LIVE UPDATES
Bota

Analiza e REL: Dilema e Iranit se si të përgjigjet për vrasjen e liderit të Hezbollahut

Hezbollahu, një grup i armatosur dhe parti politike që kontrollon shumicën e jugut të Libanit, është anëtari kryesor i boshtit të rezistencës, që është një rrjet i bashkëpunëtorëve dhe grupeve të armatosura të Iranit kundër Izraelit.

30 Shtator 2024, 16:37 Nga N.F
Analiza e REL: Dilema e Iranit se si të përgjigjet për vrasjen e
Foto ilustruese

IRAN- Irani përballet me dilemë të madhe pasi Izraeli vrau liderin e Hebzbollahut, Hassan Nasrallahun, një aleat kyç i Teheranit, gjatë një sulmi ajror në Liban më 27 shtator. Nëse Irani nis një sulm direkt ushtarak ndaj Izraelit do të mund të provokonte një luftë të plotë mes dy armiqve të përbetuar. Nëse Teherani zgjedh të përmbahet, reputacioni i tij do të mund të pësonte një goditje në mesin e aleatëve, por edhe të armiqve në rajon.

Hezbollahu, një grup i armatosur dhe parti politike që kontrollon shumicën e jugut të Libanit, është anëtari kryesor i boshtit të rezistencës, që është një rrjet i bashkëpunëtorëve dhe grupeve të armatosura të Iranit kundër Izraelit.

Organizata shiite – që konsiderohet organizatë terroriste nga Shtetet e Bashkuara, edhe pse Bashkimi Evropian ka në listë të zezë vetëm krahun e saj të armatosur – po ashtu është kyç në strategjinë parandaluese të Iranit kundër Izraelit dhe SHBA-së.

“Irani është në një situatë të vështirë, kur ka shumë nevojë që të jetë në gjendje të përgjigjet, por në anën tjetër ka frikë nga pasojat nëse do të përgjigjej në mënyrë direkte”, tha Matthew Levitt nga Instituti për Politika të Lindjes së Afërt, me seli në Uashington.

Irani ka pak të ngjarë që të nisë një sulm direkt ushtarak ndaj Izraelit, një lëvizje që do të nxiste një luftë të plotë që Teherani dëshiron që ta shmangë, thanë ekspertët.

Në rast të një konflikti në shkallë të plotë, Izraeli ka superioritet të jashtëzakonshëm ushtarak, edhe pse arsenali i dronëve dhe raketave të Izraelit paraqet një kërcënim të madh, thanë ekspertët.

“Opsionet e Iranit kundër Izraelit variojnë nga të këqija deri te më të këqija, duke pasur parasysh mangësitë e tij ushtarake konvencionale dhe goditjeve që ka përjetuar rrjeti i tij rajonal i terrorit”, tha Behnam Taleblu, hulumtues në Fondacionin për Mbrojtje të Demokracive, institut me bazë në Uashington.

Në prill, Irani kreu një sulm të paprecedent me dronë dhe raketa kundër Izraelit. Sulmi u krye pas një sulmi të dyshuar izraelit që la të vrarë shtatë komandantë të lartë iranianë në Siri.

Por, Taleblu tha se Republika Islamike me gjasë sërish do të kryejë një sulm direkt ndaj Izraelit nëse kërcënimi është “ekzistencial dhe ndaj atdheut”.

Me përjashtimin e një konfrontimi të mundshëm të drejtpërdrejtë, ekspertët thanë se Irani mund të shikojë tek anëtarët e tjerë të boshtit të rezistencës – përfshirë milicitë shiite proiraniane në Irak, rebelët Huthi në Jemen dhe milicitë në Siri – për t’i shkaktuar dëm Izraelit dhe aleatit të tij kyç, Uashingtonit.

Boshti i rezistencës i Iranit ka pësuar humbje të mëdha që kur Izraeli nisi luftën shkatërruese në Rripin e Gazës në tetor të vitit 2023, duke ngritur pikëpyetje lidhur me aftësinë e tij që t’i hakmerret Izraelit.

Hamasi – grupi palestinez i shpallur organizatë terroriste nga SHBA-ja dhe BE-ja – është dobësuar shumë në enklavën palestineze. Izraeli, ndërkaq gjatë muajve të fundit ka vrarë Nasrallahun dhe shumicën e udhëheqjes së Hezbollahut në Liban. Izraeli, po ashtu, ka shënjestruar rebelët Huthi dhe grupet proiraniane në Siri dhe Irak.

Udhëheqësit iranianë çuditërisht janë dukur të përmbajtur që kur u vra Nastrallahu në sulmin ajror izraelit në kryeqytetin libanez, Bejrut.

Lideri suprem, Ajatollah Ali Khamenei, nuk ka kërcënuar me një përgjigje direkte iraniane. Kjo është në kontrast me premtimet eksplicite të bëra nga ai që kur Izraeli dyshohet se vrau Ismail Haniyehun, udhëheqësin politik të Hamasit, gjatë një sulmi në Teheran në korrik.

“Irani u tërhoq nga premtimi për një hakmarrje të ashpër dhe nga etja për gjak pas vrasjes së Haniyehut në Teheran sepse e ndjeu se situata politike në rajon nuk po shkonte në favor të tij”, tha Taleblu.

“Por, veprimet gjithnjë e më vdekjeprurëse dhe të guximshme të Iranit kundër Hezbollahut gjatë dy javëve të fundit kanë qenë hiç më pak se ndryshim strategjik i lojës kundër Republikës Islamike dhe ndaj boshtit të saj të rezistencës”, shtoi ai.

Megjithatë, Irani duket se po zgjedh strategjinë e përmbajtjes.

Ministria e Jashtme e Iranit më 30 shtator tha se shteti nuk do të dislokojë forca në Liban apo Rripin e Gazës për të luftuar kundër Izraelit sepse Hamasi dhe Hezbollahu “kanë aftësi dhe forcë për të mbrojtur veten kundër agresionit”.

Farzan Sabet, hulumtues i lartë në Institutin Graduate në Gjenevë, tha se mosgatishmëria e Iranit që t’iu përgjigjet sulmeve të Izraelit kundër aleatëve të tij mund t’i japë një goditje të madhe reputacionit të Teheranit dhe pozitës së tij në rajon.

“Perceptimi është që Teherani nuk është në gjendje të zbatojë vijat e tij të kuqe kundër Izraelit”, tha ai. “Edhe nëse kjo nuk është e vërtetë, kjo e bën Iranin të duket i dobët. Dhe dobësia e perceptuar u hap rrugën sfidave më të mëdha”.

Edhe pse Khamenei duket se po përmbahet, disa zyrtarë të linjës së ashpër në Iran kanë bërë thirrje për një veprim ushtarak kundër Izraelit. Disa madje i kanë bërë thirrje Teheranit që të armatosë programin bërthamor të vendit, duke argumentuar se vetëm parandalimi bërthamor do të ofrojë siguri që Izraeli të mos e sulmojë drejtpërdrejt Iranin.

Mediat iraniane kanë raportuar se shteti ka pasuruar mjaftueshëm uranium sa mund të prodhojë dhjetë bomba bërthamore. Por, ekspertët thanë se Iranit mund t’i duhen muaj, apo edhe më shumë se një vit, që të prodhojë uranium në nivelin që kërkohet për të prodhuar një bombë bërthamore.

Sabet tha se llogaritjet e Iranit mund të ndryshojnë nëse përcakton që aftësitë e Hezbollahut janë degraduar ndjeshëm.

“Përderisa konflikti rajonal evoluon, Republika Islamike shumë shpejt mund të përballet me momentin e saj, kur do të duhet të vendosë nëse do të krijojë ose jo armë bërthamore”, tha Sabet./ REL

iran hezbollah

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet