shndërruar në një qendër të eksportit të energjisë në Evropë (si për gazin, dhe në terma afatgjatë, edhe për energjinë e gjelbër) i motivoi të gjithë aktorët kryesorë, përkatësisht Egjiptin, Greqinë, Izraelin dhe Turqinë.
Fronti më i rrezikshëm sa i përket konflikteve të reja është identifikuar në Iran, “ndikimi i të cilit në Liban, Siri dhe Gaza, përfaqëson tashmë një kërcënim të menjëhershëm dhe të fuqishëm për Izraelin”.
Është e qartë se një përshkallëzim i mundshëm i konfliktit në territoret palestineze, mund të ndikojë tek dinamikat e tjera rajonale, siç mund të jetë një efekt kaskadë në Liban dhe Siri. Më pak gjasa ka që kjo të ndodhë në Qipro, ku tashmë kemi moment ngrirjeje të fërkimeve midis Athinës dhe Ankarasë.
Lëvizjet e aktorëve të mëdhenj
Në sfond janë vendimet e marra nga vendet e afërta dhe më pak të afërta, por që janë vendimtarë në evoluimin e skenarëve të ardhshëm. I pari është blloku atlantist me Shtetet e Bashkuara, Gjermaninë, Francën dhe Britaninë e Madhe, të cilat mbeten “të domosdoshme për mbështetje jetike ekonomike, financiare, ushtarake dhe diplomatike”.
Për më tepër, ata janë gati të përfitojnë avantazhe nga zbulimet e fundit të gazit në Qipro, Egjipt, Greqi, Izrael dhe Turqi. Një korridor që lidhet në mënyrë të dyfishtë me infrastrukturat e ardhshme të gazit, pra me atë rrjet tubacionesh gazi që nga TAP e në vazhdim, dhe që është bërë objekt i ndërlidhjeve, por edhe i përplasjeve (pak a shumë) midis vendeve konkurruese.
Në këtë pikë, i diktuar nga nevojat ekonomike, Recep Tayyip Erdogan vazhdon të thurë “rrjetën” e tij energjetike. Por orientimi strategjik i Turqisë është tani në kundërshtim me shumë nga aleatët e tij të supozuar.
Nuk mungojnë reflektimet mbi “marrëdhëniet e tij të vështira me aleatët më të rëndësishëm të aleancës atlantike (parlamenti turk ka shtyrë diskutimet për hyrjen e Suedisë për NATO), si dhe me vendet e tjera të Mesdheut Lindor, që e pengojnë atë të luajë një roli udhëheqës në rajon”. Marrëdhëniet e paqëndrueshme me Shtetet e Bashkuara dhe konkurrenca e luhatshme me Rusinë, e plotësojnë tablonë që shihet në Bosfor.
Skenarët
Turqit janë gjithmonë aktivë, dhe këtë e dëshmon marrëveshja e nënshkruar nga operatori shtetëror i gazsjellësit Türkiye Petroleum Pipeline Corporation (Botas) me kompaninë shtetërore algjeriane të naftës dhe gazit Sonatrach, në bazë të të cilit Turqia do të blejë nga Algjeria 4.4 miliardë metra kub gaz natyror të lëngshëm (LNG).
Në të njëjtën kohë, mbetet e bllokuar një sasi e madhe gazi e pranishme nën ujërat e Qipros, dhe kjo për shkak të mungesës së marrëveshjes mbi gazsjellësin Eastmed. Nuk janë vetëm pengesat e natyrës teknike, por mbi të gjitha ato gjeo-politike që po e pengojnë Nikozinë të bëhet një prodhuese dhe eksportuese e gazit natyror pas zbulimet e viteve të fundit.
Duke vëzhguar hartën e Mesdheut Lindor me “sytë” ukrainas dhe izraelitë, lindin 2 pyetje. Si mund të mos ndikojë lidhja, e cila mbetet shumë e qëndrueshme, mes bllokut të përbërë nga Rusia, Kina, Irani dhe Turqia mbi dinamikën energjetike të BE-së dhe SHBA-së që pritet të përballen secila me nga një raund të rëndësishëm zgjedhor?
Në këto kushte, si mund të mbahen nën kontroll nga Perëndimi (kur Italia nuk është më një spektatore), ambiciet e paplotësuara të Kinës dhe Rusisë (të mbështetura nga Turqia dhe Irani) në dy fronte shumë delikate si Kaukazi dhe Ballkani, dhe në fund duke dashur të parandalojë tensionet e reja dhe të dëmshme?
geert wilders Nga Jane Dalton “The Independent” Udhëheqësi populist holandez i ekstremit të djathtë, Geert Wilders, që...
foto ilustruese DUBLIN- Disa protestues u përleshën me policinë, dogjën vetura dhe plaçkitën dyqanet në Dublin, pasi t...
foto ilustruese GAZË- Një armëpushim i përkohshëm në luftën mes Izraelit dhe Hamasit ka hyrë në fuqi të p...
Michael Matheson SKOCI- Ministri skocez i shëndetësisë, Michael Matheson, po hetohet nga autoritetet e Holyrood për faturën e inte...
Nafta DUBAI-Gazrat serrë ngjiten në atmosferë dhe ngrohin planetin, duke çuar në disa ndikime dhe duke përfshirë ngja...
Foto nga zbulimi BRAZIL-Shërbimi gjeologjik në Brazil tha më 23 nëntor se ka zbuluar një specie të re të dinozaurëv...
Foto llustruese GAZA-Turqia planifikon të evakuojë disa nga të fëmijët e plagosur apo të sëmurë në Gazë ...
foto ilustruese LIBAN- Grupi militant Hezbollah hodhi më shumë se 50 raketa në postet ushtarake në veri të Izraelit, një dit&...
Protesta ne Dublin IRLANDË-Protesta të mëdha kanë nisur në Dublin në lidhje me ngjarjet që kanë ndodhur ditën...
GAZA- Ish-negociatori dhe ushtarak në forcat izraelite, Moty Cristal tha sot se shtyrja e armëpushimit dhe lirimit të pengjeve është ...
