LIVE UPDATES
Bota

Bashkimi Evropian përballet me sezonin më të keq të zjarreve në histori

Spanja dhe Portugalia janë goditur veçanërisht rëndë, me afërsisht 1% të të gjithë Gadishullit Iberik të djegur, sipas shkencëtarëve të BE-së. Sezoni i përkeqësuar i zjarreve në Mesdhe është lidhur drejtpërdrejt me ndryshimet klimatike në një studim të veçantë nga grupi World Weather Atribution në Imperial College London.

28 Gusht 2025, 08:00 Nga r.ll
Bashkimi Evropian përballet me sezonin më të keq të zjarreve
foto ilustruese

EVROPË- Një rekord prej një milion hektarësh, ekuivalent me rreth gjysmën e sipërfaqes tokësore të Uellsit, janë djegur në të gjithë Bashkimin Evropian deri më tani këtë vit, duke e bërë atë sezonin më të keq të zjarreve që nga fillimi i regjistrimeve në vitin 2006.

Spanja dhe Portugalia janë goditur veçanërisht rëndë, me afërsisht 1% të të gjithë Gadishullit Iberik të djegur, sipas shkencëtarëve të BE-së. Sezoni i përkeqësuar i zjarreve në Mesdhe është lidhur drejtpërdrejt me ndryshimet klimatike në një studim të veçantë nga grupi World Weather Atribution në Imperial College London. Ekspertët paralajmërojnë se zjarret më të shpeshta dhe më të rënda në të gjithë Evropën ka të ngjarë të vazhdojnë në të ardhmen.

Më shumë se dy të tretat e sipërfaqes së djegur në BE ndodhen vetëm në Spanjë dhe Portugali. Në Spanjë, më shumë se 400,000 hektarë janë djegur që nga fillimi i këtij viti deri më 26 gusht, sipas Sistemit Evropian të Informacionit për Zjarret në Pyje Copernicus (EFFIS). Ky rekord është më shumë se gjashtë herë më i lartë se mesatarja spanjolle për këtë periudhë kohore midis viteve 2006 dhe 2024.

Portugalia fqinje ka pësuar gjithashtu një sipërfaqe rekord djegieje prej 270,000 hektarësh deri më tani - pothuajse pesë herë më shumë se mesatarja për të njëjtën periudhë. Sipërfaqja e kombinuar e djegur në të gjithë gadishullin Iberik këtë vit është 684,000 hektarë - katër herë më e madhe se sipërfaqja e Londrës së Madhe, dhe pjesa më e madhe e saj u dogj vetëm në dy javë.

Zjarret janë përqendruar në zonat pyjore të Portugalisë veriore dhe në rajonet veriperëndimore të Spanjës, Galicia, Asturias dhe Castile e León. Zonat e mbrojtura si Parku Kombëtar Picos de Europa janë prekur, si dhe rrugët kryesore në rrjetin e pelegrinazhit Camino de Santiago, i cili zakonisht tërheq më shumë se 100,000 vizitorë gjatë muajve të verës.

Ngjarjet kanë shkaktuar vendosjen më të madhe të njohur të forcës zjarrfikëse të mekanizmit të mbrojtjes civile të BE-së. Tymi nga zjarret ka ulur ndjeshëm cilësinë e ajrit në zonë, me erën jugore që e ka dërguar tymin deri në Francë dhe Mbretërinë e Bashkuar.

Ndryshimi i klimës i bën kushtet që çojnë në zjarre më të mundshme, por në një cikël vicioz, zjarret lëshojnë gjithashtu më shumë dioksid karboni (CO2) që ngroh planetin në atmosferën tonë. CO2 i emetuar nga zjarret në Spanjë këtë vit ka arritur një rekord prej 17.68 milionë tonësh, sipas BE-së. Kjo është më shumë se çdo emetim total vjetor i CO2 që nga viti 2003 nga zjarret në atë vend, kur të dhënat u regjistruan për herë të parë nga satelitët.

Për krahasim, është më shumë se totali vjetor i CO2 i emetuar nga e gjithë Kroacia në vitin 2023. Zjarrfikësit kanë luftuar me flakët në të gjithë Evropën këtë verë. Ndryshimi i klimës i shkaktuar nga njerëzit i bëri kushtet e prirura ndaj zjarreve në Turqi, Greqi dhe Qipro rreth 10 herë më të mundshme, sipas një studimi të shpejtë të atribuimit nga grupi World Weather Attribution në Imperial College London.

Kjo ishte përgjegjëse për një rritje prej 22% të kushteve ekstreme të motit që fshihen pas zjarreve, tha WWA. Po shkakton nxehtësi më ekstreme, e cila than bimësinë, duke rritur ndezshmërinë, tha Theodore Keeping, shkencëtar i zjarreve në qendrën për Politikat Mjedisore, Imperial College London. Djegia e vazhdueshme e lëndëve djegëse fosile do të çojë në më shumë nga këto zjarre ekstreme, paralajmëruan studiuesit.

Shkencëtarët kanë filluar një analizë të shpejtë mbi zjarret në Spanjë dhe Portugali dhe presin gjetje të ngjashme në lidhje me ndryshimet klimatike.  Në rajone si Spanja dhe Portugalia, një numër në rritje i të rinjve po zhvendosen në qytete në kërkim të një punësimi më fitimprurës. Toka bujqësore, dikur e menaxhuar, po braktiset dhe po bëhet e mbipopulluar, duke eliminuar zonat e zjarrit dhe duke rritur sasinë e bimësisë së ndezshme të ndjeshme ndaj flakëve intensive.

Ekosisteme rezistente ndaj zjarrit që përpiqen të përballojnë

Zjarret kanë qenë gjithmonë një komponent i rëndësishëm i ekosistemeve mesdhetare dhe shumë nga jeta e egër natyrore ka bashkë-evoluar për të ekzistuar së bashku me zjarrin. Në fakt, specie si lepuri iberik përfitojnë nga habitati i sapohapur dhe lisat vendas të tapës mund të kolonizojnë shpejt tokën e djegur.

Teknikat e menaxhimit, të tilla si djegia e përcaktuar dhe heqja e bimësisë, i kanë mbajtur nën kontroll prej kohësh zjarret vjetore. Dhe rigjallërimi i bimësisë së djegur zakonisht ka kompensuar emetimet e karbonit nga zjarret në pyje, pasi karboni u ruajt përsëri në bimë dhe tokë.

Megjithatë, zjarret moderne janë më të mëdha, më të shpeshta dhe më të rënda. Kur rajonet pyjore kanë vështirësi të rigjenerohen para zjarrit të radhës, ato mund të bëhen pjesë e një cikli reagimesh ndaj klimës, sipas Dr. Thomas Smith, Profesor i Asociuar në Gjeografinë Mjedisore në Shkollën e Ekonomisë në Londër.

Rreziku në rritje nga një klimë më e nxehtë dhe më e thatë e bën menaxhimin e zjarreve më të vështirë dhe përbën një kërcënim për stabilitetin afatgjatë të ekosistemit. Ekzistojnë gjithashtu rreziqe të erozionit të përshpejtuar të tokës dhe ndotjes së ujit nga hiri i derdhur në lumenj dhe rezervuarë, sipas Profesor Stefan Doerr, Drejtor i Qendrës për Kërkime të Jetës së Egër në Universitetin e Swansea-s. Përpjekjet për të menaxhuar bimësinë e tepërt në zonat me rrezik zjarri, si dhe përparimet në parandalimin e ndezjeve, zbulimin dhe shuarjen e zjarreve mund të ndihmojnë në uljen e numrit dhe ashpërsisë së zjarreve në të ardhmen.

zjarret ne evrope

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë