LIVE UPDATES
Bota

Diskriminimi s’e shuan etjen e të rinjve romë, ashkalinj e egjiptianë për punë

Kjo përvojë e hidhur e vitit të kaluar, në një zyrë për burime njerëzore të një kompanie, nuk e ka ndaluar Eronin të ëndërrojë për më shumë: tani ai dëshiron ta krijojë biznesin e vet.

21 Dhjetor 2023, 18:21 Nga I.A
Diskriminimi s’e shuan etjen e të rinjve romë, ashkalinj e
Foto Ilustruese

KOSOVË- Një studio modeste floktarie ku djem e vajza në Mitrovicën e Jugut do të shkonin për ta parë veten të transformuar. Një studio ku asnjë klient nuk do të diskriminohej për të folurën, gjininë, religjionin apo etninë e tij. Kjo është ëndrra e 21-vjeçarit Eron Krasniqi. Por, jo gjithmonë ka qenë e tillë. Disa ëndrra, atij i janë prerë në gjysmë, shkaku i përkatësisë së tij ashkalike.

“Ka ndodhur që më kanë thirrur për të punuar, por nuk e kanë ditur se i cilit komunitet jam. Krejt procedurat kanë shkuar qysh është më së miri. Por, kur e kanë marrë vesh etninë, më kanë thënë që nuk përshtatesh”, thotë Eroni për REL-in.

Kjo përvojë e hidhur e vitit të kaluar, në një zyrë për burime njerëzore të një kompanie, nuk e ka ndaluar Eronin të ëndërrojë për më shumë: tani ai dëshiron ta krijojë biznesin e vet.

“Kanë ndodhur shumë diskriminime edhe në shkollë. Por, nuk kanë pasur ndonjë efekt tek unë. Ëndrra ime është të ndihmoj në zhdukjen e diskriminimit. Të gjithë jemi njerëz, kemi zemër dhe jemi të njëjtë. Nëse ti mund të bësh diçka, mundet edhe tjetri”, thotë Eroni.

Së fundi, Eroni është bërë pjesë e projektit “Drejtësia Sociale” të organizatës joqeveritare Zëri i Romëve, Ashkalinjve dhe Egjiptianëve në Kosovë (VORAE), ku merr shkathtësi të ndryshme të vlefshme për tregun e punës.

Përmes programit “Puna ime e parë” të kësaj organizate, rreth 70 të rinj romë, ashkalinj dhe egjiptianë janë punësuar në kompani të ndryshme nëpër Kosovë. Si infermierë, edukatorë, dizajnerë grafikë e shumëçka tjetër, ata synojnë ta dëshmojnë atë që e beson drejtori ekzekutiv i VORAE-s, Isak Skënderi.

“Nëse dikujt i jepet mundësia për ta dëshmuar veten, ai ose ajo do të ndikojë me punën e vet në ndryshimin e perceptimit që ngjyra e lëkurës, ose gjuha, ose prejardhja e përcakton cilësinë, produktivitetin apo vlefshmërinë e atyre personave”, thotë Skënderi për Radion Evropa e Lirë.

Ky projekt - përmes të cilit paga subvencionohet nga organizata VORAE - do të zgjasë gjashtë muaj. Por, shumë nga të rinjtë që kanë përfituar nga ai, shpresojnë që pas fitimit të përvojës, ata do të marrin kontratë pune.

Një nga ta është edhe 19-vjeçarja Lauresa Alija. Që dy muaj, Lauresa ka praktikuar profesionin e saj si infermiere e përgjithshme në një ordinancë private në Pejë.

Ajo thotë se diskriminimin që e kishte përjetuar disa herë në shkollë, shkaku i përkatësisë së saj etnike si egjiptiane, nuk po e përjeton edhe në punë.

“Prej pacientëve nuk jam diskriminuar, se mendoj që edhe pamja ime i mashtron. Ndoshta kur ta marrin vesh, mund të ndihen keq. Por, nuk më ka ndodhur. Unë, thjesht, do të vazhdoj me pasionin që e kam për profesionin tim”, thotë Lauresa për REL-in.

Në muajt e fundit, Radio Evropa e Lirë ka raportuar disa herë për mungesën e punëtorëve vendës në shumë sektorë, si: gastronomi, ndërtimtari, bujqësi dhe tekstil.

Sipas Inspektoratit të Punës, interesimi i qytetarëve për të punuar ka rënë, për shkak të orarit të gjatë të punës, pagave të ulëta, mungesës së kontratave etj.

Për të rinjtë e komuniteteve rom, ashkali dhe egjiptian, problem shtesë është edhe diskriminimi në të cilin ata hasin.

Sipas një hulumtimi të vitit të kaluar të Këshillit për Bashkëpunim Rajonal (RCC), mbi 25 për qind e bizneseve në Kosovë kanë thënë se nuk do të ishin të gatshëm të punësonin romë, ashkalinj apo egjiptianë në kompanitë e tyre. Ndërkohë, vetëm 15 për qind e bizneseve kanë thënë se kanë ndonjë të punësuar nga këto komunitete.

Skënderi nga VORAE tregon se qasja në punët ku kontakti me klientët është i drejtpërdrejtë, është edhe më e kufizuar për të rinjtë e këtyre komuniteteve minoritare.

Një nga historitë që ai ka dëgjuar, i ka mbetur në mendje: një i ri rom ishte punësuar në një furrë buke vitin e kaluar. Kur klientët e furrës e kishin marrë vesh se një rom po punonte në përgatitjen e bukës, ata kishin filluar të blinin në furra të tjera. Kjo kishte rezultuar me largimin e të riut nga puna.

“Jo domosdomoshmërisht këto storje përfaqësojnë gjendjen e shoqërisë sonë. Por, janë histori reale që, për fat të keq, ekzistojnë në shtetin tonë”, thotë Skënderi.

Për t’u siguruar që të rinjtë e punësuar përmes programit “Puna ime e parë” do të kenë përvoja më të këndshme, Skënderi thotë se kanë zgjedhur kompani, të cilat janë shprehur të përkushtuara për arritjen e barazisë dhe gjithëpërfshirjes.

Dhe tani kur janë bërë tre muaj që nga fillimi i projektit, ai shprehet krenar me sukseset e djemve dhe vajzave që po marrin pjesë.

“Diskriminimi është pjesë përbërëse e jetës së tyre. Ky është fakt që nuk duhet ta mohojmë. Ajo që mund të bëjmë, është të mos lejojmë që diskriminimi të jetë pengesë”, thotë Skënderi.

Sipas të dhënave nga regjistrimi i popullsisë në vitin 2011, në Kosovë jetojnë 8.824 romë, 15.436 ashkalinj dhe 11.524 egjiptianë.

Sipas të dhënave të publikuara nga Komisioni Evropian, rreth 50 për qind e pjesëtarëve të komunitetit rom e përfundojnë shkollimin e detyrueshëm nëntëvjeçar. Ndërkohë, vetëm 7.3 për qind e grave rome janë të punësuara, në krahasim me shifrën prej 18.4 për qind të gjithsej grave të punësuara në Kosovë.

Marrë nga REL

eron krasniqi vorae

Sondazh

Poll

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës