LIVE UPDATES
Bota

Sulmet në Lindjen e Mesme/ DW: A mund ta vazhdojë SHBA-ja luftën e saj në Iran?

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka thënë se konflikti mund të zgjasë katër deri në pesë javë, por se SHBA-të kanë "aftësinë të zgjasin shumë më tepër se kaq".  

10 Mars 2026, 22:12 Nga D.S

Sulmet në Lindjen e Mesme/ DW: A mund ta vazhdojë SHBA-ja luftën

Më 28 shkurt, Shtetet e Bashkuara nisën "Operacionin Epic Fury" në Iran. Në javën që pasoi, SHBA-të kryen mijëra sulme në të gjithë vendin, duke vendosur më shumë se 20 sisteme armësh në ajër, tokë dhe det. Në valën e parë të sulmeve SHBA-Izrael, udhëheqësi suprem i Iranit,  Ali Khamenei,  u vra. Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka thënë se konflikti mund të zgjasë katër deri në pesë javë, por se SHBA-të kanë "aftësinë të zgjasin shumë më tepër se kaq".  

Sa e sigurt është administrata Trump? 

Administrata Trump  ka qenë optimiste në lidhje me kapacitetin ushtarak të SHBA-së. "Nuk kemi mungesë  municionesh", tha Sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth gjatë një vizite në Komandën Qendrore të SHBA-së në Florida. "Rezervat tona të armëve mbrojtëse dhe sulmuese na lejojnë ta vazhdojmë këtë fushatë për aq kohë sa të kemi nevojë."  

Gjenerali Dan Caine,  Kryetari i Shefave të Përbashkët të Shtabit të Ushtrisë, bëri siguri të ngjashme: " Ne kemi municione precize të mjaftueshme për detyrën që kemi përpara, si në sulm ashtu edhe në mbrojtje ."  

Megjithatë, Trump ka pranuar në heshtje se ku mund të qëndrojnë problemet. Në një postim në platformën e tij të mediave sociale Truth Social, ai shkroi "Stoqet e municioneve të Shteteve të Bashkuara, në gradën mesatare dhe të lartë, nuk kanë qenë kurrë më të larta ose më të mira... Në nivelin më të lartë, ne kemi një furnizim të mirë, por nuk jemi aty ku duam të jemi". 

Kelly Grieco, bashkëpunëtore e lartë në qendrën kërkimore Stimson Center, pajtohet se dallimi i Trumpit në gradën e armëve ka rëndësi. Janë këto raketa dhe interceptorë të gradës më të lartë me rreze të gjatë veprimi që kanë më shumë shqetësime. "Ka disa kufizime të vërteta në rezervat atje", tha ajo. 

Matematika  e konfliktit  

Që nga fillimi i konfliktit ,  SHBA-të, Izraeli dhe Irani  kanë nisur një breshëri sulmesh në të gjithë rajonin . Sipas Komandës Qendrore të SHBA-së (CENTCOM), SHBA-të goditën më shumë se 3,000 objektiva në Iran në 7 ditët e para. Në këmbim, Irani ka lëshuar mijëra dronë Shahed 136 dhe qindra raketa drejt objektivave amerikane në të gjithë rajonin. Këtu është vendi ku  matematika bëhet e pakëndshme.  

Dronët Shahed të Iranit  kushtojnë midis 20,000 dhe 50,000 dollarë për t’u prodhuar. Ka mënyra të ndryshme se si SHBA-të dhe aleatët janë mbrojtur kundër tyre, por asnjëra nuk është e lirë. Avionët luftarakë të armatosur me raketa AIM-9 kushtojnë 450,000 dollarë për fishekzjarr, plus 40,000 dollarë në orë vetëm për të operuar aeroplanin. " Kostoja e  operimit të aeroplanit luftarak për një orë është e barabartë me koston e një Shahed", thotë Grieco, "Nuk është efikas. Nuk është një shkëmbim i favorshëm kostoje."

Ajo argumenton se SHBA-të duhet të kishin mësuar nga Ukraina , e cila ka gjetur metoda më të lira, siç janë dronët interceptues që kushtojnë më pak se Shahed-ët. "Shtetet e Bashkuara e kanë testuar [atë teknologji], por thjesht nuk e kanë blerë në numër të mjaftueshëm", tha Grieco.  

Raketat mbrojtëse Patriot shumë më të shtrenjta  (që kushtojnë rreth 3 milionë dollarë për raketë) janë të rezervuara për kapjen e raketave balistike të Iranit, dhe është këtu ku ka shqetësime në lidhje me rezervat.  Mark  Cancian, këshilltar i lartë në Qendrën për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare, vlerëson se rezervat po përdoren me shpejtësi. "Në fillim  , mendoj se kishte rreth 1,000 Patriot dhe mendoj se tani e kemi përtypur mjaft atë inventar". Ai vlerëson se 200-300 raketa Patriot janë përdorur tashmë.  

Armët e nivelit të lartë si kjo kërkojnë kohë për t'u ndërtuar. Lockheed Martin dorëzoi vetëm 620 interceptorë PAC-3 gjatë gjithë vitit 2025. "Nëse do të shkonit sot në kompani dhe do të thoshit se dua të blej edhe një Patriot, do të duheshin të paktën dy vjet që ai Patriot të shfaqej", thotë Cancian. Për armët me rreze të shkurtër veprimi, siç janë bombat, kompletet JDAM dhe raketat Hellfire, pamja është e ndryshme. "Ushtarakisht, mendoj se mund ta përballojmë për një kohë shumë të gjatë. E dini, ne kemi municionet tokësore për ta bërë këtë", thotë Cancian. 

Shtëpia e Bardhë takohet me kompanitë e mbrojtjes 
Më 6 mars, Trump u takua me disa kompani mbrojtëse, duke postuar më pas në Truth Social se prodhuesit kishin rënë dakord të katërfishonin prodhimin e  armatimeve të klasit më të lartë. Shtëpia e Bardhë theksoi se takimi kishte qenë i planifikuar prej javësh.  

Megjithatë, Grieco hodhi dyshime mbi risinë e marrëveshjeve. " E gjeta këtë si një mosnjoftim sepse në muajt e fundit  shumica e tyre ishin njoftuar tashmë." Marrëveshja e Lockheed Martin për të rritur prodhimin e Patriot PAC-3 nga 600 në 2,000 në vit ka qenë publike që nga janari. Pas takimit në Shtëpinë e Bardhë, nuk u dhanë afate të reja kohore. Data e synuar  mbetet viti 2030.  

Edhe përshpejtimi i prodhimit  nuk është i thjeshtë.  "Ka të gjitha këto vende me pengesa, saqë edhe nëse shpenzon shumë para për këtë problem,  nuk është aq e thjeshtë sa të ndezësh çelësin dhe të prodhosh. Do të duhet ende kohë", tha Grieco. 

Pasojat globale 

Analistët pajtohen se SHBA-së nuk ka gjasa t’i mbarojnë armët gjatë luftimeve në Iran,  por ka shqetësime për të ardhmen. "A do të mbarojë?  Nuk është pikërisht kështu do ta shprehja unë", thotë Grieco. "Nuk mendoj se diçka do të mbarojë vërtet në këtë luftë. Por problemi është [...] se do të mbetemi me këto rezerva të zbrazëta [...] dhe kjo do të kufizojë zgjedhjet tona në vitet që vijnë në lidhje me Indo-Paqësorin dhe Evropën apo edhe Lindjen e Mesme". 

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky tashmë ka dhënë alarmin .  

“Ekzistojnë shqetësime se në rast të një lufte të zgjatur, Amerika mund të zvogëlojë furnizimet e sistemeve të mbrojtjes ajrore dhe raketave për mbrojtjen ajrore në Ukrainë”,  tha Zelenskyy për RAI-n, transmetuesin kombëtar italian. Në një intervistë me Bloomberg, ish -Sekretari i Shtetit Antony Blinken dha një paralajmërim të ngjashëm. Një operacion i zgjatur në Iran mund ta lërë SHBA-në të cenueshme ndaj kërcënimeve nga Rusia dhe Kina, tha ai.  

A po nënvlerësohet Irani? 
Gjenerali Dan Caine ka raportuar se lëshimet e raketave balistike iraniane kanë rënë "86% që nga dita e parë e luftimeve". Uashingtoni e ka marrë këtë si një shenjë progresi. Nga ana e saj, Grieco pranon se është e vështirë të dihen detajet që fshihen  pas rënies së lëshimeve iraniane, por e quan të mundshme që " kemi bërë një degradim të konsiderueshëm të forcës së raketave balistike ".  

Kur bëhet fjalë për dronët Shahed të Iranit, prodhimi i shpërndarë i bën vlerësimet e rezervave tepër të vështira. "Edhe para luftës, ne nuk kishim vlerësime të mira se sa mund të kishin", tha Grieco. "Mund të montoje një në garazhin tënd nëse doje vërtet." Më thelbësisht, ajo argumenton se SHBA-të mund ta kenë nënvlerësuar Iranin. " Nëse qëllimi është ndryshimi i regjimit... vetëm fuqia ajrore nuk do të sjellë rrëzimin e regjimit."

Ajo  mendon se përmbajtja e mëparshme e Iranit në reagimin ndaj sulmeve amerikane dhe izraelite u interpretua si dobësi dhe argumenton se kjo çoi në një sërë dështimesh në parandalimin e sulmeve. "Ata po luftojnë për mbijetesën e regjimit. Ata kanë stimujt për të luftuar fort dhe për të paguar shumë kosto." Cancian pajtohet: " Ne i kemi goditur mjaft rëndë dhe ata nuk kanë kërkuar paqe", tha ai. "Kjo mund të ketë qenë e papritur."

Kapja e shpejtë e ish-liderit Nicolas Maduro në Venezuelë nxiti  besimin e Uashingtonit në lidhje me rezultatet e mundshme të Operacionit Epic Fury. Por SHBA-të kanë gabuar në lidhje me kohëzgjatjen dhe koston e luftërave të tyre më parë. Depozita e armëve të administratës Trump mund të mos mbarojë në Iran, por mbeten pikëpyetje në lidhje me furnizimet që SHBA-të do të kenë lënë kur të mbarojë./DW

iran shba

Sondazh

Poll

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës