LIVE UPDATES
Bota

Kryetari i Këshillit Kombëtar të Shqiptarëve në Mal të Zi: Zgjedhjet e parakohshme, zgjidhja e vetme për krizën

Zoti Nika tha se ka pasur disa përmirësime në këtë drejtim së fundmi, por ato mbeten të pamjaftueshme.

3 Dhjetor 2022, 22:02 Nga DOSJA
Kryetari i Këshillit Kombëtar të Shqiptarëve në Mal
Faik Nika

MALI I ZI- Kryetari i Këshillit Kombëtar të Shqiptarëve në Mal të Zi, Faik Nika thotë se zgjedhjet e parakohëshme janë zgjidhja e vetme për krizën politike në Mal të Zi dhe se shqiptarët duhet të dalin të bashkuar në një listë të vetme. Zoti Nika tha në një intervistë për Zërin e Amerikës se niveli i përfaqësimit proporcional të shqiptarëve në institucionet publike dhe në parlament vazhdon të jetë i pamjaftueshëm. Zoti Nika tha se ka pasur disa përmirësime në këtë drejtim së fundmi, por ato mbeten të pamjaftueshme.

Zëri i Amerikës: Zoti Nika, çfarë përpjekjesh po bëhen për të rritur përfaqësimin e shqiptarëve në qeverisjen e vendit?

Faik Nika: Shqiptarët në Mal të Zi ndodhen në një sfidë të përhershme për përfaqësimin proporcional në institucionet publike në Mal të Zi. Duke u ditur se me statistika zyrtare, shqiptarët në Mal të Zi përbëjnë rreth 5 për qind të popullatës së përgjithshme të Malit të Zi, ndërsa sipas të dhënave të bëra nga studime të ndryshme, përfaqësimi i shqiptarëve në institucionet publike nuk e kalon shifrën 1.5 për qind, duke llogaritur këtu edhe të punësuarit në fushat e arsimit që medoemos duhet të jenë shqiptarë, pasi mësimi atje zhvillohet edhe në gjuhën shqipe. Sfidë tjetër po ashtu është edhe përfaqësimi në parlamentin e Malit të Zi. Duhet ditur që shqiptarët deri në vitin 2009 kishin mundësi të përfaqësoheshin me vende të garantuara në parlamentin e Malit të Zi, duke qenë në fuqi ligji për zonat e veçanta zgjedhore, aty ku banojnë shqiptarët. Në vitin 2009 është hequr kjo mundësi dhe edhe shqiptarët në Mal të Zi si të gjitha subjektet e tjera, hyjnë si të barabarta në garat zgjedhore, duke sjellë kështu përfaqësim më të ulët të shqiptarëve në Parlamentin e Malit të Zi, jo më shumë se dy, maksimalisht tre deputetë, vitet e fundit.

Zëri i Amerikës: Çfarë po bën Këshilli për ta ndryshuar këtë situatë?

Faik Nika: Ne kemi bërë kërkime dhe kemi denoncuar rastet e përfaqësimit joproporcional në institucionet publike në Mal të Zi dhe situatat më të vështira janë në ato komuna ku shqiptarët janë me të vërtetë pakicë, siç janë komunat veriore në Mal të Zi, Plava, Gucija dhe Rrozhaja, sepse aty kemi bërë disa kërkime dhe sondazhe vite më parë dhe rezultatet ishin dëshpëruese pasi kishte institucione ku kishte për shembull 140 të punësuar, e cila ishte konkretisht policia kufitare që kontrollon kufirin e Malit të Zi me Shqipërinë dhe Kosovën dhe aty s’kishte përveçse 1 ose 2 shqiptarë, domethënë që deklaroheshin si të tillë. Për të mos përmendur institucione të tjera si enti për punë sociale, gjykatat, administrata publike ku shqiptarët ishin me të vërtetë të papërfaqësuar dhe duhet t’i gjenim me pikatore se ku janë ata. Kështuqë situata nuk është e mirë edhe në institucione të tjera në përgjithësi në nivelet e shtetit, në administrata e aq më pak në ndërmarrje tek të cilat deri vonë kishte kontroll shteti siç janë ndërmarrjet gjigante, aeroportet, portet, infrastruktura e telekomunikacionit, ku shqiptarët në poste drejtuese pothuajse nuk ishin fare. Ka pasur disa përmirësime me këtë qeverinë e fundit, domethënë disa hapa drejt avancimit, mirëpo përsëri jemi larg asaj që presim.

Zëri i Amerikës: Po përsa i përket gjuhës shqipe në institucionet si edhe informimit në gjuhën shqipe, si mund të ndreqen mangësitë në këtë drejtim?

Faik Nika: Ne kemi një shprehje që ligjet (në Mal të Zi) janë shumë të mira dhe në përputhje me standardet evropiane të vendeve perëndimore, mirëpo zbatimi i tyre lë për të dëshiruar. Përsa i përket zbatimit të gjuhës shqipe në institucione, ajo nuk zbatohet ashtu sa ç’duhet edhe për faktin se një pjesë e përgjegjësisë mbetet tek shqiptarët. Për shembull në komunën e Ulqinit dhe komuna të tjera ku ligji e mundëson përdorimin e gjuhës shqipe, mirëpo vetë punonjësit në administrate nuk e zbatojnë atë. Por duhet pasur parasysh se edhe administrate qendrore nuk e mundëson punësimin ose përfshirjen e kuadrove profesionalë që ta kryejnë një detyrë të tillë, megjithëse siç thashë me ligjin aktual, në ato komuna apo zona ku shqiptarët përbëjnë mbi 5 për qind të popullatës, u lejohet përdorimi zyrtar i gjuhës shqipe në të gjitha institucionet.

Zëri i Amerikës: Zoti Nika le të kalojmë pak tek çështja e krizës politike në vend. Sigurisht që ajo prek edhe komunitetin shqiptar. Si e shihni ju zgjidhjen dhe çfarë roli mund të luajnë shqiptarët në këtë drejtim?

Faik Nika: Absolutisht zgjidhja e vetme është zgjedhjet e parakohëshme parlamentare që besoj se duhet të mbahen nga fillimi i vitit që vjen. Situata nuk është aspak e qëndrueshme sepse kemi pothuajse mosfunksionim të disa insitucioneve kyçe në Mal të Zi, siç është Gjykata Kushtetuese, e cila jep verdiktin final për mbajtjen e zgjedhjeve. Në këtë ngërç institucional, në këtë mosdakordim mes faktorëve politikë që janë në Mal të Zi, në parlament dhe institucione të tjera, rrugëdalja e vetme mbetet zgjedhjet e parakohëshme parlamentare të përgjithshme, por derisa nuk ka një kompromis të përgjithshëm për zgjedhjen e anëtarëve të Gjykatës Kushtetuese, edhe zgjedhjet mund të jenë një ngërç akoma më i madh në të ardhmen. Përsa u përket shqiptarëve në këtë pozitë, unë besoj se shqiptarët duhet të unifikohen në një listë të vetme në zgjedhjet që do të mbahen dhe kursi i shqiptarëve dihet që është drejt integrimit në Bashkimin Evropian dhe në NATO dhe këtë politikë duhet ta ndjekin shqiptarët dhe nuk kanë asnjë alternativë tjetër, megjithëse në Mal të Zi ka edhe rryma të tjera të cilat e shtyjnë Malin e Zi në drejtime të gabuara.

Marrë nga VOA

faik nika mali i zi

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje