All - Scripts - 5
LIVE UPDATES
All - General - 1
Bota

Europa dhe SHBA të tronditura! Cila është historia e të shtënave me armë në shkolla

Të shtënat me armë në shkolla, universitete dhe qendra rinore në Evropë mbeten të rralla krahasuar me SHBA. Por sulmet me thikë janë shtuar. Qeveritë evropiane kanë shtrënguar disa ligje.

12 Qershor 2025, 08:23 Nga M.B
Europa dhe SHBA të tronditura! Cila është historia e të
Foto ilustruese
All - Paragraf - 1

EUROPA- Në Graz të Austrisë u vranë në një shkollë të paktën 10 persona. Sulmuesi në fund vrau veten. Tragjedia ka tronditur jo vetëm Austrinë por edhe më gjërë. Ishte ky incidenti më i rëndë me armë në dekadat e fundit në Austri.

Sipas transmetuesit publik ORF, ka pasur katër incidente me armë zjarri në shkollat ​​austriake që nga viti 1993. Por deri më tani, asnjë prej tyre nuk ka pasur më shumë se një viktimë - pa llogaritur autorin e krimit. Incidente të ngjashme kanë ndodhur në pjesë të tjera të Evropës në dekadat e fundit - që ka çuar edhe në ndryshime në legjislacion.

Të shtënat më vdekjeprurëse në shkolla në Evropë

Kur një person i armatosur vrau 16 fëmijë të moshës midis pesë dhe gjashtë vjeç në qytetin skocez të Dunblane në vitin 1996, qeveria britanike ndaloi shpejt pronësinë private të armëve.

Pas të shtënave masive në vitet 2000, Gjermania rriti kufirin e moshës për pronësinë e armëve dhe futi kontrolle të kohëpaskohshme për të siguruar që pronarët e armëve zbatonin ligjet për armët.

Në vitin 2002, studenti 19-vjeçar i përjashtuar Robert Steinhauser hapi zjarr në një shkollë në Erfurt, duke vrarë 12 mësues, dy studentë, një sekretare dhe një police përpara se të kryente vetëvrasje.

Shtatë vjet më vonë, në qytetin jugorgjermanWinnenden, një 17-vjeçar vrau 15 nxënës, mësues dhe kalimtarë në shkollë dhe rreth saj. Ai u vra në një shkëmbim zjarri me policinë.

Në Serbi, një djalë 13-vjeçar vrau tetë shokë klase dhe një roje në shkollën fillore Vladislav Ribnikar më 3 maj 2023. I dyshuari u arrestua pak më vonë.

Në dhjetor të të njëjtit vit, një student 24-vjeçar vrau 14 persona në një universitet në Pragë duke përdorur një armë që e zotëronte ligjërisht. Personi i armatosur u vra në vendngjarje, me shumë mundësi nga plumbi i tij. Sipas një raporti të AP, Republika Çeke është në proces të shtrëngimit të ligjeve për armët.

Shumë më pak të shtëna në shkolla sesa në SHBA

Masakrat në shkolla dhe institucione arsimore në Evropë janë ende të rralla krahasuar me Shtetet e Bashkuara. Edhe pse nuk ka të dhëna të drejtpërdrejta krahasuese posaçërisht për shkollat, hulumtimi nga Instituti Rockefeller për Administratën Publike tregon se Shtetet e Bashkuara kanë vuajtur ndjeshëm më shumë nga "të shtëna masive publike" sesa vendet me nivele të ngjashme të zhvillimit ekonomik.

Incidente të tilla, sipas institutit me seli në Nju Jork, përfshijnë "të paktën disa viktima", duke përjashtuar rastet e dhunës shtetërore ose terrorizmit të organizuar.

Sipas të dhënave të tyre, pati 109 incidente të tilla në SHBA midis viteve 2000 dhe 2022. Në Francë ka pasur gjashtë sulme, në Gjermani pesë, tre në Finlandë dhe nga dy në Mbretërinë e Bashkuar, Austri, Itali, Holandë dheZvicërgjatë të njëjtës periudhë.

"Hulumtimi sugjeron se numri më i lartë i të shtënave në Amerikë është pjesërisht i lidhur me ligjet më pak kufizuese për armët dhe një numër më të lartë të armëve në pronësi të civilëve, krahasuar me shumë vende të tjera", shkroi kriminologu Jason R. Silva në një blog kërkimor për institutin vitin e kaluar.

Në BE, Brukseli vendos rregulloret bazë mbi pronësinë dhe përdorimin e armëve për të gjitha 27 shtetet anëtare. Qeveritë kombëtare mund t'i shtrëngojnë ato më tej.

Shifrat dallojnë në Evropë, por numri i armëve në pronësi civile është mesatarisht shumë më i ulët se nëSHBA. Sipas Anketës së Armëve të Vogla, në vitin 2017 në Shtetet e Bashkuara kishte rreth 120.5 armë zjarri për 100 banorë.

Në Angli dhe Uells, shifra ishte 4.6, ndërsa në Francë dhe Gjermani ishte 19.6. Vlerësimi për Austrinë ishte 30 në 100 persona kanë armë, ndërsa Serbia kishte shkallën më të lartë në Evropë - me 39.1.

Sulme vdekjeprurëse me thikë

Ndërsa të shtënat me armë janë relativisht të rralla në Evropë, sulmet me thikë në shkolla janë më të zakonshme sesa në SHBA. Në Francë ka pasur një valë sulmesh me thikë në shkolla vitet e fundit, përfshirë edhe të fundit të martën, më 10 maj 2025, në një qytet në verilindje të vendit: një nxënës 14-vjeçar goditi me thikë për vdekje një mësuese 31-vjeçar, që po kontrollonte çantat e shkollës në hyrje të shkollës atë ditë. Kontrollet u futën për të parandaluar fëmijët të sillnin thika në shkollë.

Në tetor 2023, një burrë që po monitorohej për radikalizim të dyshuar islamist, goditi me thikë për vdekje një mësues dhe plagosi tre të tjerë në një shkollë që kishte ndjekur më parë, në qytetin verior francez të Arras.

Në një rast që tronditi Francën në vitin 2020, një 18-vjeçar i preu kokën mësuesit Samuel Paty jashtë një shkolle pranë Parisit.

Në Mbretërinë e Bashkuar, një 17-vjeçar goditi me thikë tre vajza, të moshës gjashtë deri në nëntë vjeç, në një orë vallëzimi në Southport në korrik të vitit të kaluar.

Në Zagreb, më 20 dhjetor të vitit të kaluar, një sulmues19-vjeçar goditi për vdekje një shtatëvjeçar dhe plagosi disa të tjerë në shkollën fillore Preçko. Në janar të këtij viti, një nxënës dhe një mësues u goditën për vdekje me thikë në një shkollë të mesme në Sllovaki. Në Gjermani, prokurorët kanë akuzuar një 17-vjeçar për katër tentativa vrasjeje pas një sulmi me thikë në shkurt në një shkollë të mesme në qytetin e Wuppertalit./ DW

europa shba

All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 2
All - ArticleEnd - 2

Sondazh

Poll

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës