Dita e 50-të e revoltës qytetetare/ Shqiptarët vijojnë qëndresën në shesh: Rama në burg, Berisha në burg
"Jo 50, as 150, por edhe 1 550 ditë, ne do jemi këtu"/ Protestuesi dekoron qytetarët në shesh: Ju meritoni medalje ...
"Jo 50, as 150, por edhe 1 550 ditë, ne do jemi këtu"/ Protestuesi dekoron qytetarët në shesh: Ju meritoni medalje ...
Dita e 49-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Ju erdh...
Shetet e Gjirit Persik dënojnë sulmet iraniane ndaj infrastrukturës civile: Janë krime lufte 18 Korrik, 17:37 ...
Abuizimi me fondet në Durrës, zbardhen dëshmitë/ Elisabeta Mataj: Jam qytetare e lirë, kush ma ndalon kazinonë...
Globalizimi u dha kompanive të mëdha më shumë hapësirë për t’u rritur, si dhe qasje në grupe më të mëdha dhe më të lira të punës. Në Amerikë, u zgjerua hendeku i fitimit midis kompanive të mëdha dhe të vogla.
SHBA- Pse është koha e përsosur për të qenë një kompani e madhe? Ndryshimet e sjella nga Inteligjenca Artificiale dhe Trump favorizojnë gjigantët e korporatave, tani për tani, shkruan The Economist.
Pavarësisht vështirësive, ekonomia e shkallës ka sjellë gjithmonë përfitime të mëdha për bizneset. Kostot fikse vendosen kundrejt më shumë të ardhurave, duke rritur fitimet dhe duke mbështetur investimet.
Pesha në treg sjell fuqi më të madhe negociuese me furnitorët dhe financuesit. Nga fillimi i viteve 2000, përparësitë e ekonomisë së shkallës u bënë edhe më të theksuara. Asetet e paprekshme, duke përfshirë softuerin dhe pronësinë intelektuale, u dhanë përparësi kompanive që kishin mundësi financiare të investonin në to.
Globalizimi u dha kompanive të mëdha më shumë hapësirë për t’u rritur, si dhe qasje në grupe më të mëdha dhe më të lira të punës. Në Amerikë, u zgjerua hendeku i fitimit midis kompanive të mëdha dhe të vogla. Ekonomistët nisën të flasin për firmat “super yje” që garojnë përpara konkurrencës.
Përparësitë e reja
Tani madhësia po jep përparësi në mënyra të reja. Inteligjenca Artificiale po përforcon mbizotërimin e firmave të mëdha ndaj atyre të vogla.
Po ashtu, edhe presidenca e Donald Trump, e cila ka rritur rëndësinë e qëndrueshmërisë dhe ndikimit politik. Megjithatë, këto ndryshime sjellin edhe rreziqe për gjigantët e korporatave të Amerikës.
Kompani të ndryshme, nga Apple te Walmart, po zbulojnë se madhësia e tyre mund t’i bëjë një shënjestër të zemërimit të Donald Trump. Fillojmë me Inteligjencën Artificiale. Ju mund të mendoni se këta leviatanë do të ishin tepër të lidhur pas burokracisë për të përdorur teknologjinë e re.
Në fakt, ekonomia e shkallës u lejon të investojnë shumë më tepër se rivalët më të vegjël. Sipas një sondazhi të mbajtur në dhjetor nga firma Bain, kompanitë amerikane me më shumë se 5 miliardë dollarë në të ardhura kishin një buxhet mesatar vjetor prej 27 milionë dollarësh për projektet e Inteligjencës Artificiale, pesë herë më shumë se niveli i shkurtit të mëparshëm.
Ato me të ardhura midis 500 dhe 5 miliardë dollarë, kishin lënë mënjanë 9 milionë dollarë, duke u rritur me dy të tretat gjatë së njëjtës kohë (shih grafikun 2). Banka JPMorgan Chase, më e madhja në Amerikë, thotë se i ka shpërndarë mjetet e Inteligjencës Artificiale për shumicën e 320,000 punonjësve. UnitedHealth, siguruesi më i madh shëndetësor, thotë se ka 1000 aplikacione të ndryshme për teknologjinë.
Sanjin Bicanic nga kompania Bain vë në dukje se funksionimi i mirë i Inteligjencës Artificiale po rezulton më i shtrenjtë se për llojet e tjera të teknologjisë dixhitale, pasi kërkon që kompanitë të organizojnë të dhënat dhe të ndërhyjnë në modele.
Firmat e mëdha kanë përparësinë shtesë të grupeve më të mëdha të të dhënave që mund të përdoren për të përmirësuar sistemet e Inteligjencës Artificiale që ndërtojnë. Nuk është vetëm teknologjia, por edhe politika, ajo që po favorizon kompanitë më të mëdha.
Megjithëse shumë nga tarifat e zotit Trump tani përballen me pasiguri ligjore, ato që mbeten, do të dëmtojnë shitjet dhe fitimet e bizneseve. Megjithatë, kompanitë e mëdha janë më elastike ndaj goditjeve të tilla.
Midis firmave amerikane të listuara në bursë, ato në kuintilin më të lartë për nga të ardhurat, kanë marzhe operative më të majme dhe një raport më të shëndetshëm të borxhit ndaj fitimeve operative (para zhvlerësimit dhe amortizimit) se sa mesatarja, dhe mbajnë gjithashtu shumë më tepër para të thata.
Kjo do të thotë se ato kanë më pak gjasa të hyjnë në telashe financiare gjatë një rënieje. Gjithashtu kanë mundësi të rimëkëmben më shpejt, siç ndodhi pas pandemisë Covid-19. Ne vëzhguam fitimet e kompanive amerikane të listuara në bursë, në nëntë sektorë jofinanciarë, para dhe pas pandemisë.
Shtatë nga nëntë firmat më të mëdha ishin mesatarisht më fitimprurëse gjatë viteve 2023 dhe 2024 se gjatë viteve 2018 dhe 2019. Pjesa që fitonte më pak, u bë edhe më pak fitimprurëse në të njëjtin numër sektorësh.
Madhësia e kompanive i sjell edhe elasticitet zinxhirit të furnizimit, që është po aq i rëndësishëm gjatë një lufte tregtare sa ishte gjatë Covid-19.
“Gjatë pandemisë, unë u telefonoja vazhdimisht bizneseve të vogla dhe të mesme duke u thënë se nuk mund të përballonin kapacitetin e transportit.
Kompanitë e mëdha nuk e kishin këtë problem”, thotë Philip Damas, nga firma e transportit Drewry. Një përparësi e tillë shpërblehet kur kompanitë nxitojnë të importojnë produkte në Amerikë përpara afateve tarifore.
Këtu ndihmon edhe fakti se kompanitë e mëdha zakonisht kanë më shumë furnizues në më shumë shtete.
Një studim nga Forumi Ekonomik Botëror dhe firma Kearney, zbuloi se kompanitë që rritën pjesën e tregut pas pandemisë kishin më shumë gjasa të kishin furnizues rezervë në një sërë shtetesh, për një sërë produktesh.
Së fundmi, ndërsa shkallëzimi po bëhet një aset gjithnjë e më i vlefshëm, merr rëndësi edhe kapitali politik. Ne shqyrtuam të dhënat nga organizata jofitimprurëse OpenSecrets, në lidhje me aktivitetet lobuese të firmave amerikane në indeksin S&P 500.
Kompania mesatare sipas të ardhurave, nuk shpenzoi asgjë për lobim në vitin 2024, duke u mbështetur vetëm në grupe si Dhoma e Tregtisë e SHBA-së, për të mbrojtur interesat e saj.
Firmat me fitime të larta shpenzuan mesatarisht 3.3 milionë dollarë për lobim, pesë herë më shumë (shih grafikun 3). Ato gjithashtu punësuan më shumë lobistë në krahasim me numrin e punonjësve.
Trump-it i pëlqen të flasë drejtpërdrejt me drejtuesit e shumë kompanive më të mëdha të Amerikës. Në prill, shefat e Home Depot, Target dhe Walmart, tre gjigantë të shitjes me pakicë, u takuan me presidentin për të biseduar për shqetësimet mbi tarifat.
Shitësit më të vegjël nuk kanë marrë një vëmendje të tillë. Trump duket veçanërisht i hapur ndaj firmave që premtojnë të investojnë shuma të mëdha në Amerikë.
“Shumë kompani duan të vijnë në Shtëpinë e Bardhë… Ato ofrojnë 10 miliardë dollarë ose më shumë”, tha ai në një fjalim në shkurt.
Një qasje e tillë e drejtpërdrejtë ndaj presidentit, është edhe më e rëndësishme se zakonisht, vëren Jorge Guajardo nga firma këshillimore DGA.
E gjithë kjo ndihmon për të shpjeguar pse, që nga koha e përurimit të Trump si president, indeksi Russell 2000 i kompanive më të vogla të listuara në Amerikë është ulur me 11%, krahasuar me një rënie prej vetëm 3% në indeksin S&P 100 të kompanive më të mëdha amerikane.
Megjithatë, ndryshimi i peizazhit të biznesit, paraqet gjithashtu rreziqe për gjigantët e korporatave. Ashtu si me të gjitha teknologjitë e reja, kompanitë e mëdha ngurrojnë në përdorimin e Inteligjencës Artificiale sepse nuk duan të ekspozohen ndaj rreziqeve.
Është edhe rreziku se tarifat e Trump do të përmbysin globalizmin, duke kufizuar qasjen e kompanive në tregjet e huaja. Ky skenar do të godiste më shumë kompanitë e mëdha se ato të voglat.
Firmat me të ardhurat më të larta i nxjerrin 23% të shitjeve jashtë vendit, krahasuar me vetëm 7% për ato me të ardhura më të ulëta. Vëmendja nga politikanët mund të mos jetë gjithmonë e mirëpritur. Walmart së fundmi zemëroi Trump kur la të kuptohej se do t’i duhej të rriste çmimet në përgjigje të tarifave më të larta.
Në prill, kompania Apple përfitoi një përjashtim të pjesshëm nga tarifat për celularët smartphone të prodhuara në Kinë. Dy javë më vonë, kompania tha se do të zhvendoste në Indi prodhimin e celularëve iPhone të lidhur me Amerikën. Trump nuk ishte i kënaqur.
Më 23 maj, ai kërcënoi se do të vendoste një tarifë prej “të paktën 25%” për celularët iPhone të shitur në Amerikë, por të prodhuara gjetiu. Edhe nëse gjykatat i hedhin poshtë tarifat e Trump, ai ka shumë mjete të tjera në dispozicion për t’ua vështirësuar jetën kompanive. Kompanitë gjigante të Amerikës kanë gëzuar prej kohësh përparësi të mëdha. Ato duhet të përgatiten edhe për disa probleme./ Monitor
Protesta SERBI- Incidente të dhunshme u regjistruan mbrëmë, nata e pestë radhazi në disa qytete të Serbisë. Në Valj...
Foto TIRANË- E ardhmja mund të jetë një botë ku IA krijon reklamat, i targeton dhe i lexon vetë. Ndërkohë, ekspert&...
Patrick Morrisey SHBA- Guvernatori i Virxhinias Perëndimore, Patrick Morrisey ka njoftuar se do të dërgojë 300 deri në 400 tr...
Foto ilustruese SHBA- Presidenti i SHBA-së, Donald Trump ka ftuar politikanët kryesorë evropianë që të marrin pjesë n&eu...
Foto ALASKË- Dokumentet përgatitore për pjesëmarrësit në samitin midis Presidentit të SHBA-së Donald Trump&nbs...
Baudo ITALI- Ikona e televizionit italian, Pippo Baudo ka ndërruar jetë sot në moshën 89-vjeçare. Baudo la pas një histori ...
Foto ITALI- Pippo Baudo ka ndërruar jetë në moshën 89-vjeçare. Mediat italiane bëjnë me dije se lajmi është ...
Foto SHBA- Presidenti amerikan, Donald Trump ka reaguar pas takimit të zhvilluar me homologun e tij rus, Vladimir Putin ndërsa e ka cilë...
Meloni ITALI- Kryeministrja italiane, Giorgia Meloni është shprehur se e konsideron pozitive që në Ukrainë po krijo...
Foto TURQI- Presidenti turk, Rexhep Tajip Erdogan ka reaguar nw lidhje me samitin midis presidentëve të SHBA-së dhe Rusisë, Donald...
