LIVE UPDATES
Bota

Analiza e REL: Dilema e Iranit se si të përgjigjet për vrasjen e liderit të Hezbollahut

Hezbollahu, një grup i armatosur dhe parti politike që kontrollon shumicën e jugut të Libanit, është anëtari kryesor i boshtit të rezistencës, që është një rrjet i bashkëpunëtorëve dhe grupeve të armatosura të Iranit kundër Izraelit.

30 Shtator 2024, 16:37 Nga N.F
Analiza e REL: Dilema e Iranit se si të përgjigjet për vrasjen e
Foto ilustruese

IRAN- Irani përballet me dilemë të madhe pasi Izraeli vrau liderin e Hebzbollahut, Hassan Nasrallahun, një aleat kyç i Teheranit, gjatë një sulmi ajror në Liban më 27 shtator. Nëse Irani nis një sulm direkt ushtarak ndaj Izraelit do të mund të provokonte një luftë të plotë mes dy armiqve të përbetuar. Nëse Teherani zgjedh të përmbahet, reputacioni i tij do të mund të pësonte një goditje në mesin e aleatëve, por edhe të armiqve në rajon.

Hezbollahu, një grup i armatosur dhe parti politike që kontrollon shumicën e jugut të Libanit, është anëtari kryesor i boshtit të rezistencës, që është një rrjet i bashkëpunëtorëve dhe grupeve të armatosura të Iranit kundër Izraelit.

Organizata shiite – që konsiderohet organizatë terroriste nga Shtetet e Bashkuara, edhe pse Bashkimi Evropian ka në listë të zezë vetëm krahun e saj të armatosur – po ashtu është kyç në strategjinë parandaluese të Iranit kundër Izraelit dhe SHBA-së.

“Irani është në një situatë të vështirë, kur ka shumë nevojë që të jetë në gjendje të përgjigjet, por në anën tjetër ka frikë nga pasojat nëse do të përgjigjej në mënyrë direkte”, tha Matthew Levitt nga Instituti për Politika të Lindjes së Afërt, me seli në Uashington.

Irani ka pak të ngjarë që të nisë një sulm direkt ushtarak ndaj Izraelit, një lëvizje që do të nxiste një luftë të plotë që Teherani dëshiron që ta shmangë, thanë ekspertët.

Në rast të një konflikti në shkallë të plotë, Izraeli ka superioritet të jashtëzakonshëm ushtarak, edhe pse arsenali i dronëve dhe raketave të Izraelit paraqet një kërcënim të madh, thanë ekspertët.

“Opsionet e Iranit kundër Izraelit variojnë nga të këqija deri te më të këqija, duke pasur parasysh mangësitë e tij ushtarake konvencionale dhe goditjeve që ka përjetuar rrjeti i tij rajonal i terrorit”, tha Behnam Taleblu, hulumtues në Fondacionin për Mbrojtje të Demokracive, institut me bazë në Uashington.

Në prill, Irani kreu një sulm të paprecedent me dronë dhe raketa kundër Izraelit. Sulmi u krye pas një sulmi të dyshuar izraelit që la të vrarë shtatë komandantë të lartë iranianë në Siri.

Por, Taleblu tha se Republika Islamike me gjasë sërish do të kryejë një sulm direkt ndaj Izraelit nëse kërcënimi është “ekzistencial dhe ndaj atdheut”.

Me përjashtimin e një konfrontimi të mundshëm të drejtpërdrejtë, ekspertët thanë se Irani mund të shikojë tek anëtarët e tjerë të boshtit të rezistencës – përfshirë milicitë shiite proiraniane në Irak, rebelët Huthi në Jemen dhe milicitë në Siri – për t’i shkaktuar dëm Izraelit dhe aleatit të tij kyç, Uashingtonit.

Boshti i rezistencës i Iranit ka pësuar humbje të mëdha që kur Izraeli nisi luftën shkatërruese në Rripin e Gazës në tetor të vitit 2023, duke ngritur pikëpyetje lidhur me aftësinë e tij që t’i hakmerret Izraelit.

Hamasi – grupi palestinez i shpallur organizatë terroriste nga SHBA-ja dhe BE-ja – është dobësuar shumë në enklavën palestineze. Izraeli, ndërkaq gjatë muajve të fundit ka vrarë Nasrallahun dhe shumicën e udhëheqjes së Hezbollahut në Liban. Izraeli, po ashtu, ka shënjestruar rebelët Huthi dhe grupet proiraniane në Siri dhe Irak.

Udhëheqësit iranianë çuditërisht janë dukur të përmbajtur që kur u vra Nastrallahu në sulmin ajror izraelit në kryeqytetin libanez, Bejrut.

Lideri suprem, Ajatollah Ali Khamenei, nuk ka kërcënuar me një përgjigje direkte iraniane. Kjo është në kontrast me premtimet eksplicite të bëra nga ai që kur Izraeli dyshohet se vrau Ismail Haniyehun, udhëheqësin politik të Hamasit, gjatë një sulmi në Teheran në korrik.

“Irani u tërhoq nga premtimi për një hakmarrje të ashpër dhe nga etja për gjak pas vrasjes së Haniyehut në Teheran sepse e ndjeu se situata politike në rajon nuk po shkonte në favor të tij”, tha Taleblu.

“Por, veprimet gjithnjë e më vdekjeprurëse dhe të guximshme të Iranit kundër Hezbollahut gjatë dy javëve të fundit kanë qenë hiç më pak se ndryshim strategjik i lojës kundër Republikës Islamike dhe ndaj boshtit të saj të rezistencës”, shtoi ai.

Megjithatë, Irani duket se po zgjedh strategjinë e përmbajtjes.

Ministria e Jashtme e Iranit më 30 shtator tha se shteti nuk do të dislokojë forca në Liban apo Rripin e Gazës për të luftuar kundër Izraelit sepse Hamasi dhe Hezbollahu “kanë aftësi dhe forcë për të mbrojtur veten kundër agresionit”.

Farzan Sabet, hulumtues i lartë në Institutin Graduate në Gjenevë, tha se mosgatishmëria e Iranit që t’iu përgjigjet sulmeve të Izraelit kundër aleatëve të tij mund t’i japë një goditje të madhe reputacionit të Teheranit dhe pozitës së tij në rajon.

“Perceptimi është që Teherani nuk është në gjendje të zbatojë vijat e tij të kuqe kundër Izraelit”, tha ai. “Edhe nëse kjo nuk është e vërtetë, kjo e bën Iranin të duket i dobët. Dhe dobësia e perceptuar u hap rrugën sfidave më të mëdha”.

Edhe pse Khamenei duket se po përmbahet, disa zyrtarë të linjës së ashpër në Iran kanë bërë thirrje për një veprim ushtarak kundër Izraelit. Disa madje i kanë bërë thirrje Teheranit që të armatosë programin bërthamor të vendit, duke argumentuar se vetëm parandalimi bërthamor do të ofrojë siguri që Izraeli të mos e sulmojë drejtpërdrejt Iranin.

Mediat iraniane kanë raportuar se shteti ka pasuruar mjaftueshëm uranium sa mund të prodhojë dhjetë bomba bërthamore. Por, ekspertët thanë se Iranit mund t’i duhen muaj, apo edhe më shumë se një vit, që të prodhojë uranium në nivelin që kërkohet për të prodhuar një bombë bërthamore.

Sabet tha se llogaritjet e Iranit mund të ndryshojnë nëse përcakton që aftësitë e Hezbollahut janë degraduar ndjeshëm.

“Përderisa konflikti rajonal evoluon, Republika Islamike shumë shpejt mund të përballet me momentin e saj, kur do të duhet të vendosë nëse do të krijojë ose jo armë bërthamore”, tha Sabet./ REL

iran hezbollah

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë