LIVE UPDATES
Bota

Analiza e Politico: Erdogan rrezikon humbjen, zgjedhjet në Turqi janë '50-50' - presidenti humb aurën e pathyeshmërisë

Lëvizja e tij nga pushteti vjen si lehtësim për shumë njerëz në Perëndim, të cilët janë gjithnjë e më të frustruar nga politika konfrontuese e populistëve islamikë. Vetëm në muajt e fundit, Turqia i ka siguruar Rusisë në heshtje rrugë sekrete tregtare për të luftuar sanksionet, e po ashtu ka vënë veton ndaj hyrjes së Suedisë në NATO dhe është përfshirë në një mosmarrëveshje me Greqinë për avionët luftarakë mbi Egje.

24 Mars 2023, 11:14 Nga k.m.
Analiza e Politico: Erdogan rrezikon humbjen, zgjedhjet në Turqi janë
Rexhep Tajip Erdogan

TURQI- Rexhep Tajip Erdogan rrezikon të humbasë zgjedhjet në Turqi. Për herë të parë në 20 vjet, presidenti turk po humbet atmosferën e tij të pathyeshmërisë. Këtë e vëren Politico, megjithatë fokusohet edhe në pikat "e forta" të "sulltanit".

Nëse nëpunësit civilë në Ankara janë një "barometër" i saktë për politikën kombëtare të Turqisë, atëherë udhëheqësi më jetëgjatë i vendit, Rexhep Tajip Erdogan, do të përballet me telashe në zgjedhjet e 14 majit. Partia kryesore e opozitës, Partia Popullore Republikane (CHP) thotë se burokratët tashmë ndjejnë se mund të jetë fundi i sundimit më shumë se dy dekadash të Erdoganit.

Lëvizja e tij nga pushteti vjen si lehtësim për shumë njerëz në Perëndim, të cilët janë gjithnjë e më të frustruar nga politika konfrontuese e populistëve islamikë. Vetëm në muajt e fundit, Turqia i ka siguruar Rusisë në heshtje rrugë sekrete tregtare për të luftuar sanksionet, e po ashtu ka vënë veton ndaj hyrjes së Suedisë në NATO dhe është përfshirë në një mosmarrëveshje me Greqinë për avionët luftarakë mbi Egje.

A po vjen ndryshimi?

Për vite të tëra, Partia për Drejtësi dhe Zhvillim (AKP) e presidentit ka besim para zgjedhjeve. Kjo pasi Erdogan ka fituar dy gara presidenciale, tre referendume për ndryshimin e kushtetutës dhe pesë zgjedhje parlamentare. Por sot gjërat janë ndryshe. Tani, edhe mbështetësit e presidentit turk e pranojnë se, pas më shumë se 20 vjetësh në pushtet, influenca e Erdoganit po zbehet.

Dhe megjithëse fitoi në vitin 2018, CHP fitoi zgjedhjet për kryetar bashkie në qytetet kryesore, si psh: Ankaraja, Stambolli dhe Izmiri.

“Është 50-50. Njerëzit mendojnë se ndryshimi po vjen,”- tha një anëtar i lartë i menaxhmentit.

Sondazhet në Turqi mund të jenë të paqarta pasi partitë kryejnë sondazhe private që shpesh prodhojnë rezultate të përshtatshme për fushatat e tyre. Megjithatë, sondazhet e fundit e vendosin opozitën me më shumë se 10 pikë përpara. 

Kritikët e Erdogan thonë se zgjedhjet e majit, të cilat do të zgjedhin gjithashtu parlamentin, janë një mundësi e fundit për të shpëtuar demokracinë turke. Frika e tyre është se Erdogan po e shikon votimin si një mundësi historike - saktësisht 100 vjet pasi u themelua demokracia laike e Mustafa Kemal Ataturkut - për ta drejtuar vendin në një drejtim më konservator fetar, me fuqi edhe më të mëdha për veten dhe klikën e tij.

Ndërsa mbështetësit e tij e quajnë presidentin "i gjati" sepse ai është 1.85 metra i gjatë, kundërshtarët e tij e kanë etiketuar atë "i vetmuari" për shkak të përqendrimit të tij të tepruar të pushtetit. Por besnikët e tij të AKP-së kundërshtojnë se nëse ai fiton, Erdogan do të kërkojë ta vërë shtetin në shërbim të popullit duke e çuar përpara projektet e bujshme të mirëqenies dhe ndërtimit që i kanë dhënë atij mbështetjen gjatë gjithë këtyre viteve.

Pasgoditja e tërmetit

Shumë zyrtarë qeveritarë dhe partiakë janë urdhëruar të heshtin në periudhën zgjedhore dhe do të flasin vetëm në kushte anonimiteti, siç do të bëjnë edhe disa figura të opozitës që kanë frikë nga reprezaljet shtetërore. POLITICO foli me disa nga këta zyrtarë të lartë, politikanë dhe të brendshëm të qeverisë për planet e Erdoganit për zgjedhjet dhe më gjerë, brenda dhe jashtë vendit.

Siç pritej, një temë dominon.

"Që tani e tutje, zgjedhjet nënkuptojnë një tërmet,"- tha një zyrtar i lartë i AKP-së. Kritikët e Erdoganit e sulmojnë atë për trajtimin e katastrofës. Partia e tij kritikohet gjerësisht për lidhjet me kompanitë e korruptuara të ndërtimit dhe ndërtesat e prishura që kanë rritur numrin e të vdekurve. Kundërshtarët e tij e kanë akuzuar prej kohësh për autoritarizëm - si kryeministër midis 2003 dhe 2014 dhe si president që atëherë - ndërsa institucionet shkatërrohen dhe kundërshtarët politikë burgosen.

Megjithatë, Erdogan po e përshtat me kujdes fushatën e tij. E pazakontë për të, por deri më tani ai ka frenuar shkëlqimin dhe spektaklin e tij. Një politikan i afërt me presidentin tha se fushata zgjedhore do të ishte "formale, vendimtare dhe unifikuese", duke u fokusuar në punën e ndihmës dhe rehabilitimit në rajonin e goditur nga tërmeti. Ai shtoi se më shumë se dy të tretat e afro 300 deputetëve të AKP-së shkuan në rajon në javën e parë pas katastrofës dhe se më shumë se 100 janë aktualisht aktivë në rajon.

Gjithmonë i prirur për ta projektuar veten si njeri i veprimit, Erdogan gjithashtu dëshiron të shihet se po ecën përpara me rindërtimin përpara votimit. Me 1.5 milionë njerëz të mbetur të pastrehë dhe me të paktën 500,000 shtëpi të reja që duhen ndërtuar, presidenti ka premtuar se gjithçka do të përfundojë brenda një viti. Ministri i Çështjeve Civile të Erdoganit ka njoftuar tashmë fillimin e ndërtimit të 72,000 shtëpive në Kahramanmaras.

Stili i udhëheqjes së një njeriu të fortë është pikërisht arsyeja pse Erdogan është i pajisur mirë për t'u përballur me fatkeqësi të tilla.

“Krizat që ka përjetuar njerëzimi – si pandemia, lufta, financat, [mungesat] e ushqimit – kanë treguar sërish rëndësinë e lidershipit të fortë dhe të qëndrueshëm politik,”- tha për POLITICO Fahrettin Altun, drejtori i komunikimit i Erdoganit.

Duke nënvizuar shtrirjen ndërkombëtare të ambicieve të Erdoganit, Altun shtoi se nëse presidenti fiton rizgjedhjen, vendi nuk do të kërkojë vetëm të veprojë si një "fuqi rajonale stabilizuese dhe efektive", por si një "aktor i fortë global" me zgjidhje të politikës së jashtme dhe sigurisë.

Erdogan është një "makinë zgjedhore"

Megjithatë, shkalla e katastrofës ka traumatizuar miliona turq dhe kjo vetëm sa do të përkeqësojë sfidat me të cilat Erdogan është përballur, kryesisht për shkak të vështirësive ekonomike të Turqisë. Opozita e përçarë e vendit më në fund është bashkuar rreth një kandidati të vetëm, Kilicdaroglu. Dhe më e rëndësishmja, Partia Popullore Demokratike pro-kurde tha gjithashtu se nuk do të nxirrte kandidat, duke krijuar një front edhe më të bashkuar kundër Erdoganit.

Ndërsa opozita beson se nuk ka pasur kurrë një vrull të tillë kundër presidentit, kampi i Erdogan thotë se sondazhet private tregojnë një histori tjetër.

Kush është Kemal Kılıçdaroğlu dhe a mund ta mundë presidentin e Turqisë Erdogan?

"Erdogan është një makinë zgjedhore,"-pranoi një zyrtar i CHP. Në të vërtetë, mbajtja e zgjedhjeve pas një fatkeqësie të tillë - dhe në një zonë ende nën gjendje të jashtëzakonshme - përbën një sfidë të madhe logjistike dhe një kërcënim potencial për një garë të drejtë dhe transparente. Numri zyrtar i të vdekurve mund të jetë ende në mijëra ndërsa puna e zymtë, zhgënjyese për gjetjen e trupave nën rrënoja vazhdon. Dhe nga qindra mijëra të mbetur pa shtëpi, shumë prej tyre kanë ikur në pjesë të tjera të vendit. 

Kundërshtarët gjithashtu spekulojnë se qeveria e Erdoganit mund të manipulojë rreth 5% të votave, veçanërisht në kushte të tilla konfuze.

Turqia si faktor rajonal

Linjat e betejës së zgjedhjeve janë tërhequr qartë: Erdogan do të argumentojë se ai është në një pozicion unik për të ndihmuar Turqinë të kapërcejë fatkeqësinë, ndërsa kundërshtarët e tij do ta fajësojnë atë për shumicën e problemeve aktuale të vendit. 

Për pjesën tjetër të botës, megjithatë, fokusi do të jetë në politikën e jashtme, pasi lufta në Ukrainë vazhdon të tregojë se sa i rëndësishëm është një lojtar strategjik Turqia, duke pasur parasysh rolin e saj, për shembull, në ndërmjetësimin e një marrëveshjeje gruri midis Kievit dhe Moskës. Ndërkohë, Suedia është në pritje të deklaratës së Erdogan përpara se të mund të bashkohet me NATO-n, një çështje veçanërisht e vështirë për Stokholmin për shkak të mosmarrëveshjeve me Ankaranë që variojnë nga çështjet kurde deri te kërkesat për ekstradim dhe djegia e një Kurani jashtë ambasadës turke.

Ndeshja është vendimtare dhe shanset janë gjysmë e gjysmë. Dhe megjithëse aftësitë politike të Erdoganit janë dobësuar pas dy dekadash në pushtet, makina e AKP-së e ruan besimin.

"Ai po e shikon me qetësi të gjithë situatën,"-tha zëdhënësi i lartë i AKP-së, përpara se të bënte një krahasim të papritur fetar.

"Është si një shkëmb, ashtu si Shën Pjetri në Romë."

rexhep tajip erdogan zgjedhjet ne turqi

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet