LIVE UPDATES
Bota

Ish-kuzhinieri i Putin/ Kush ishte shefi i Wagner, Yevgeny Prigozhin?

23 Gusht 2023, 19:46 Nga f.i.
Ish-kuzhinieri i Putin/ Kush ishte shefi i Wagner, Yevgeny Prigozhin?
Vladimir Putin dhe Yevgeniy Prigozhin

RUSI-Yevgeny Prigozhin lindi në Leningrad, sot Shën Petersburg, në vitin 1961, nëntë vjet pas Putinit. Babai i tij vdiq kur ai ishte i ri; nëna e tij punonte në spital, ka thënë Prigozhin. Prigozhin u dërgua në një akademi sportive, ku aktivitetet e përditshme shpesh përfshinin orë të tëra skijimi.

Një mbrëmje marsi 1980, gjatë fundit të zymtë të sundimit të Leonid Brezhnev mbi Bashkimin Sovjetik, 18-vjeçari Prigozhin dhe tre shokë u larguan nga një kafene në Shën Petersburg afër mesnatës, dhe panë një grua që ecte e vetme përgjatë rrugës së errët.

Një nga miqtë e Prigozhin e shpërqendroi gruan duke i kërkuar një cigare. Ndërsa shkoi të hapte çantën e saj, Prigozhin i kapi qafën duke e shtrënguar, derisa humbi ndjenjat. Më pas, shoku i tij i hoqi këpucët, ndërsa Prigozhin hoqi me shkathtësi vathët e saj prej ari dhe i futi në xhepa. 

Kjo ishte një nga shumë grabitjet që Prigozhin dhe miqtë e tij kryen në Shën Petersburg gjatë një periudhe disa mujore, zbuloi gjykata. Ai u dënua me 13 vjet burg dhe e kaloi pjesën tjetër të dekadës pas hekurave. Ai u lirua në vitin 1990, ndërsa Bashkimi Sovjetik ishte në grahmat e vdekjes. Ai u kthye në Shën Petersburg.

Qyteti ishte në prag të transformimit monumental. Prigozhin filloi me modesti, duke shitur hotdog. “Ne bënim 1000 dollarë në muaj, që në kartëmonedha rubla ishte një mal; mamaja ime vështirë se mund t'i numëronte të gjitha", i tha ai portalit të lajmeve në Shën Petersburg Gorod 812 në 2011, një nga intervistat e tij të vetme.

“Ai gjithmonë kërkonte njerëz për t'u miqësuar. Dhe ai ishte i zoti në këtë”, tha biznesmeni që e njihte në vitet 1990.

S'kaloi shumë, Prigozhin zotëronte një aksion në një zinxhir supermarketesh dhe në vitin 1995 ai vendosi se ishte koha për të hapur një restorant me partnerët e tij të biznesit. Ai gjeti Tony Gear, një administrator hoteli britanik, i cili më parë kishte punuar në Savoy në Londër, dhe tani ishte në një nga hotelet e pakta luksoze të Shën Petersburgut.

Prigozhin punësoi Gear për të menaxhuar fillimisht një dyqan vere, pastaj restorantin e tij të ri, në ishullin Vasilievsky të Shën Petersburgut.

Fillimisht restoranti kishte punësuar striptiste si një mënyrë për të tërhequr klientelën, por shpejt u mor vesh se ushqimi ishte i shkëlqyer dhe striptistet u pushuan nga puna. Gear u fokusua në marketingun e restorantit si vendi më i rafinuar për të ngrënë në një qytet. Yjet e popit dhe biznesmenët pëlqenin të hanin atje, siç bëri edhe kryetari i bashkisë së Shën Petersburg, Anatoli Sobchak, i cili ndonjëherë vinte me zëvendësin e tij, Vladimir Putin.

Themelimi i Wagner Group

Për herë të parë emri i Wagner Group u dëgjua në vitin 2014, kur nisi edhe aneksimi i Krimesë nga Rusia. Inteligjenca perëndimore që në atë kohë kishte informacion se themeluesi i saj ishte Evgeny Prigozhin, por një gjë e tillë nga ky u fundit nuk u pranua deri shtator të viti 2022 kur vetë Prigozhin shfaqej në disa video ku bënte rekrutimin e të burgosurve rus.

Emri Wagner: Komandanti i kësaj kompanie ose CEO është Dmitri Utkin, një ish-nënkolonel i forcave speciale ruse, veteran i luftës në Çeçeni. Besohet se emri në kod i Utkin ishte Wagner gjatë kohës së shërbimit të tij dhe për këtë ai i vendosi emrin kompanisë Wagner Group.

Që prej vitit 2017 Wagner është shfaqur edhe në kontinentin afrikan në disa shtete si në Republikën e Afrikës Qendrore, Mali dhe Sudan ku ka një dislokim të konsiderueshëm forcash. Sipas shoqatave humanitare Wagner është përgjegjës për shumë masakra në popullsinë civile të këtyre zonave.

Fillimisht Wagner Group kishte rreth 5 mijë efektiv, kryesisht ish-ushtarak profesionist, por numrat e tyre u rritën në mënyrë të ndjeshme gjatë luftës në Ukrainë duke shkuar deri në 50 mijë ushtarakë ku 80% e tyre ishin të burgosur.

Sanksionet ndaj Wagner

Ndaj Prigozhin dhe Wagner, Shtetet e Bashkuara kanë vendosur një sërë sanksionesh. Fillimisht ato kanë nisur në vitin 2016 për konfliktin në Ukrainë deri sa në shkurt të vitit 2018, Prigozhin dhe 13 shtetas të tjerë u akuzuan se kishin ndërhyrë në zgjedhjet e vitit 2018 në favor të fushatës elektorale të Donald Trump.

Angazhimi i Wagner në konfliktet e tjera

Në vitin 2015 forcat e mercenare janë në Siri ku luftojnë krahas forcave qeveritare kundër forcave rebele. Në vitin 2017, forcat e Wagner u shfaqën në Libi, duke mbështetur forcat e Gjeneralit Khalifa Haftar. Gjithashtu kanë marrë pjesë në operacione ushtarake në Sudan, Republikën e Afrikës Qendrore, Mozambik, ndërsa në Mali luftojnë grupet islamike duke mbështetur forcat qeveritare.

Të ardhurat e Wagner

Presidenti Putin tha se Wagner Group i ishte dhënë një kontratë prej 1 miliardë dollarësh nga Ministria e Mbrojtjes gjatë viti 2022-2023. Sipas Departamentit të Thesarit në SHBA, Prigozhin ka bërë të ardhura me Wagner edhe nga prania e tyre ne disa shtete te tjera. Kompanitë e tij zotërojnë miniera ari dhe diamantesh në Republikën e Afrikës Qendrore dhe në Sudan. Sipas autoriteteve në SHBA, një nga kompanitë energjetike të Prigozhin merr rreth 25% të gjithë fushave të gazit dhe naftës që Wagner i mori ISIS gjatë konfliktit në Siri.

Krimet e Wagner

Prokurorët në Ukrainë akuzojnë Wagner për vrasjen e civilëve dhe tortura në afërsi të Kievi në 2022 së bashku me forcat e rregullta ushtarake. Inteligjenca Gjermane thotë se trupat e Wagner janë të lidhur edhe masakrat e civilëve në Buchan në Mars të 2022. Qeveria Franceze ka akuzuar Wagner për përdhunime dhe grabitje të civilëve në Republikën e Afrikës Qendrore. Shtetet e Bashkuara në 2020 akuzuan Wagner për vendosjen e minave për rreth kryeqytetit të Libisë Tripoli.

Si nisi përplasja me drejtuesit e ushtrisë ruse?

Prigozhin ka akuzuar vazhdimisht Ministrin e Mbrojtjes, Sergei Shoigu dhe kreun e Forcave të Armatosura, Valeriy Gerasimov për inkompetencë. Gjakrat u nxehën më shumë kur Shoigu urdhëroi që ushtarët të nënshkruanin kontrata duke e vendosur Wagner në kontroll të tyre. Në 23 qershor Prigozhin akuzoi drejtuesit e ushtrisë se kishin bombarduar forcat e Wagner. Një ditë më pas ai mori kontrollin e qytetit Rostov on Don nga ku nisi dhe marshimin për në Moskë, ku do të synonte largimin e krerëve të ushtrisë.

Në datën 25, me ndërhyrjen e presidentit Lukashenko, Prigozhin tërheq trupat dhe niset në Bjellorusi. Wagner grup çmontohet nga Putin, ndërsa të gjithë ata që nuk kanë marrë pjesë në dezertim, mund të nënshkruajnë prej 1 korrikut kontratat me ushtrinë ruse.

vdes prigozhin grupi wagner

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

Shiko video te tjera