LIVE UPDATES
Bota

"Shumë gjëra mbeten të hapura edhe pas nënshkrimit", DW: Çfarë i sjell Ukrainës marrëveshja për lëndët e para me SHBA-në?

SHBA dhe Ukraina duan të krijojnë një fond të përbashkët investimesh dhe rindërtimi. Si do të funksionojë dhe çfarë shpresojnë të arrijnë të dyja palët? Shumë gjëra mbeten të hapura edhe pas nënshkrimit të marrëveshjes.

5 Maj 2025, 08:06 Nga r.ll
"Shumë gjëra mbeten të hapura edhe pas
Sekretari i Thesarit i SHBA, Scott Bessent, dhe Ministrja e Ekonomisë e Ukrainës, Yulia Svyrydenko

SHBA- Marrëveshja për mineralet e rralla, marrëveshja për burimet minerare, marrëveshja për burimet natyrore dhe minerare, ose thjesht marrëveshje ekonomike: të gjitha këto janë emrat për traktatin që SHBA dhe Ukraina donin të lidhnin menjëherë pasi Presidenti i SHBA Donald Trump mori detyrën në fillim të këtij viti. Pas disa përpjekjeve dhe ndryshimeve, më 30 prill, Uashingtoni dhe Kievi nënshkruan një "Marrëveshje për Krijimin e një Fondi Investimesh dhe Rindërtimi SHBA-Ukrainë".

Marrëveshja përbëhet vetëm nga dhjetë faqe, plus dy si shtojcë. Pas nënshkrimit, zëvendëskryeministrja dhe Ministrja e Ekonomisë e Ukrainës, Yulia Svyrydenko, deklaroi se, sipas dokumentit, Ukraina do të krijonte bashkërisht një fond investimesh për rindërtim me SHBA për të tërhequr investime të mëdha në vend. Marrëveshja nuk përmend asnjë detyrim borxhi që Ukraina i detyrohet SHBA dhe nuk e ndryshon rrugën e Kievit drejt integrimit evropian.

Si do të funksionojë fondi?

Sipas Svyrydenko-s, SHBA-të do të japin kontribute në fond: përveç burimeve të drejtpërdrejta financiare, kjo mund të përfshijë sisteme të mbrojtjes ajrore për të ndihmuar Ukrainën, për shembull. Nga ana e tij, Kievi do të kontribuojë në fond me 50% të të ardhurave buxhetore nga pagesa e licencave të reja për nxjerrjen e lëndëve të para të rëndësishme, por mund të japë edhe kontribute shtesë.

Fondi do të investojë para në projekte të nxjerrjes së mineraleve, naftës dhe gazit, si dhe në infrastrukturën dhe përpunimin shoqërues. Përkatësisht Ukraina dhe SHBA-të do të përcaktojnë bashkërisht projektet specifike të investimeve për të cilat do të ndahen fondet. Fondi lejohet të investojë vetëm në Ukrainë.

"Ne besojmë se fitimet dhe të ardhurat e fondit  në dhjetë vitet e para nuk do të shpërndahen, por mund të investohen vetëm në Ukrainë, në projekte të reja ose rindërtim. Kushtet do të diskutohen më vonë", tha ministrja.

Marrëveshja SHBA-Ukrainë ende duhet të ratifikohet nga parlamenti ukrainas. Megjithatë, grupi parlamentar i partisë opozitare Solidariteti Europian është i pakënaqur që deputetët nuk u përfshinë në negociatat për këtë marrëveshje. Ai i bën thirrje Presidentit Volodymyr Zelensko të zhvillojë bisedime me përfaqësuesit e grupeve dhe fraksioneve parlamentare.

Kur do të bëhen investimet e para?

Sipas Ilya Neshodovskit të organizatës shoqërore ukrainase "Rrjeti për Mbrojtjen e Interesave Kombëtare" (ANTS), një marrëveshje me SHBA është thelbësore për Ukrainën e sotme. "Ne paguajmë dhe heqim dorë nga një pjesë e të ardhurave tona, por në këmbim marrim mbështetje ushtarake dhe financiare, si dhe investime amerikane. Meqenëse amerikanët do të kontrollojnë se si bëhen investimet, ata me sa duket do të jenë më të gatshëm të investojnë në ekonominë ukrainase", shpjegon ai.

Megjithatë, investimet nuk do të vijnë menjëherë. Ekspertët besojnë se ato mund të priten vetëm pasi të ketë mbaruar faza e nxehtë e luftës së Rusisë kundër Ukrainës, pas një ngrirjeje të konfliktit ose nënshkrimit të një marrëveshjeje paqeje. "Projektet e reja përjashtohen gjatë luftës. Nuk mendoj se do të jenë të mundura para mesit të vitit të ardhshëm. Sepse kompanitë që duan të investojnë në Ukrainë - qoftë në lëndë të para, miniera apo përpunim - duhet ta marrin parasysh këtë në buxhetet e tyre për vitin e ardhshëm", tha në një intervistë për DW Anatoly Amelin i Institutit Ukrainas për të Ardhmen. Ai supozon se, në variantin më të mirë, investimet amerikane do të rrjedhin në Ukrainë duke filluar nga viti 2027 dhe 2028. "SHBA mbeten të motivuara për të na ndihmuar, por ndihma e ardhshme do të grumbullohet si detyrime borxhi në fond", thotë Amelin.

A do të rifillojë ndihma ushtarake amerikane?

Në të njëjtën kohë, ekspertët vërejnë se marrëveshja është politikisht e dobishme për Ukrainën, pasi ajo vazhdon bashkëpunimin me SHBA, përfshirë edhe në aspektin e rritjes së ndihmës ushtarake amerikane. "Ky është një arritje e madhe politike dhe diplomatike për Ukrainën”, shkroi në Facebook Tymofiy Mylovanov, drejtor i Shkollës së Ekonomisë së Kievit dhe ish-ministër i Ekonomisë së Ukrainës. "Marrëveshja i jep Trumpit një sukses politik të brendshëm, i cili gjithashtu përmirëson qëndrimet ndaj Ukrainës në SHBA. Ukraina ka arritur të mbrojë interesat e saj në këtë marrëveshje. Të gjitha kërkesat drakoniane ndaj saj u hoqën pavarësisht presionit të paimagjinueshëm. Marrëveshja tani duket e drejtë dhe hap derën për rritjen e ndihmës ushtarake amerikane për Ukrainën".

Ekspertët vërejnë se menjëherë pas nënshkrimit të marrëveshjes, mediat raportuan se Donald Trumpi kishte rënë dakord t'i shiste Ukrainës armë me vlerë të paktën 50 milionë dollarë për herë të parë në mandatin e tij të dytë.

A mori Zelenski garanci sigurie?

Në të njëjtën kohë, ekspertët theksojnë se marrëveshja e nënshkruar nuk përmban asnjë garanci sigurie nga SHBA për Ukrainën. Kjo është pikërisht ajo që kishte në mendje Presidenti Volodymyr Zelenski kur inicioi nënshkrimin e një marrëveshjeje me SHBA-në. Ai donte të merrte garanci sigurie për vendin e tij në këmbim të aksesit në lëndët e para ukrainase.

"Kjo është një marrëveshje për të ardhmen. Marrëveshja është më shumë politike në natyrë, është një përpjekje për të rivendosur marrëdhëniet me SHBA-në. Por nuk përmban garanci sigurie dhe ky është një problem i vërtetë për Ukrainën", thotë Yevhen Magda i organizatës ukrainase World Policy Institute. Në një intervistë me DW, ai vëren se Ukraina ka nënshkruar tashmë më shumë se tre duzina marrëveshje sigurie me partnerë ndërkombëtarë, të cilat janë më të dobishme në aspektin e politikës së sigurisë sesa marrëveshja me SHBA-në për krijimin e një fondi investimesh dhe rindërtimi./DW

shba ukraine

Sondazh

Poll

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë