LIVE UPDATES
Bota

Implanti i syrit që ndryshon jetën, ndihmon pacientët e verbër të lexojnë përsëri

Teknologjia u ofron shpresë njerëzve me një formë të avancuar të degjenerimit makular të thatë që lidhet me moshën (AMD), të quajtur atrofi gjeografike (GA), e cila prek më shumë se 250,000 njerëz në Mbretërinë e Bashkuar dhe pesë milionë në të gjithë botën.

21 Tetor 2025, 13:36 Nga E. D
Implanti i syrit që ndryshon jetën, ndihmon pacientët e
foto ilustruese

SHBA- Një grup pacientësh të verbër tani mund të lexojnë përsëri pasi u është vendosur një implant që ndryshon jetën në pjesën e prapme të syrit. Një kirurg që futi mikroçipat te pesë pacientë në Spitalin e Syrit Moorfields në Londër thotë se rezultatet e provës ndërkombëtare janë “të habitshme”. Sheila Irvine, 70 vjeç, e cila është e verbër, i tha BBC-së se ishte jashtëzakonisht e çuditshme të ishte në gjendje të lexonte dhe të zgjidhte fjalëkryqe përsëri.

Teknologjia u ofron shpresë njerëzve me një formë të avancuar të degjenerimit makular të thatë që lidhet me moshën (AMD), të quajtur atrofi gjeografike (GA), e cila prek më shumë se 250,000 njerëz në Mbretërinë e Bashkuar dhe pesë milionë në të gjithë botën.

Tek ata me këtë gjendje e cila është më e zakonshme tek të moshuarit qelizat në një zonë të vogël të retinës në pjesën e prapme të syrit dëmtohen gradualisht dhe vdesin, duke rezultuar në shikim qendror të turbullt ose të shtrembëruar. Ngjyra dhe detajet e imëta shpesh humbasin. Procedura e re përfshin futjen e një mikroçipi fotovoltaik të vogël prej 2 mm katror, ​​me trashësinë e një floku njeriu, nën retinë.

Pacientët më pas vendosin syze me një videokamerë të integruar. Kamera dërgon një rreze infra të kuqe me imazhe video te implanti në pjesën e prapme të syrit, i cili i dërgon ato në një procesor të vogël xhepi për t’u përmirësuar dhe për t’u bërë më të qarta.

Imazhet më pas dërgohen përsëri në trurin e pacientit, nëpërmjet implantit dhe nervit optik, duke i dhënë atij përsëri njëfarë shikimi. Pacientët kaluan muaj duke mësuar se si t’i interpretonin imazhet. Mahi Muqit, kirurge oftalmike konsulente në Spitalin e Syrit Moorfields në Londër, e cila udhëhoqi degën e provës në Mbretërinë e Bashkuar, i tha BBC-së se ishte “teknologji pioniere dhe që ndryshon jetën”.

“Ky është implanti i parë që është demonstruar se u jep pacientëve shikim kuptimplotë që mund ta përdorin në jetën e tyre të përditshme, siç është leximi dhe shkrimi. Mendoj se ky është një përparim i madh,” tha ai.

Për hulumtimin, të botuar në New England Journal of Medicine,  38 pacientë me atrofi gjeografike në pesë vende evropiane morën pjesë në provën e implantit Prima, i cili prodhohet nga Korporata e Shkencave Bioteknologjike të Kalifornisë. Nga 32 pacientë që iu dha implanti, 27 ishin në gjendje të lexonin përsëri duke përdorur shikimin e tyre qendror. Pas një viti, kjo barazohej me një përmirësim prej 25 shkronjash, ose pesë rreshtash, në një tabelë të syve.

Për Sheilën, nga Wiltshire, përmirësimi është edhe më dramatik. Pa implantin, ajo është plotësisht e paaftë të lexojë. Por kur e filmuam Sheilën duke lexuar një tabelë syri në Spitalin Moorfields, ajo nuk bëri asnjë gabim. Pasi e përfundoi, goditi fort ajrin dhe brohoriti.

Detyra kërkonte shumë përqendrim. Sheilës iu desh të vendoste një jastëk nën mjekër për të stabilizuar kamerën, e cila mund të fokusohet vetëm në një ose dy shkronja në të njëjtën kohë. Në disa momente ajo kishte nevojë që pajisja të kalonte në modalitetin e zmadhimit, veçanërisht për të dalluar shkronjat C dhe O.

Sheila filloi të humbiste shikimin qendror më shumë se 30 vjet më parë, për shkak të humbjes së qelizave në retinë. Ajo e përshkruan shikimin e saj sikur të kishte dy disqe të zinj në secilin sy. Sheila lëviz duke përdorur një bastun të bardhë sepse shikimi i saj periferik shumë i kufizuar është plotësisht i turbullt. Ajo nuk është në gjendje të lexojë as tabelat më të mëdha të rrugës kur është jashtë.

Kur iu desh të hiqte dorë nga patenta e shoferit, ajo thotë se qau. or, pasi iu vendos një implant rreth tre vjet më parë, ajo është e kënaqur me progresin e saj, ashtu si edhe ekipi mjekësor në Moorfields.

“Jam në gjendje të lexoj postimet e mia, librat dhe të zgjidh fjalëkryqe dhe sudoku”, thotë ajo.

Kur e pyetën nëse kishte menduar ndonjëherë se do të lexonte përsëri, Sheila u përgjigj: “Jo me gjithë qejf! Është e mrekullueshme. Unë jam një lepurushe e lumtur. Teknologjia po ecën kaq shpejt, është e mahnitshme që unë jam pjesë e saj.”

Sheila nuk e mban pajisjen kur është jashtë. Pjesërisht, kjo ndodh sepse kërkon përqendrim të madh – koka e saj duhet të mbahet shumë e palëvizshme për të lexuar. Ajo gjithashtu nuk dëshiron të bëhet tepër e varur nga pajisja.

Në vend të kësaj, ajo thotë se “i kryen punët e shtëpisë me nxitim” çdo ditë përpara se të ulet dhe të vërë syzet e posaçme.

Implanti Prima nuk është ende i licencuar, kështu që nuk është i disponueshëm jashtë provave klinike, dhe nuk është e qartë se sa mund të kushtojë përfundimisht. Megjithatë, Mahi Muqit tha se shpresonte që do të ishte në dispozicion për disa pacientë të NHS “brenda pak vitesh”.

Është e mundur që teknologjia të përdoret për të ndihmuar njerëzit me probleme të tjera të syrit në të ardhmen. Dr. Peter Bloomfield, drejtor i kërkimit në Macular Society, thotë se rezultatet janë “inkurajuese” dhe “lajme fantastike” për ata që aktualisht nuk kanë mundësi trajtimi.

“Shikimi artificial mund t’u ofrojë shumë shpresë shumë njerëzve, veçanërisht pas zhgënjimeve të mëparshme në botën e trajtimit të AMD-së së thatë. Tani po e vëzhgojmë nga afër nëse implanti Prima do të miratohet për përdorim këtu në Mbretërinë e Bashkuar dhe, më e rëndësishmja, nëse mund të vihet në dispozicion në NHS,' tha Bloomfield./Dosja.al

implanti i syrit

Sondazh

Poll

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës