LIVE UPDATES
Bota

Sulmi i Izraelit godet iranianët aty ku u dhemb më së shumti

Ata goditën pjesën e infrastrukturës më thelbësore për funksionimin e Iranit – një fushë kyç që ofron rreth 75 për qind të furnizimit të brendshëm me gaz të Iranit dhe prodhon afër 80 për qind të energjisë elektrike të vendit.

19 Mars 2026, 19:54 Nga D.S

Sulmi i Izraelit godet iranianët aty ku u dhemb më së shumti

Kur aeroplanët izraelitë goditën kompleksin e gazit Parsi Jugor, afër Asalojehit, ata goditën më shumë sesa tubacione dhe kompresorë. Ata goditën pjesën e infrastrukturës më thelbësore për funksionimin e Iranit – një fushë kyç që ofron rreth 75 për qind të furnizimit të brendshëm me gaz të Iranit dhe prodhon afër 80 për qind të energjisë elektrike të vendit.

Sulmi ndaloi prodhimin në dy rafineri që së bashku kanë një kapacitet ditor prej 100 milionë metrash kub, duke bërë që çmimet të rriten ndjeshëm dhe duke nxitur kundërsulme ndaj Irani ndaj infrastrukturës së energjisë në shtetet arabe të Gjirit Persik, përfshirë në terminalin e gazit të lëngshëm natyror (LNG) Ras Lafan të Katarit.

Parsi Jugor veçse ishte përballur me vështirësi edhe para se të binte bomba e parë. Pasi që shtrihet përgjatë kufirit detar me Katarin në Gjirin Persik – ku i njëjti rezervuar njihet si Kupola Veriore dhe furnizon rreth 20 për qind të LNG-së së botës – pjesa e fushës që gjendet në anën e Iranit prej vitesh ka vuajtur nga mungesa e theksuar e investimeve.

Që kur Uashingtoni u tërhoq nga marrëveshja bërthamore më 2018 dhe vendosi sanksione të ashpra ndaj Teheranit, kompanitë ndërkombëtare, përfshirë Total nga Franca, janë larguar dhe infrastruktura e vjetruar e fushës kryesisht nuk është rinovuar.

Shahram Kholdi, profesor i marrëdhënieve ndërkombëtare në Kanada, thotë se fusha veçse ishte në gjendje të rëndë.

“Republika Islamike ka investuar shumë pak në sektorin e naftës dhe gazit që kur [presidenti amerikan, Donald] Trump u tërhoq nga marrëveshja bërthamore”, thotë ai për Radion Farda të Radios Evropa e Lirë. “Shumë nga këto ndërtesa veçse kanë pasur nevojë të rinovohen. Katari po nxjerr një pjesë shumë më të madhe të gazit nga rezervuari i përbashkët pasi infrastruktura jonë është vjetruar dhe degraduar”.

Edhe në kohë paqeje, iranianët janë përballur me mungesë të furnizimeve me gaz, teksa regjimi ka drejtuar furnizimet drejt eksporteve të petrokimikateve, duke përdorur termocentralet me mazut – naftë e rëndë që ka mbuluar qytetet iraniane me tym e ndotje të ajrit.

Zyrtarët izraelitë thonë se sulmi ishte i koordinuar me Shtetet e Bashkuara dhe kishte për qëllim të ulte kapacitetin e Republikës Islamike për të mbajtur ushtrinë e saj. Por, analistët paralajmërojë se dëmet është e pamundur të kufizohen vetëm në sferën ushtarake.

Umud Shokri, analist i sigurisë së energjisë dhe profesor në Universitetin George Mason, argumenton se zgjedhja e Parsit Jugor si objektiv është shumë i rëndësishëm.

“Shënjestrimi i Parsit Jugor është skenari më i keq sepse ai mbështet shumicën e furnizimit me gaz të Iranit, duke ushqyer gjenerimin e energjisë, ngrohjen, industrinë dhe petrokimikatet”, thotë ai. “Ndërprerja nuk godet vetëm eksportet, por edhe jetën e përditshme. Duhet të prisni që pothuajse menjëherë të ketë ndërprerje të energjisë elektrike, mungesa të furnizimeve dhe inflacion, që do të thotë se iranianët e zakonshëm do të përjetojnë të parët goditjen”.

Që nga nisja e operacionit ushtarak, Trump ka thënë se nuk do të ketë “asnjë marrëveshje me Iranin, përveç dorëzimit pa kushte”. Teksa mbështet ndryshimin e regjimit, duke e cilësuar atë si “gjëja më e mirë që mund të ndodhë”, Trump po ashtu ka theksuar se kjo mund të mos ndodhë “menjëherë”.

Sa i përket qëllimit politik që qëndron pas goditjes së infrastrukturës, Kholdi e thotë troç: “Besoj se qëllimi i synuar ose i paqëllimshëm është që ta sjellë popullatën në një pikë ku ata të kërkojnë rrëzimin e këtij regjimi. Nuk shoh logjikë tjetër për këtë çështje”.

Megjithatë, të dy analistët janë skeptikë se kjo logjikë qëndron.

Shokri argumenton se sulmet “nuk shkaktojnë qartësisht destabilizim” të establishmentit klerikan. “E dobësojnë, po, por po ashtu i japin justifikim që të forcojë kontrollon dhe që të hedhë fajin diku tjetër”, thotë ai.

Por, ai është skeptik se presioni civil do të përkthehet në ndryshim politik teksa konflikti po vazhdon. “Jo, kurrë”, përgjigjet ai në pyetjen nëse njerëzit nën bombardime aktive do të dilnin në rrugë. Rreziku kryesor, sipas tij, është ajo që ndodh pasi të përfundojë lufta.

“Pasi të arrihet një armëpushim, Republika Islamike nuk do të jetë në gjendje të rikthejë menjëherë [ndërtesat e gazit në] Asalojeh”, paralajmëron Kholdi. “Shteti do të përballet me mungesa të mëdha, edhe nëse Republika Islamike kolapson”.

Irani, argumenton ai, do të detyrohej që të importonte gaz nga fqinjët, sikurse Turkmenistani, gjatë ndonjë periudhe të tranzicionit, ndërkaq rindërtimi – që kërkon teknologji të avancuar japoneze apo nga Koreja e Jugut dhe financim nga Banka Botërore dhe Fondi Monetar Ndërkombëtar – mund të zgjasë për vite të tëra.

Ai thekson se kjo është sfidë për të cilën lëvizjet opozitare të Iranit nuk janë përgatitur. Kornizat e tyre për tranzicion janë shkruar para se Paris Jugor të shndërrohej në objektiv.

“Mendoj se llogaritjet e të gjithëve përfshinin shpresën që udhëheqësit e Republikës Islamike do të shfaqnin një farë racionaliteti dhe thjesht do të hiqnin dorë dhe do të largoheshin”, thotë ai. “Më lejoni të mbaj të gjithë përgjegjës, përfshirë edhe veten time”./REL

iran izrael shba

Sondazh

Poll

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Dhunuan dhe kërcënuan me një pistoletë 70-vjeçarin në banesën e tij, arrestohen tre të rinjtë

Laura Pausini dhe Tom Cruise pjesë e ceremonisë së mbylljes së Botërorit 2026

Ish i burgosuri në Fier: Nuk jeton dot në Shqipëri pa shkelur ligjin, bën vaki të kthehem prapë

I burgosuri falënderon Zotin pas daljes nga qelia: Jam krenar për burgun që kam bërë!