LIVE UPDATES
Bota

Kompanitë maqedonase në pritje të huas hungareze

Kuvendi më 17 shtator 2024 miratoi Ligjin për hyrjen borxh të Maqedonisë së Veriut me një kredi nga Banka Hungareze e Eksport-Importit, ku pritet të merren hua 500 milionë euro. Gjysma e kësaj shume, përkatësisht 250 milionë euro, do të jenë të disponueshme për projekte për komunat. Tashmë konkursi është shpallur dhe të gjitha komunat kanë aplikuar.

1 Tetor 2024, 16:21 Nga N.F
Kompanitë maqedonase në pritje të huas hungareze
Foto ilustruese

MAQEDONI- Oda Ekonomike dhe Oda Ekonomike e Maqedonisë Veriperëndimore nuk kanë asnjë detaj mbi mënyrën se si do të shpërndahen 250 milionë eurot që Qeveria maqedonase i ka paralajmëruar si hua nga Hungaria e që do të destinohen për zhvillimin e bizneseve. Jozyrtarisht, nga Odat thonë se ende nuk i dinë kriteret, e as nëse ato do të jenë hua për kompanitë ose diçka tjetër. Por, presin të informohen dhe pastaj të vendosin nëse do të aplikojnë.

Kuvendi më 17 shtator 2024 miratoi Ligjin për hyrjen borxh të Maqedonisë së Veriut me një kredi nga Banka Hungareze e Eksport-Importit, ku pritet të merren hua 500 milionë euro. Gjysma e kësaj shume, përkatësisht 250 milionë euro, do të jenë të disponueshme për projekte për komunat. Tashmë konkursi është shpallur dhe të gjitha komunat kanë aplikuar. Për gjysmën tjetër të huas, në përgjigjen që Qeveria i dërgoi Radio Evropës së Lirë, thuhet se kushtet tashmë janë të njohura.

“Sigurisht që do të ketë kushte, ato edhe deri tani i janë komunikuar publikut dhe lidhen me rritjen e paralajmëruar të prodhimtarisë dhe rritjen e punësimit, respektivisht, sikurse është paralajmëruar, pritet që ekonomia, kompanitë, të kontribuojnë me të paktën një shumë të barabartë, 250 milionë, me qëllim që të rritet ose dyfishohet prodhimi dhe të hapen të paktën 5.000 vende të reja pune, me çka do të ndikohet në rritjen e përgjithshme ekonomike të Maqedonisë (së Veriut)”, thuhet në përgjigjen që Qeveria i ka dërguar REL-it.

Në anën tjetër, opozita konsideron se arsye pse Qeveria ende nuk ka hartuar as një sistem dhe as një mënyrë se si të ndahen paratë për kompanitë është pikërisht fakti se huaja u negociua shpejt e shpejt dhe në mënyrë joinstitucionale.

“Presim të shohim se çfarë është kjo dhe si do të plasohen këto mjete në ekonomi. Ne, si deputetë, kemi informacione aq sa ka edhe publiku për mënyrën se si do të përdoreshin këto mjete financiare. Kjo është një qasje e paqartë ndaj një shume të konsiderueshme të mjeteve financiare, me të cilën e ngarkoni shtetin, i ngarkoni qytetarët. Futet në borxh çdo qytetar në Maqedoni (të Veriut), çdo fëmijë që do të lindë, ndërsa në thelb nuk dimë si dhe në ç’mënyrë do të shfrytëzohen ato dhe për çka”, tha koordinatori i Grupit Parlamentar të LSDM-së, Oliver Spasovski, në një intervistë për REL-in.

Më herët, kryetari i Odës Ekonomike, Branko Azeski, kishte deklaruar se kompanitë nuk janë të interesuara për asgjë tjetër pos për të siguruar kapital të freskët, por me kushte të pranueshme për to.

“Firmat do të kërkojnë para me kamatë sa më të ulët, kjo është normale, por kështu do të krijojmë vetëm një zgjidhje momentale për situatën. Duhet që gjithçka të shkojë në paketë, dhe të sigurohen mjete për mbështetje të biznesit, por edhe të zgjidhen të gjitha çështjet e lidhura, për të cilat vazhdimisht tërheqim vërejtjen. Në këtë mënyrë do të krijojmë një ambient cilësor për biznes, ku shteti do të ketë funksion rregullator, ndërsa biznesi do të garojë në terren në kushte të barabarta, pa ndërhyrjen e tij”, kishte deklaruar Azeski.

Kushtet, sipas të cilave shteti e merr huan nga Hungaria janë me një kamatë vjetore prej 3.25 për qind, një periudhë “grejs” trevjeçare dhe 12 vjet për shlyerjen e kredisë. Marrëveshja për sigurimin e mjeteve nga huaja nga Hungaria, një pjesë e destinuar për kompanitë, pritet të nënshkruhet në fillim të tetorit, thonë nga Qeveria për REL-in.

Ndonëse ende nuk është nënshkruar, ajo është përfshirë në ligjin e miratuar si dokument zyrtar, pasi ky ishte kusht nga Exim Banka e Hungarisë, e cila e jep huan. Ajo e kushtëzoi Maqedoninë e Veriut të miratojë ligjin, i cili më pas do të nënshkruhet. Megjithëse nuk ka shumë detaje në përgjigjen e Qeverisë, ajo thotë se kompanitë duhet të aplikojnë për hua te bankat komerciale.

“Pritet që ato përmes Bankës Zhvillimore dhe pastaj përmes bankave komerciale, me kushte të njëjta me të cilat është marrë kredia (nga Banka për Eksport-Import e Hungarisë), kompanive t’iu vihen në dispozicion”, thuhet në përgjigjen e Qeverisë.

Në marrëveshje ka gjithashtu një sërë aktivitetesh të ndaluara, për të cilat nuk guxon të shfrytëzohen paratë, pavarësisht nëse janë për komunat ose për bizneset. Ndalohen transaksionet e lidhura me pastrimin e parave, financimin e terrorizmit, që janë në kundërshtim me dispozitat e legjislacionit hungarez të BE-së, financimin e produkteve dhe shërbimeve që në aspektin etik ose moral janë të papranueshme, si për shembull lodrat seksuale, produktet mediatike, ose eksperimentimi mbi kafshët.

Daniel Hegedush, bashkëpunëtor i lartë në organizatën Think-tank për politikën publike të Fondit Marshall në Berlin, e cila prej kohësh ndjek populizmin dhe rënien demokratike në Evropën Qendrore dhe Lindore, në një deklaratë për REL-in thotë se elitat hungareze do të kenë leverdi nga lidhjet financiare me Maqedoninë e Veriut, madje edhe nëse përfitimet për huadhënësin hungarez, Exim Bank, mbeten më pak të qarta.

Ai konsideron se një nga qëllimet e deklaruara të Qeverisë hungareze është që të pozicionojë Hungarinë si një kreditor ndërkombëtar dhe të përdorë huat e privilegjuara për të zgjeruar ndikimin global të vendit.

“Megjithatë, koha e dhënies së kësaj huaje duket e dyshimtë, sidomos duke marrë parasysh deficitin vijues buxhetor dhe nivelin e borxhit publik të Hungarisë, që janë në nivele të papara që nga kriza financiare 2008-2009. Kjo është veçanërisht shqetësuese duke marrë parasysh huan prej një miliard eurosh që Hungaria e siguroi nga Kina më herët gjatë këtij viti. Prapëseprapë, ndonëse Qeveria nuk mund të përdorë banka të kontrolluara nga shteti për financimin direkt të deficitit publik, ajo i përdor ato për të zgjeruar arritjet e saj politike dhe ekonomike jashtë vendit”, thotë Hegedush.

Kryeministri hungarez, Viktor Orban, gjatë vizitës zyrtare në Maqedoninë e Veriut, më 27 shtator, me gjithë dyshimet që u ngritën edhe në publikun hungarez rreth origjinës së parave, mohoi lidhjen me Kinën.

“Sa i përket huas, ne nuk mund të japim hua kineze, nuk mund të japim para kineze. Ne kemi një marrëveshje me Kinën se të gjitha paratë që vijnë nga Kina shkojnë për projekte konkrete, nuk mund t‘ju japim para kineze, por mund t‘ju japim para evropiane dhe ato do t'ua japim”, tha Orban.

Rrjedhimisht, Banka Exim është qind për qind në pronësi të Hungarisë dhe për të tashmë dihet se një kredi të ngjashme i ka dhënë Republikës Sërpska, në marrëveshje me presidentin Milorad Dodik në vitin 2021./ REL

maqeoni hungari hua

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet