Dita e 50-të e revoltës qytetetare/ Shqiptarët vijojnë qëndresën në shesh: Rama në burg, Berisha në burg
"Jo 50, as 150, por edhe 1 550 ditë, ne do jemi këtu"/ Protestuesi dekoron qytetarët në shesh: Ju meritoni medalje ...
"Jo 50, as 150, por edhe 1 550 ditë, ne do jemi këtu"/ Protestuesi dekoron qytetarët në shesh: Ju meritoni medalje ...
Dita e 49-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Ju erdh...
Shetet e Gjirit Persik dënojnë sulmet iraniane ndaj infrastrukturës civile: Janë krime lufte 18 Korrik, 17:37 ...
Abuizimi me fondet në Durrës, zbardhen dëshmitë/ Elisabeta Mataj: Jam qytetare e lirë, kush ma ndalon kazinonë...
Nëse kjo dështon, gara shkon në balotazh dy javë më vonë. Cilado parti që fiton votën parlamentare shihet si një avantazh psikologjik nëse zgjedhjet presidenciale shkojnë në një raund të dytë.
TURQI- Presidenti Rexhep Tajip Erdogan ka nisur përpjekjen e partisë së tij për të qëndruar në pushtet, teksa kërkon të zgjasë udhëheqjen e tij në Turqi më shumë se 20 vjet. Ai po përballet me sfidën e tij më të ashpër nga gjashtë parti opozitare që kanë bashkuar forcat për zgjedhjet presidenciale dhe parlamentare më 14 maj. Turqia përballet me inflacionin në rritje dhe me tmerrin që lanë tërmetet e shkurtit. Erdogan dhe partia e tij në pushtet AK thonë se do ta ulin inflacionin në një shifër të vetme, një angazhim i bërë tashmë nga kundërshtarët e tyre. Turqia është bërë gjithnjë e më autoritare nën Presidentin Erdogan dhe opozita po kërkon ta ndryshojë këtë. Çdo kandidat që mund të sigurojë më shumë se gjysmën e votave presidenciale më 14 maj është fituesi i plotë. Nëse kjo dështon, gara shkon në balotazh dy javë më vonë. Cilado parti që fiton votën parlamentare shihet si një avantazh psikologjik nëse zgjedhjet presidenciale shkojnë në një raund të dytë.
Sfida e Erdoganit
Votuesit e Turqisë kanë qenë të polarizuar prej vitesh, por Erdogan, është nën presion si kurrë më parë. Turqia është bërë gjithnjë e më autoritare nën liderin e saj aktual, i cili e drejton Turqinë nga një pallat i madh me shumë media të kontrolluara nga aleatët e tij. Ai ka drejtuar Turqinë që nga viti 2003, fillimisht si kryeministër, por më pas si president që nga viti 2014, duke rritur në mënyrë dramatike kompetencat e tij tre vjet më vonë, pas një grushti të dështuar të 2016-ës. Partia e tij AK është në pushtet që nga nëntori 2002. Një numër në rritje i turqve e kanë fajësuar atë për rritjen e inflacionit, për shkak të refuzimit të tij joortodoks për të rritur normat e interesit. Norma zyrtare e inflacionit është pak mbi 50%, por akademikët thonë se është në fakt më e lartë se 100%. Presidenti i Turqisë dhe partia në pushtet janë kritikuar gjithashtu gjerësisht për dështimin në përshtatjen e praktikave të ndërtimit të Turqisë përpara tërmeteve të 6 shkurtit dhe për keqpërdorimin e përpjekjeve të kërkim-shpëtimit më pas. Miliona turq mbetën të pastrehë në 11 provincat e prekura nga tërmetet. Meqenëse shumë prej tyre shihen si bastione të partisë Erdogan, zgjedhjet mund të fitohen dhe humbasin në lindje. Partia e tij AK i ka rrënjët në Islamin politik, por ai ka krijuar një aleancë me MHP ultra-nacionaliste.
Gjashtë parti opozitare - një kandidat
Kemal Kilicdaroglu, shfaqet si një kundërshtar i butë por ai ka kryesuar një sërë sfidash zgjedhore në krye të opozitës. Por këtë herë mund të jetë ndryshe pasi ai po lufton si kandidat i unitetit për gjashtë parti opozitare, duke filluar nga partia e tij e qendrës së majtë dhe partia nacionaliste e Mirë deri te katër grupe më të vogla, të cilat përfshijnë dy ish-aleatë të Erdoganit, njëri prej të cilëve bashkëthemeloi AK Parti. Kilicdaroglu ka gjithashtu mbështetjen jozyrtare të HDP-së pro-kurde të Turqisë, e cila kandidon për parlament nën flamurin e një partie tjetër, të Majtës së Gjelbër, për shkak të një çështjeje gjyqësore që pretendon lidhje me militantët kurdë. Përzgjedhja e tij nuk ishte universale, sepse disa konsideruan kryebashkiakët e Stambollit dhe Ankarasë si kandidatë më të mirë pasi morën kontrollin e qyteteve në vitin 2019.
Një ish-nëpunës civil i cili është pjesë e pakicës alevi, Kilicdaroglu udhëhoqi një marshim 24-ditor për drejtësi në vitin 2017, i cili u pa si shfaqja më e madhe e kundërshtimit ndaj sundimit të Presidentit Erdogan për vite me radhë. Aleanca e Kombit të tij, e njohur gjithashtu si Tabela e Gjashtë, janë të bashkuar në dëshirën e tyre për ta kthyer Turqinë nga sistemi presidencial i krijuar nën Erdogan në një sistem të udhëhequr nga parlamenti. Për të ndryshuar sistemin, ata duhet të fitojnë 400 nga 600 deputetë të Turqisë, ose 360 deputetë për të marrë një propozim në një referendum. Drejtuesit e pesë anëtarëve të tjerë të aleancës kanë rënë dakord të marrin rolet e zëvendëspresidentit.
Ndarja e votës
Sondazhet e opinionit turk janë tejet të pabesueshme, por çdo mundësi që Kilicdaroglu kishte për të fituar zgjedhjet në raundin e parë duket se është prishur nga vendimi i një ish-kolegu të partisë së qendrës së majtë, Muharrem Ince, për t'iu bashkuar garës presidenciale. Ince, ishte kandidati presidencial i Partisë Republikane Popullore në 2018, por u largua dy vjet më vonë për shkak të mosmarrëveshjeve me Kemal Kilicdaroglu, ai tani drejton Partinë Laike nacionaliste Atdheu dhe është përballur me akuzat për pakësimin e votës së opozitës dhe lojën në duart e Presidentit Erdogan. Por ai ka një prani të fortë në mediat sociale dhe veçanërisht votuesit e rinj janë impresionuar nga lëvizjet e tij të kërcimit në TikTok. Një kandidat tjetër me pak shanse për sukses të konsiderueshëm është ultra-nacionalisti Sinan Ogan, por edhe ai ka potencialin për të qenë një mbretërues.
Si funksionon votimi?
Për të hyrë në parlamentin me 600 vende, një parti duhet të tërheqë 7% të votave ose të jetë pjesë e një aleance që e bën këtë. Kjo është arsyeja pse aleancat janë bërë kaq të rëndësishme në Turqi dhe opozita gjashtëpalëshe ka theksuar ndryshimin e saj si një nga reformat e propozuara. Turqit votojnë për listat e partive dhe jo për kandidatët sipas përfaqësimit proporcional, kështu që numri i vendeve korrespondon me votat e dhëna për parti dhe jo aleanca. Në disa ulëse, opozita ka pranuar të luftojë nën flamurin e një partie. Kandidatët që konkurrojnë për të Majtën e Gjelbër në vend të partisë pro-kurde janë pjesë e Aleancës së Punës dhe Lirisë. Sipas reformave të Erdoganit, tani është presidenti ai që zgjedh qeverinë, kështu që nuk ka kryeministër. Dhe nëse Aleanca e tij e gjerë Popullore nuk arrin të fitojë një shumicë në parlament, ai mund të luftojë për të sunduar në të njëjtën mënyrë si tani. Aleanca Popullore pro-Erdogan aktualisht ka 334 deputetë. Erdogan ka shërbyer tashmë dy mandate si president, kështu që një i tretë duket se është në kundërshtim me rregullat e kushtetutës së Turqisë. Por bordi zgjedhor i YSK i Turqisë vendosi që mandati i tij i parë duhet parë si fillim jo në 2014, por në 2018, kur sistemi i ri presidencial filloi me zgjedhjet për parlamentin dhe presidentin në të njëjtën ditë. Politikanët e opozitës i kishin kërkuar më herët YSK-së të bllokonte kandidaturën e tij.
Si do ta ndryshonte opozita Turqinë?
Aleanca e Aleancës së Kombit të drejtuar nga Kilicdaroglu dëshiron të rivendosë sistemin parlamentar të Turqisë dhe të reformojë presidencën, duke hequr të drejtën e kreut të shtetit për të drejtën e vetos ndaj legjislacionit, duke ndërprerë lidhjet e postit me partitë politike dhe duke e bërë atë të zgjidhshëm çdo shtatë vjet. Gjashtë partitë duan gjithashtu të nisin përpjekjen e gjatë dekadash të Turqisë për t'u bashkuar me Bashkimin Evropian dhe për të rivendosur "besimin e ndërsjellë" me SHBA-në, pas vitesh marrëdhëniesh të prishura gjatë viteve të Erdoganit. Ata janë zotuar të sjellin inflacionin nën 10% brenda dy viteve dhe t'i dërgojnë refugjatët sirianë në shtëpi vullnetarisht. Turqia aktualisht pret rreth 3.6 milionë refugjatë sirianë.
pamje nga ngjarja SHBA- Policia e SHBA-së ka publikuar një video, e cila tregon momentin kur ata përballen me autorin e ngjarjes së p&e...
Foto ilustruese KINË- Mediat kanë siguruar detaje të reja, pasi u shënua viktima e parë nga gripi i shpendëve H3N8. Siç...
Joseph Wu KINË- Një ditë pasi Kina simuloi sulme të përbashkëta precize në Tajvan gjatë stërvitjeve ushta...
Jim Jordan dhe Alvin Bragg SHBA- Prokurori i qarkut të Manhattan-it Alvin Bragg paditi të martën ligjvënësin Jim Jordan, një ...
Asociacioni i Gazetarëve të Kosovës KOSOVË- Asociacioni i Gazetarëve të Kosovës (AGK) ka dënuar sulmin fizik ndaj g...
Foto Ilustruese KOSOVË- Kryeministri i Kosovës Albin Kurti do të mbeldhë qeverinë ditën e sotme. Mbledhja është cak...
Donald Trump SHBA- Ish-presidenti amerikan Donald Trump u tall me Presidentin Joe Biden pasi u tha gazetarëve gjatë një eventi për Pash...
porti i peshkimit artizanal në Esmeraldas EKUADOR- Nëntë persona mbetën të vrarë në një port në Ekuadorin...
Karabinieret ITALI- Një shqiptar është arrestuar në Itali, pasi ndaj tij ishte lëshuar një urdhër-arrest nga Prokuroria ...
Marc Tarabella BRUKSEL- Eurodeputeti belg Marc Tarabella do të marrë masë më të lehtë sigurie. Mediat e huaja shkruajnë ...
