LIVE UPDATES
Bota

Ekspertët: Trump nuk kishte autoritetin për të deklasifikuar dokumentin sekret për armët bërthamore

Dokumenti sekret, i radhitur i nëntëmbëdhjeti në listën e akuzave ndaj zotit Trump për vendosjen në rrezik të sigurisë kombëtare, sipas Ligjit për Energjinë Bërthamore mund të deklasifikohet vetëm nëpërmjet një procesi ku duhet të jenë të përfshirë Departamenti i Energjisë dhe Departamenti i Mbrojtjes.

18 Qershor 2023, 22:55 Nga k.m.
Ekspertët: Trump nuk kishte autoritetin për të deklasifikuar
Foto ilustruese

UASHINGTON – Edhe gjatë kohës që ishte president, Donald Trump nuk kishte autoritetin ligjor për të deklasifikuar një dokument për armët bërthamore të Shteteve të Bashkuara, për mbajtjen e paligjshme të të cilit, ndaj tij tashmë janë ngritur akuza penale. Ky është mendimi i ekspertëve, që kundërshtojnë në këtë mënyrë deklaratat e ish-presidentit.

Dokumenti sekret, i radhitur i nëntëmbëdhjeti në listën e akuzave ndaj zotit Trump për vendosjen në rrezik të sigurisë kombëtare, sipas Ligjit për Energjinë Bërthamore mund të deklasifikohet vetëm nëpërmjet një procesi ku duhet të jenë të përfshirë Departamenti i Energjisë dhe Departamenti i Mbrojtjes.

Për këtë arsye, thonë ekspertët, dokumenti bërthamor është unikal mes 31 dokumentave të radhitura në akuzë, pasi deklasifikimi i dokumentave të tjerë mund të bëhet me urdhër ekzekutiv.

“Pretendimi se ai (ish-Presidenti Trump) mund ta kishte deklasifikuar nuk vlen në rastin e informacionit për armët bërthamore, pasi nuk ishte klasifikuar me një urdhër ekzekutiv, por me ligj”, tha Steven Aftergood, ekspert për sekretet qeveritare në Federatën e Shkencëtarëve Bërthamorë.

Statusi i veçantë i informacionit që ka lidhje me fushën bërthamore dëmton më tej atë që ekspertët ligjorë e konsiderojnë një mbrojtje të dobët të përqëndruar tek deklasifikimi. Pa ofruar fakte, ish-Presidenti Trump ka pretenduar se i ka deklasifikuar dokumentat përpara se t’i nxirrte nga Shtëpia e Bardhë.

Duket se prokurorët do të argumentojnë se deklasifikimi nuk ka ndonjë peshë, pasi ish-Presidenti Trump është akuzuar sipas Ligjit për Spiunazhin, që ka përparësi mbi klasifikimin dhe që e parashikon si vepër penale mbajtjen e paautorizuar të “informacionit për mbrojtjen kombëtare”, një term i gjerë që përfshin sekretet që mund të ndihmonin armiqtë e vendit.

Dokumenti 19 ka shënimin “FRD” (Formerly Restricted Data – Të dhëna dikur të kufizuara), një klasifikim që u vendoset informacioneve sekrete që kanë lidhje me përdorimin e armëve bërthamore. Në akuzë thuhet se dokumenti nuk mban datë dhe se “ka të bëjë me arsenalin bërthamor të Shteteve të Bashkuara”.

RREGULLAT PËR TË DHËNAT BËRTHAMORE

Ish-Presidenti Trump, i cili u vetëdeklarua i pafajshëm të martën, ka thënë se deklasifikoi gjatë kohës që ishte ende në detyrë mbi 100 dokumenta të cilat i mori në banesën e tij në Florida, Mar-a-Lago, një qëndrim që është përsëritur nga disa ligjvënës republikanë dhe mbështetës të tjerë.

Por zoti Aftergood dhe ekspertë të tjerë thanë se Ligji për Energjinë Bërthamore i vitit 1954, sipas të cilit Departamenti i Energjisë mbikëqyr arsenalin bërthamor të Shteteve të Bashkuara, përcakton procesin e deklasifikimit të të dhënave për armët bërthamore, që janë ndër sekretet më të mëdha të qeverisë së Shteteve të Bashkuara.

“Ligji është shumë i qartë. Nuk ka asgjë ku thuhet se presidenti mund ta marrë atë vendim”, tha një ish-zyrtar amerikan i sigurisë kombëtare me përvojë në sistemin e klasifikimit, i cili kërkoi mos t’i publikohet emri.

Informacioni më sekret për armët bërthamore klasifikohet si “RD” (Restricted Data / Të dhëna të kufizuara), dhe ka të bëjë me projektimin e mbushjeve bërthamore dhe me prodhimin e uraniumit dhe plutoniumit, sipas një udhëzuesi të Departamentit të Energjisë që shërben për të shpjeguar sistemin e klasifikimit.

Departamenti i Energjisë e ul klasifikimin nga RD në FRD për të dhënat e armëve bërthamore që ia dërgon Pentagonit, por materialet mbeten të klasifikuara, thonë ekspertët.

Materialet e klasifikuara FRD përmbajnë të dhëna për përmasat e arsenalit të Shteteve të Bashkuara, magazinimin dhe sigurinë e mbushjeve bërthamore, vendndodhjen apo fuqinë e tyre, thuhet në udhëzimin shpjegues.

Informacioni FRD mund të deklasifikohet vetëm nëpërmjet një procesi të përcaktuar në Ligjin për Energjinë Bërthamore, sipas të cilit sekretarët e energjisë dhe të mbrojtjes vendosin për heqjen e klasifikimit, thuhet në një material të Departamentit të Drejtësisë.

Jo të gjithë janë dakord se presidenti nuk e ka autoritetin për të deklasifikuar të dhëna bërthamore.

David Jonas, i cili shërbeu për 10 vite si këshilltar ligjor i Administratës Kombëtare për Sigurinë Bërthamore të Shteteve të Bashkuara, një entitet i Departamentit të Energjisë që mbikëqyr arsenalin bërthamor, tha se ish-Presidenti Trump kishte autoritetin kushtetues për të deklasifikuar të gjitha dokumentat e klasifikuara, bazuar në “teorinë e ekzekutivit të bashkuar”, e cila thotë se Kongresi nuk mund të kufizojë kontrollin e presidentit mbi degën ekzekutive.

“Presidenti është dega ekzekutive dhe kështu që ai mund të deklasifikojë gjithçka që është informacion bërthamor”, tha ai.

Ekspertë të tjerë e kundërshtojnë këtë pikëpamje.

Elizabeth Goitein, eksperte e legjislacionit për sigurinë kombëtare në Qendrën Brennan për Drejtësinë, tha se Kushtetuta e Shteteve të Bashkuara i jep Kongresit autoritetin të kufizojë pushtetin presidencial për sa i përket pjesës më të madhe të çështjeve të sigurisë kombëtare dhe se “nuk asnjë dyshim se mund të miratojë legjislacion në këtë drejtim”.

Megjithëse presidenti mund të kërkojë deklasifikim të materialeve FRD, “i duhet të kalojë përmes Departamentit të Energjisë dhe Departamentit të Mbrojtjes. Dhe kjo kërkon një kohë shumë të gjatë”, tha Thomas Blanton, drejtor i Arkivit të Sigurisë Kombëtare.

Materialet FRD duhet të arkivohen në një hapësirë me masat e duhura të sigurisë, tha zoti Aftergood. “Vendosja në tualetin tuaj nuk i plotëson kushtet”, tha ai, duke iu referuar akuzave se zoti Trump i magazinoi dokumentat e klasifikuara në një tualet në Mar-a-Lago./VOA

donald trump

Sondazh

Poll

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi