Dita e 49-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Jep dorëhqjen, nuk ka dialog!
Dita e 49-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Ju erdh...
Dita e 49-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Ju erdh...
Shetet e Gjirit Persik dënojnë sulmet iraniane ndaj infrastrukturës civile: Janë krime lufte 18 Korrik, 17:37 ...
Abuizimi me fondet në Durrës, zbardhen dëshmitë/ Elisabeta Mataj: Jam qytetare e lirë, kush ma ndalon kazinonë...
Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës 18 K...
Ai ishte arrestuar gjatë luftës 12-ditore midis Iranit dhe Izraelit vitin e kaluar për gjoja fotografimin e zonave të ndjeshme.
Autoritetet iraniane nisën një valë të re ekzekutimesh të njerëzve që besohet se janë të burgosur politikë në mars, edhe pse SHBA dhe Izraeli po kryenin sulme ajrore kundër Republikës Islamike.
Regjimi klerik ka ekzekutuar 14 individë që nga fillimi i luftës në fund të shkurtit. Më 18 mars – dy ditë para Nowruz, vitit të ri persian – Irani ekzekutoi Kouroush Keyvani, një shtetas i dyfishtë iraniano-suedez, me akuzën e spiunazhit për Izraelin.
Ai ishte arrestuar gjatë luftës 12-ditore midis Iranit dhe Izraelit vitin e kaluar për gjoja fotografimin e zonave të ndjeshme.
Një ditë më vonë, tre të rinj u ekzekutuan për përfshirjen e tyre në protesta masive në janar, varjet e para që Irani kreu në lidhje me demonstratat mbarëkombëtare që përfunduan me një shtrëngim të përgjakshëm.
Në ditët në vijim, disa persona të tjerë u varën nën akuzën e rebelimit për anëtarësim në Muxhahedinët Popullorë të Iranit (MEK), një grup i ndaluar opozitar.
Edhe në "Sizdah Bedar" – ditën e 13-të dhe të fundit të festimeve të vitit të ri persian – ekzekutimet vazhduan. Amirhossein, një 18-vjeçar që u ndalua gjatë trazirave mbarëkombëtare në janar, u var.
Dhjetëra të burgosur përballen me ekzekutim të afërt
Raha Bahreini, një eksperte e Iranit në Amnesty International, tha se ka "të paktën dy duzina" të burgosur politikë që përballen me një rrezik të afërt të dënimit me vdekje.
"Këta përfshijnë ata që u arrestuan gjatë protestave të janarit, individë, gjyqet e të cilëve datojnë nga lëvizja 'Gruaja, Jeta, Liria' dhe njerëz me lidhje aktuale ose të supozuara me partitë kurde, Muxhahedinët e Popullit ose grupe të tjera opozitare", tha ajo për DW.
Gjithashtu midis tyre janë "individë që u detyruan të bënin 'rrëfime' nën torturë dhe tani po përballen me akuza për spiunazh ose akuza të paqarta si moharebeh (luftë kundër Zotit), baghi (rebelim kundër qeverisë islamike) ose 'korrupsion në tokë'", shtoi eksperti.
Edhe para se të fillonte lufta SHBA-Izrael kundër Iranit, Amnesty paralajmëroi se të paktën 30 të burgosur të lidhur me protestat e janarit ishin në rrezik ekzekutimi – përfshirë dy të mitur. Shtatë prej tyre që atëherë janë ekzekutuar me varje.
Një model i njohur?
Studiuesi ligjor Afrooz Maghzi e përshkroi kërcimin e ekzekutimeve gjatë luftës si "plotësisht të parashikueshëm" dhe një përsëritje të një modeli që ishte tashmë i dukshëm në vitet 1980.
Ajo paralajmëroi gjithashtu për një "prirje të rrezikshme", duke thënë se regjimi teokratik po shfrytëzon retorikën politike nga jashtë – të tilla si deklaratat e presidentit amerikan Donald Trump dhe kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu – për të legjitimuar shtypjen në vend.
Nëse flitet jashtë vendit për "grupe kryengritëse" ose "forca brenda ushtrisë ose institucioneve ushtarake besnike ndaj lëvizjes monarkiste", qeveria iraniane mund t'i përdorë ato narrativa për t'i portretizuar protestat civile si "operacione të armatosura" ose "terrorizëm të drejtuar nga jashtë", tha Maghzi për DW.
Ajo gjithashtu vuri në dukje një rritje të numrit të "individëve të panjohur" – njerëz për të cilët nuk ekziston informacion dhe që me sa duket nuk kishin akses në të dhëna të ndjeshme – që ekzekutohen me akuza për spiunazh që nga shpërthimi i luftës.
Duke e përshkruar këtë si një zhvillim të ri, Maghzi tha se regjimi dëshiron të projektojë një "imazh artificial të forcës" në kohë konflikti.
Çfarë mund të bëjnë njerëzit jashtë vendit?
Nga 14 personat e ekzekutuar gjatë gjashtë javëve të fundit, gjashtë u vranë për anëtarësim të dyshuar në grupin e ndaluar MEK. Maghzi tha se autoritetet iraniane po e përdornin qëllimisht këtë grup për të portretizuar të gjithë lëvizjen protestuese si "militariste".
Njerëzit që jetojnë jashtë vendit duhet të demaskojnë narrativën e regjimit iranian, tha Maghzi.
"Vazhdoni të theksoni se ata që ekzekutohen janë mësues, studentë dhe qytetarë të zakonshëm – jo luftëtarë të armatosur," nënvizoi ajo.
Eksperti theksoi gjithashtu nevojën për të rritur kostot politike për Teheranin.
"Bisedimet ndërkombëtare me Teheranin duhet të kushtëzohen qartë nga ndalimi i ekzekutimeve", tha ajo.
Presioni i huaj ka kufij
Irani është xhelati më pjellor në botë pas Kinës, sipas grupeve të të drejtave.
Vitin e kaluar ajo vari të paktën 1,500 njerëz, sipas shifrave të Iranit për të Drejtat e Njeriut (IHR).
Që nga viti 1979, Asambleja e Përgjithshme e OKB-së ka miratuar deri në 72 rezoluta dhe Këshilli i OKB-së për të Drejtat e Njeriut 17 mocione, duke i kërkuar Iranit të adresojë shqetësimet serioze në lidhje me shkeljet e të drejtave të njeriut në vend.
Megjithatë, sipas ekspertit të Amnesty Bahreini, qeveria mbetet krejtësisht indiferente.
Ajo tha se regjimi përdor qëllimisht dënimin me vdekje për të frikësuar njerëzit – veçanërisht tani që popullsia po vuan njëkohësisht shkatërrimin e shkaktuar nga lufta.
Ndërsa presioni publik luan një rol kyç në vendet demokratike, Bahreini gjithashtu vuri në dukje se është veçanërisht e vështirë të tërhiqet vëmendja për ekzekutimet gjatë kohës së luftës, pasi media dhe publiku fokusohen më shumë në zhvillimet ushtarake.
Roli i vendeve jo-perëndimor
Bahreini theksoi rëndësinë e vendeve që kanë lidhje ekonomike me Iranin – veçanërisht në Azi, Afrikë dhe Amerikën Latine.
Ajo tha se iranianët që jetojnë atje duhet të përpiqen të rrisin ndërgjegjësimin për këtë çështje midis mediave lokale dhe shoqërisë civile.
Aktivistët e të drejtave gjithashtu i bëjnë thirrje komunitetit ndërkombëtar t'ia bëjë të qartë gjyqësorit iranian dhe zyrtarëve të sigurisë se gjendja e luftës nuk është e barabartë me pandëshkueshmërinë e përhershme për krimet e tyre./DW
Foto ilustruse IRAN- Irani do të kërkojë një dollar për fuçi dhe pagesë në kriptomonedhë për kalimin e ...
Foto ilustruse ARABIA SAUDITE- Emiratet e Bashkuara Arabe kanë deklaruar se Irani duhet të paguajë për dëmet e shkaktua...
Foto ilustruse LINDJA E MESME- Çmimet e naftës së papërpunuar ranë nën 100 dollarë për fuçi pasi u njoftua...
Pamja nga shpërthimi IRAN- Irani ka goditur tubacionin e vetëm të eksportit të naftës në Arabinë Saudite. Kjo l&eum...
Foto ilustruse GAZA- Izraeli ka sulmuar sërish Gazën, ku si pasojë e kësaj kanë humbur jetën katër persona, përfshi...
Foto ilustruse LIBAN- Ushtria izraelite njoftoi se brenda 10 minutave ka shënjestruar me sulme ajrore mbi 100 objektiva në selinë e Hezbolla...
Tym në qiellin e Sidonit në Liban pas sulmeve ajrore izraelite më 8 prill 2026. Zyrtarët në Liban thanë dhe dhjetëra per...
Benjamin Netanyahu IZRAEL- Kryeministri izraelit, Benjamin Netanyahu ka deklaruar se armëpushimi midis Shteteve të Bashkuara dhe Iranit u arrit ...
GREQI- Autoritetet greke kanë zhvilluar sot një operacion antidrogë, ku janë arrestuar tre persona të moshës 59, 50 dhe 35 ...
Rexhep Tajip Erdogan dhe Donald Trump TURQI- Presidenti turk, Rexhep Tajip Erdogan dhe Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, kanë...
