LIVE UPDATES
Bota

Dënoi nazistët për krime lufte, ndërron jetë në moshën 103-vjeçare prokurori i fundit i gjyqeve të Nurembergut

Ferencz lindi në Transilvani - pjesë e Rumanisë - në vitin 1920, por familja e tij emigroi në SHBA kur ai ishte i ri për t'i shpëtuar antisemitizmit, duke u vendosur më vonë në Nju Jork.

9 Prill 2023, 11:26 Nga a.l
Dënoi nazistët për krime lufte, ndërron jetë në
Benjamin Ferencz

Prokurori i fundit i mbijetuar nga gjyqet e Nurembergut të pas Luftës së Dytë Botërore ka ndërruar jetë në moshën 103-vjeçare. Ben Ferencz ishte vetëm 27 vjeç kur siguroi dënimet e 22 oficerëve nazistë për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit. Më vonë ai mbrojti krijimin e një gjykate ndërkombëtare për të ndjekur penalisht krimet e luftës, një qëllim i realizuar në vitin 2002. Ferencz vdiq i qetë në gjumë të premten në mbrëmje në Boynton Beach, Florida. Duke konfirmuar vdekjen e tij, Muzeu i Holokaustit i SHBA tha se bota kishte humbur një lider në kërkimin e drejtësisë për viktimat e gjenocidit.

Ferencz lindi në Transilvani - pjesë e Rumanisë - në vitin 1920, por familja e tij emigroi në SHBA kur ai ishte i ri për t'i shpëtuar antisemitizmit, duke u vendosur më vonë në Nju Jork.

Pas diplomimit në Shkollën Juridike të Harvardit në 1943, ai u regjistrua në Ushtrinë Amerikane dhe mori pjesë në zbarkimet e aleatëve në Normandi dhe në Betejën e Bulge. Ai u ngrit në gradën e Rreshterit dhe përfundimisht iu bashkua një ekipi të ngarkuar me hetimin dhe mbledhjen e provave të krimeve të luftës naziste.

Ekipi ishte i vendosur me ushtrinë në Gjermani dhe do të hynte në kampet e përqendrimit ndërsa ata çliroheshin, duke mbajtur shënime për kushtet në secilin dhe duke intervistuar të mbijetuarit. Ai e përshkroi Buchenwald, një nga kampet më të mëdha brenda Gjermanisë, si një shtëpi me tmerre të papërshkrueshme.

“Nuk ka dyshim se jam traumatizuar në mënyrë të pashlyeshme nga përvojat e mia si hetues i krimeve të luftës në qendrat e shfarosjes naziste. Unë ende përpiqem të mos flas apo të mendoj për detajet”, ka shkruar ai. 

Duke kujtuar Nuremberg 75 vjet më vonë

Pas luftës, ai u kthye në Nju Jork për të praktikuar ligjin, por pak më vonë u rekrutua për të ndihmuar në ndjekjen penale të nazistëve në gjyqet e Nurembergut, pavarësisht se nuk kishte përvojë paraprake në gjyq.

Ai u emërua kryeprokuror në gjyqin e anëtarëve të Einsatzgruppen, skuadrat e lëvizshme të vdekjes SS që vepronin në Evropën Lindore të pushtuar nga nazistët dhe vlerësohet se kanë vrarë më shumë se një milion njerëz, shkruan CNN. 

Nga 22 burrat në gjyq, të gjithë u dënuan, 13 prej tyre morën dënime me vdekje dhe katër u ekzekutuan përfundimisht.
Pas përfundimit të gjyqeve, Ferencz - i cili fliste rrjedhshëm gjashtë gjuhë, duke përfshirë gjermanishten - mbeti në Gjermaninë Perëndimore dhe ndihmoi grupet hebreje të merrnin një zgjidhje për dëmshpërblimet nga qeveria e re.

Në vitet e tij të mëvonshme, ai u bë profesor i së drejtës ndërkombëtare dhe bëri fushatë për një gjykatë ndërkombëtare që mund të ndiqte penalisht liderët e qeverive që u zbuluan se kishin kryer krime lufte, duke shkruar disa libra mbi këtë temë.
Në vitin 2002, Gjykata Ndërkombëtare Penale u krijua në Hagë, Holandë, megjithëse efektiviteti i saj është kufizuar nga refuzimi i disa vendeve të mëdha, përfshirë SHBA-në, për të marrë pjesë. Ferencz la pas një djalë dhe tre vajza. Gruaja e tij - e dashura e fëmijërisë Gertrude Fried - vdiq në vitin 2019.

benjamin ferencz

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

Shiko video te tjera