LIVE UPDATES
Bota

Energji e Re/ Fitorja në buxhet për të rinjtë bullgarë ushqen shpresën për ndryshim

I tronditur nga përmasat e protestave, më 2 dhjetor koalicioni qeverisës i populistëve të GERB-it, socialistëve pro-rusë dhe nacionalistëve "Ka një Popull të Tillë", i mbështetur nga partia "Fillimi i Ri" e oligarkut Delyan Peevski e hoqi planin e shpenzimeve.

5 Dhjetor 2025, 18:46 Nga E.d

Energji e Re/ Fitorja në buxhet për të rinjtë bullgarë

Kushdo që nuk është i bindur për fuqinë e protestës, nuk ka nevojë të kërkojë më tej se Bullgaria për prova të ndryshimit që njerëzit në rrugë mund të sjellin. Më 26 nëntor dhe 1 dhjetor, dhjetëra mijëra bullgarë, kryesisht të rinj, pushtuan qendrën e Sofjes dhe qytete të tjera të mëdha në protestë kundër një projektbuxheti të vitit 2026 që propozonte rritjen e taksave mbi sektorin privat për të financuar rritjen e pagave për sektorin publik, një rrugë e shkurtër, thanë kritikët, për kontroll më të madh qeveritar mbi administratën publike, ushtrinë dhe policinë.

I tronditur nga përmasat e protestave, më 2 dhjetor koalicioni qeverisës i populistëve të GERB-it, socialistëve pro-rusë dhe nacionalistëve "Ka një Popull të Tillë", i mbështetur nga partia "Fillimi i Ri" e oligarkut Delyan Peevski e hoqi planin e shpenzimeve.

Ashtu si studentët morën drejtimin në Serbi pas një aksidenti fatal në një stacion hekurudhor në nëntor të vitit të kaluar, "Gjenerata Z" duket se po merr pishtarin në Bullgari pa domosdoshmërisht ndonjë lidhje të fortë me partitë reformiste të opozitës "Ne Vazhdojmë Ndryshimin" dhe "Bullgaria Demokratike". Duke synuar tani dorëheqjen e vetë qeverisë, si dhe braktisjen e buxhetit, protestuesit janë zotuar të mbushin rrugët përsëri të premten në mbrëmje.

Të rinjtë kanë munguar dukshëm në demonstratat politike në Bullgari vitet e fundit; hera e fundit që adoleshentët dhe studentët e universitetit dolën në një numër të konsiderueshëm ishte në vitet 2013-2014, kur Universiteti i Sofjes u pushtua dy herë.

"Ky moment përfaqëson një pikë kthese në tolerancën e të rinjve ndaj korrupsionit dhe mënyrës se si funksionojnë gjërat këtu", tha studentja 22-vjeçare e sociologjisë Anna Bodakova, e cila ka ndërtuar një numër të konsiderueshëm ndjekësish në internet gjatë vitit të kaluar me kritikat e saj ndaj sistemit arsimor bullgar, plagës së dhunës në familje dhe vrasjes së grave, si dhe politikave të aleancës qeverisëse.

Bullgarët e kanë parë me shqetësim në rritje ngritjen politike të Peevskit, i cili nga shumë njerëz shihet si mishërimi i lidhjes së errët të politikës, korrupsionit dhe krimit të organizuar që e ka ndjekur vendin për dekada të tëra. SHBA-të e kanë sanksionuar atë sipas Aktit Magnitsky, duke e akuzuar për korrupsion dhe ndikim, ndërsa Britania gjithashtu vendosi sanksione, duke thënë se Peevski ishte i përfshirë në përpjekjet "për të ushtruar kontroll mbi institucionet dhe sektorët kryesorë në shoqërinë bullgare përmes ryshfetit dhe përdorimit të perandorisë së tij mediatike".

“Që kur ishim në shkollë fillore, kemi qenë dëshmitarë të Delyan Peevskit që merr pozicione të ndryshme, gjithnjë e më të rëndësishme në poste publike, për të cilat ai me sa duket nuk është i përshtatshëm”, tha Bodakova. Buxheti ishte vetëm “katalizatori” për shpërthimin e zemërimit popullor, i tha ajo BIRN.

“Problemi në fjalë është më i madh: ne duam të qëndrojmë në Bullgari, të punojmë këtu, të krijojmë familjet tona këtu dhe përmes taksave tona të sigurojmë fondet e nevojshme për të mbështetur sistemin e sigurimeve shoqërore që një ditë do t’u paguajë pensionet prindërve tanë”, tha Bodakova. “Qeveria po i bën këto gjëra qëllimisht të vështira për ne.”

“E gjithë kjo kulmoi në një lëvizje të organizuar që po përpiqet t’ua bëjë gjërat po aq të vështira atyre përmes protestave demokratike dhe fushatave në mediat sociale që kanë arritur vërtet në çdo cep të internetit; nga liderët e opinionit te konkurrentët e reality show-t dhe madje edhe këngëtarët e pop-folk, të gjithë po avokojnë për dorëheqjen e kësaj qeverie.”

Duke shfrytëzuar fuqinë e mediave sociale, protestuesit kanë transmetuar drejtpërdrejt ngjarjet, madje kanë kapur në kamera huliganë të maskuar që nisën përleshjet me policinë në atë që Bodakova dhe të tjerë e quajnë një përpjekje të sponsorizuar nga shteti për të infiltruar protestat dhe për t'i diskredituar ato me dhunë.

"Më e rëndësishmja, kjo gjeneratë ka hequr shumë nga frika që lidhet me Peevskin dhe kontrollin e tij mbi të gjitha proceset qeveritare dhe e ka shndërruar atë në një meme," tha ajo për BIRN. Prania e adoleshentëve dhe studentëve të universitetit po nxit optimizmin edhe midis protestuesve më të lodhur.

"Para protestës së parë më 26 nëntor, do të kisha thënë se nuk jam optimist," tha shkrimtari Andrey Velkov, 48 vjeç, romani i fundit i të cilit u botua këtë vit me titullin Requiem For A State.

"Në vitet e fundit, me përjashtim të disa shpërthimeve sporadike, protestat janë dukur të gjitha si seanca publike psikoterapie për shtresën e hollë të pjesës jo-konformiste dhe me mendje aktive të shoqërisë, sesa si një instrument për presion politik."

Protesta e nëntorit ishte ndryshe, tha ai, dhe jo vetëm për shkak të shkallës së saj.

“Energjia ishte e ndryshme, kryesisht sepse edhe Gjenerata Z po merrnin pjesë, duke u zgjuar më në fund dhe duke qëndruar pranë brezave që protestuan më parë”, tha ai. “Kjo solli përsëri shpresën se procesi i shndërrimit të shtetit në një moçal me baltë, nëse nuk ndalet, të paktën vonohet.”

Politika e ‘ushqimit të shpejtë’

Kjo nuk do të thotë që zemërimi popullor do të përkthehet automatikisht në mbështetje më të madhe për opozitën pro-BE - Ne Vazhdojmë Ndryshimin dhe Bullgaria Demokratike - e cila ndau pushtetin në vitet e fundit, përfshirë edhe me GERB-in e Boyko Borissov, por me pak efekt real.

"Partitë e opozitës janë fajtore që i bëjnë njerëzit apatikë", tha Velkov. "Kryesisht sepse ato gjithmonë përkulen ndaj një kompromisi me status quo-në politike dhe janë jashtëzakonisht të këqija në komunikimin me rrethin më të gjerë të votuesve, gjë që nga ana tjetër i bën njerëzit të prekshëm ndaj miratimit të narrativave të palës tjetër."

"Requiem For A State" i Velkov, romani i tij i pestë, është një rrëzim mezi i maskuar i Bullgarisë bashkëkohore, një histori e një vendi të quajtur "Ulgaria" të drejtuar nga njerëz si "Eevski" dhe "Orissov".

Në libër, "bullgarët" e rinj detyrohen të bëjnë kompromis për moralin e tyre, ndërsa shoqëria pret me padurim që politikani i ardhshëm me fytyrë të re të premtojë një të ardhme më të mirë.

“Nëse kjo energji e re në shoqëri drejtohet dhe komunikohet në mënyrë të përshtatshme, Bullgaria në fund të fundit mund të ketë ende një shans për t'u bërë një vend normal dhe demokratik evropian një ditë”, tha Velkov. Në vend të këtij produkti sintetik ushqimor të shpejtë që fsheh kleptokracinë arrogante që përfaqëson aktualisht./BalkanInsight

buxhet bullgari protesta ne serbi

Sondazh

Poll

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale